Người thầy giản dị của GS Ngô Bảo Châu

Thứ sáu, 11:13 19/11/2010 | Xã hội

GS Ngô Bảo Châu là học trò khóa thứ 7, khóa cuối cùng thầy Tôn Thân giảng dạy tại Trường THCS Trưng Vương, Hà Nội.

Có một người thầy của những nhà khoa học nổi tiếng, dù đã thành danh trên thế giới, họ vẫn nhắc tới Ông với niềm yêu kính vô hạn. Đó là thầy Tôn Thân.
 
Từ những ngày tháng khó khăn nhất, khi thầy phải sống bằng những đồng tiền nhỏ nhoi của thời bao cấp, đạp chiếc xe đạp cọc cạch, thầy Tôn Thân đã không bao giờ nhận phong bì từ gia đình học sinh.  
 
Trong diễn văn tại lễ mừng GS Ngô Bảo Châu tại Mỹ Đình, GS đã nhắc tới thầy Tôn Thân đầu tiên, góp phần đào tạo ông về môn Toán (trong ảnh, thầy Tôn Thân và GS Ngô Bảo Châu trong vòng vây người hâm mộ)
 
Không thể để học trò coi thường mình

Thầy Tôn Thân là giáo viên dạy toán cấp II của nhiều nhân vật nổi tiếng: GS Ngô Bảo Châu, GS Vũ Hà Văn, GS Lê Hồng Vân, GS Vũ Đình Hòa, nhà báo Thu Uyên...

15 năm dạy các lớp chuyên toán của Hà Nội đặt tại Trường THCS Trưng Vương, bắt đầu từ năm 1969, thầy đã phát hiện và đào tạo nhiều HS, để rồi sau này, từ những viên gạch đầu tiên mà thầy đặt nền móng, từ sự yêu thương và công bằng của thầy đối với tất cả học trò, họ đã gặt hái nhiều thành công trên đường đời và luôn khắc ghi hình ảnh thân thương về thầy.
 
Đã có thời người ta rẻ rúng ngành sư phạm quá, khiến cho người giỏi không muốn vào ngành sư phạm. Nhưng nếu vì nghèo mà người thầy ưa được biếu xén quà cáp thì HS coi thường. Thời nào cũng thế, người ta luôn ngưỡng mộ những người thầy có cả trí tuệ và nhân cách .
Tôn Thân
Thầy Tôn Thân, trong căn nhà chuyển đến gần chục năm nay, mới được sửa sang lại từ năm ngoái, đã tràn ngập những bông hoa chúc mừng của học trò cũ đến trước ngày 20/11.
 
Có ai đó đã nói rằng, muốn biết được tình cảm thực của trò, phải biết đợi! Đợi khi nào các em không còn học ở trường nữa, thầy Thân đùa là "khi nào các em hết là con tin của mình", đã lặn lội ở phương trời nào mà về thăm mình mới là đáng quý, là thực. 
 
Thầy Tôn Thân kể, từ ngày còn ở trong căn nhà 22 mét vuông ở 16 Hàng Da, nơi gần chục người trong gia đình nhà thầy sinh sống, khi mà lương của thầy chỉ có 53 đồng/tháng, thầy đã không nhận bất cứ quà cáp biếu xén nào của phụ huynh.
 
Khi được hỏi về thời bao cấp, có hiện tượng phụ huynh biếu xén quà cáp không, thầy Tôn Thân nói, hiện tượng giáo viên lợi dụng phụ huynh vẫn có. Người thì nhờ suất tem phiếu mua cái này cái kia, người thì nhận lương thực, thực phẩm...

Cái thời khó khăn ấy, đúng là ai cũng nghèo, cũng khổ, nhưng không có nghĩa là phụ huynh không quan tâm đến các thầy cô và thực lòng muốn tặng cái này, cái nọ. Thầy có học trò có bố làm Giám đốc Sở Thương nghiệp, nhưng thầy không bao giờ nhờ cậy mối quan hệ đó để có suất mua ưu tiên cái gì, càng không nhận những quà biếu từ họ.

Thầy Thân nhớ có lần một phụ huynh rút thăm được suất mua cái quạt máy vì liên tục là lao động giỏi nhiều năm liền (ngày đó quạt máy cực hiếm và không phải ai cũng được quyền mua), cứ nằng nặc biếu thầy suất mua đó, nhưng thầy không dám nhận, vì cái tình ấy, vì món quà ấy lớn quá.  

