Nghề gieo chữ “Đức”

Chị Đỗ Oanh đang chăm sóc một bệnh nhân nằm liệt giường. Ảnh: M.Hà

 

Bất cứ nghề nào cũng cần đến lòng nhân ái, trách nhiệm và tình thương, dù rằng mức độ, cách thức thể hiện không giống nhau. Nếu không có trái tim, sẽ không gắn bó được với nghề. Từ số báo này chúng tôi sẽ lần lượt giới thiệu các bài viết về nghề công tác xã hội, để độc giả có thể hiểu rõ thêm về một nghề còn khá mới mẻ ở Việt Nam...

 

Trách nhiệm và tình thương

Trong số nhân viên trực tiếp chăm sóc các cụ ở Trung tâm xã hội 3 (Từ Liêm, Hà Nội), chị Lê Thị Kim Thanh có thâm niên 15 năm ở đây. Năm 1992, sau khi tốt nghiệp khoa Y sỹ đa khoa định hướng sản nhi (Trường trung cấp Y Bắc Thái), chị xung phong đến Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ suy dinh dưỡng ở Đông Anh (Hà Nội). Khi đó mới ngoài 20 tuổi, chưa lập gia đình, nhiều đêm phải thức trắng để thay tã, pha sữa cho trẻ sơ sinh nhưng cô gái trẻ Kim Thanh không nửa lời than khó, than khổ.

Năm 1997, Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ suy dinh dưỡng và Trung tâm Chăm sóc người già cô đơn sáp nhập, chị Kim Thanh chính thức chuyển sang chăm sóc người già. Chị kể: “Ở nhà bố mẹ vẫn còn khỏe, tự chăm sóc được mình nên chưa phải tắm rửa cho các cụ bao giờ. Đến đây, ngày đầu tiên đã phải chăm các cụ từ miếng ăn đến tắm rửa cho những người quá đau yếu nên bỡ ngỡ lắm. Tuy nhiên, chúng tôi làm quen rất nhanh. Một phần vì mình đã học ở trường, được trải nghiệm khi thực tập ở bệnh viện với bao nhiêu bệnh nhân rất nặng, thậm chí vết thương hoại tử lở loét khắp người nên không đáng ngại. Cái chính là làm sao để chia sẻ với các cụ vì hầu hết những người vào đây đều cô đơn, thiếu thốn tình cảm. Vừa làm, vừa tranh thủ học thêm để nâng cao nghiệp vụ. Tôi còn nhớ có cụ H khi mới xách túi đến trung tâm đã khóc nức nở do chồng con đều qua đời. Cụ không nghĩ một ngày mình lại rơi vào thảm cảnh không nơi nương tựa nên hay nghĩ quẩn. Lúc ấy, tôi đã phải dành thời gian tâm sự với cụ hàng ngày, động viên cụ an tâm ở lại. Và cụ đã gắn bó với trung tâm đến hàng chục năm và xem đây như nhà mình thực sự”.

 

Tích thiện cho con cháu

Giờ đã là Phó phòng Y tế của Trung tâm xã hội 3 nhưng chị Thanh vẫn trực tiếp chăm sóc, theo dõi sức khỏe các cụ hàng ngày. Chị cho biết, trong số 110 cụ già neo đơn ở đây, có khoảng 20 cụ cần nhân viên bón cho ăn uống và tắm rửa hàng ngày. Thức ăn của các cụ phải được giám sát khi chế biến và được giữ lại sau 24 giờ để xem có tình trạng ngộ độc hay không. Nhiều cụ không ăn được cơm phải dùng ống xông hoặc được nhân viên trực tiếp xay nhuyễn cháo để bón từng bữa. Có nhân viên phải trực trắng đêm nhưng không một lời kêu than.

Cụ Nguyễn Thị Quảng, 87 tuổi, cho biết: “Quê tôi ở Hải Phòng. Mỗi năm tôi về quê hai lần nhưng về vài ngày tôi lại đi ngay. Tôi bảo họ hàng, nhà của tôi trên ấy. Cái giường, cái phản giờ cũng là bạn nên tôi phải về thôi. Các cô ở đây tốt lắm, chẳng bao giờ mắng tôi nửa câu. Có cụ còn bĩnh thối cả ra quần nhưng các cô ấy đều dọn dẹp sạch sẽ, không hề mắng mỏ. Cơm thì hôm nào cũng có cá, có thịt. Có hôm, tôi còn chẳng ăn hết”. Cụ Nguyễn Thị Vinh, đã 99 tuổi nhưng vẫn còn rất minh mẫn. Khi được hỏi “ai khâu cho cụ chỗ rách ở trán?”, cụ cười: “Cô Thanh chứ ai. Các cô ở đây rất chu đáo và ân cần. Một câu thưa cụ, hai câu thưa cụ chứ không bao giờ mắng mỏ chúng tôi cả”.

Cùng phòng với chị Thanh có chị Đỗ Oanh, năm nay 28 tuổi nhưng đã có 5 năm trực tiếp chăm sóc các cụ già. Hồi mới vào nghề, nhiều lần Oanh đã tính bỏ. Chị tâm sự điều ấy với chồng nhưng không ngờ anh nói: “Nghề này phải đưa cái đức lên hàng đầu. Nếu nghĩ đến tiền thì em không thể hoàn thành nhiệm vụ”. Từ đó, chị không còn nghĩ đến chuyện bỏ Trung tâm để tìm nghề khác hấp dẫn hơn nữa. Chị Oanh cho biết: “Nhiều cụ trái tính lắm, chiều thế nào cũng không hài lòng. Có cụ thì xét nét, mình bỏ cái phích sai chỗ thôi cũng đã bị quát mắng té tát. Ban đầu nản quá, muốn bỏ quách cho xong. Với lương 2 triệu đồng/tháng, em chẳng nuôi nổi một đứa con. Nhưng lâu hiểu tính các cụ nên quen dần lại đâm ra quý. Và lại ở đây, hàng ngày được tiếp xúc với các cụ, em thấy ấm cúng. Em nghĩ, cái được của chúng em khi làm ở đây không phải ở đồng tiền mà gieo chữ đức. Càng làm nhiều việc thiện, con cháu em sẽ được hưởng đức từ mẹ”.

 

Thủ tướng Chính phủ đã thông qua Đề án phát triển nghề công tác xã hội giai đoạn 2010-2020 với hai giai đoạn thực hiện. Trong giai đoạn 2010-2015, phát triển đội ngũ cán bộ, nhân viên công tác xã hội trong cả nước, phấn đấu đến năm 2015 tăng khoảng 10%. Trong giai đoạn này, cần tiến hành xây dựng và ban hành mã ngạch, chức danh, tiêu chuẩn nghiệp vụ các ngạch viên chức công tác xã hội, áp dụng ngạch, bậc lương đối với ngạch viên chức. Giai đoạn 2016-2020 có nhiệm vụ xây dựng và ban hành tiêu chuẩn nghiệp vụ cho cán bộ, nhân viên công tác xã hội theo các loại hình cơ sở cung cấp dịch vụ công tác xã hội và theo nhóm đối tượng. Phát triển đội ngũ cán bộ viên chức ở các cấp, phấn đấu tăng khoảng 50%, hỗ trợ nhân rộng mô hình cung cấp dịch vụ công tác xã hội ở các quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh. Đề án được thực hiện, sẽ có 60.000 cán bộ, nhân viên công tác xã hội được đào tạo chuyên nghiệp và 35.000 cán bộ, viên chức, nhân viên và cộng tác viên công tác xã hội được đào tạo lại... Đây được coi là bước khởi đầu mở ra một nghề mới nhiều triển vọng trên thị trường lao động và đáp ứng nhu cầu xã hội.

Bảo Khê