GS Vũ Hà Văn (HS cũ của thầy Tôn Thân, khóa 1980-1981) đến thăm thầy giáo cũ. GS Vũ Hà Văn hiện là giáo sư đại học tại Mỹ, được coi là chuyên gia hàng đầu về Toán Tổ hợp.

 
Thầy Tôn Thân không nhận bất cứ quà cáp gì, mặc dù cả hai vợ chồng đều là giáo viên, lương tháng đều thấp, con ốm đau không đủ tiền mua thuốc, không tiền mua sữa. Nhà thầy ở căn gác 2 phố Hàng Da, ngày ngày phải xuống xách nước sạch từ tầng một lên (thường 10 giờ khuya mới xuống xách nước vì lúc đó vắng người), xách nước bẩn từ trên xuống đem đi đổ. Năm 1982, thầy được giải nhất Cuộc thi sáng kiến kinh nghiệm toàn quốc, được thưởng chiếc xe đạp Thống Nhất, nhưng hôm lĩnh thưởng phải dắt bộ về, vì sau đó phải sửa xe mới đi được.

Thầy bảo, "sở dĩ ngày đó, dù nghèo đến mấy, tôi không nhận quà biếu từ phụ huynh vì không muốn học trò coi thường mình. Trẻ con rất nhạy cảm, nếu mình làm không đúng là các em biết ngay. Nếu để các em coi thường thì mình không dạy các em được".

Thầy Tôn Thân, sau nhiều lần phụ huynh tha thiết đề nghị, đã phải chấp nhận một loại quà, đó là sách. Những phụ huynh có điều kiện đi nước ngoài, thường mua tặng thầy sách dạy Toán bằng nhiều thứ tiếng.

Thầy Tôn Thân cho biết, nhờ hàng chục cuốn sách Toán mà phụ huynh và học trò tặng, bằng các thứ tiếng Anh, Nga, Pháp, Đức mà về sau thầy đã áp dụng dạy cho học trò rất hiệu quả và trau dồi khả năng viết sách Toán từ lớp 6 đến lớp 9 của mình một cách xuất sắc.

Thầy cảm động mãi một chuyện đã qua nhiều năm, học trò Đặng Hoàng Trung (khóa học 1976-1977), một trong ba học sinh đầu tiên của thầy được huy chương Toán quốc tế (kỳ thi lần thứ 16), sau khi được đi học ở nước ngoài đã gửi về một kiện hàng toàn sách Toán, nặng 20 kg, nhờ mẹ phải đưa tận tay thầy trước ngày 20/11.

Ngày 19/11, trời mưa tầm tã, thế mà vị phụ huynh ấy, ướt lướt thướt, đi bộ ôm kiện sách Toán bọc ni lông con gửi đến tặng thầy. Khi bóng người mẹ ấy đã khuất sau góc phố, thầy mới giật mình nhớ ra nhà Trung cách nhà thầy 2 cây số...

Người thầy của những nhà khoa học lớn
 
15 năm dạy chuyên toán ở trường Trung học cơ sở Trưng Vương, thầy Tôn Thân đã dạy 7 khóa học trò với 215 HS giỏi toán, đạt 42 giải toàn quốc. Năm 1974, đội tuyển Việt Nam lần đầu tiên dự thi toán quốc tế ở Đức, có 5 HS thì có tới 4 em là HS cũ của thầy.

Đó là Hoàng Lê Minh (Huy chương Vàng toán quốc tế), Đặng Hoàng Trung (Huy chương Đồng), Vũ Đình Hòa (Huy chương Bạc). Thầy mỉm cười nhớ lại khóa đầu tiên có Hoàng Lê Minh đạt HCV, và kết thúc khóa thứ 7 cũng có học trò cũ Ngô Bảo Châu đạt Huy chương Vàng. 

Học trò cũ vẫn đến thăm thầy Tôn Thân. Với họ, thầy Tôn Thân là người thầy tỏa sáng về trí tuệ và nhân cách.

 
Mặc dù rất tự hào về những học trò thành danh trong khoa học hay trở thành nhà doanh nghiệp lớn, thầy vẫn thương và quan tâm nhiều đến những học trò chẳng may thất bại, nghèo khó.

Thầy cảm động khi nhớ lại, có một học trò sau nhiều năm ra trường vẫn lận đận nên nhất quyết không về thăm thầy theo lớp cũ, không phải trò không nhớ thầy, mà anh quyết tâm phải thành công mới dám về thăm thầy. Nhưng thầy Thân bảo, với thầy, học trò nào cũng như nhau, ai cũng có điểm mạnh, điểm yếu, không chỉ học trò giỏi thầy mới yêu quý.

GS Vũ Đình Hòa, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội - người nhiều lần dẫn đoàn HS Việt Nam đi thi Olympic Toán quốc tế - từng có hồi ức về người thầy mà GS kính trọng thực sự:

"Khi cũng là người thầy trên bục giảng, tôi thấy đây là điều cốt yếu nhất của ngành sư phạm. Không có một phương pháp giảng dạy nào là tốt nếu người thầy không có tình yêu đằm thắm dành cho học trò...Thầy đã gợi cho HS của mình những ước mơ thật lớn, những đích thật cao xa.
 
Với thầy Thân, chúng tôi đã được học bằng hình thức dạy học tiên tiến nhất. Có lẽ, thầy là người thứ hai sau bố mẹ luôn lo lắng thật sự cho chúng tôi. Những điều đó thầy làm bằng trái tim và và bằng cái tâm của một con người vì tương lai, chứ không phải vì thành tích cá nhân trước mắt. Tôi biết rất rõ điều đó, vì khi đó chúng tôi là những đứa trẻ ngây thơ nhưng nhạy cảm..."
 
Thầy Tôn Thân, sinh năm 1943, là chuyên viên nghiên cứu cao cấp của Viện Chiến lược và chương trình giáo dục (nay là Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam).
 
Thầy có hơn 49 đầu sách về giáo dục toán học, chủ biên nhiều sách toán từ lớp 6 đến lớp 9. Thầy được nhận danh hiệu Nhà giáo nhân dân năm 2006. Phương pháp dạy học mà thầy rất tâm đắc là: Đừng bắt người ta uống, hãy bắt người ta khát.

Theo Vietnamnet

kimvan
Ý kiến của bạn
Nước sông dâng nhanh ở Cao Bằng, hàng trăm hộ dân bị ảnh hưởng

Nước sông dâng nhanh ở Cao Bằng, hàng trăm hộ dân bị ảnh hưởng

Đời sống - 10 phút trước

GĐXH - Mưa lớn liên tục khiến nhiều khu vực trên địa bàn tỉnh Cao Bằng chìm trong nước, nhiều tuyến đường bị chia cắt, hàng trăm hộ dân và diện tích lớn cây trồng bị ảnh hưởng.

Thay đổi mới về Luật Thuế thu nhập cá nhân từ 1/7/2026, người dân cần lưu ý

Thay đổi mới về Luật Thuế thu nhập cá nhân từ 1/7/2026, người dân cần lưu ý

Đời sống - 53 phút trước

GĐXH - Từ ngày 1/7/2026, hàng loạt chính sách thuế mới chính thức có hiệu lực. Dưới đây là các thông tin chi tiết.

Hà Nội: Cô gái trẻ bị 2 đối tượng áp sát, hành hung trước cửa nhà lúc rạng sáng

Hà Nội: Cô gái trẻ bị 2 đối tượng áp sát, hành hung trước cửa nhà lúc rạng sáng

Pháp luật - 54 phút trước

GĐXH - Trong lúc đi làm về và đang chuẩn bị mở cửa vào nhà tại ngõ 49 Thúy Lĩnh, một cô gái trẻ bất ngờ bị hai đối tượng lạ mặt mang theo vật nhọn áp sát, hành hung dã man. Công an phường Lĩnh Nam (TP Hà Nội) đã lập tức vào cuộc tiến hành xác minh, điều tra vụ việc.

Khởi tố 2 đối tượng tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép để lập 'sào huyệt' lừa đảo

Khởi tố 2 đối tượng tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép để lập 'sào huyệt' lừa đảo

Pháp luật - 2 giờ trước

GĐXH - Nhập cảnh trái phép vào Việt Nam nhằm mục đích thiết lập "sào huyệt" lừa đảo trực tuyến, một đối tượng người Trung Quốc cùng một người phụ nữ Việt Nam vừa bị Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Lào Cai khởi tố, bắt tạm giam về hành vi Tổ chức cho người khác ở lại Việt Nam trái phép.

Hà Nội đang lấy ý kiến của các bộ về Quy hoạch phân khu sông Hồng, chuẩn bị tham vấn người dân

Hà Nội đang lấy ý kiến của các bộ về Quy hoạch phân khu sông Hồng, chuẩn bị tham vấn người dân

Thời sự - 3 giờ trước

GĐXH - Hà Nội đang lấy ý kiến Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và Bộ Xây dựng đối với Đồ án Quy hoạch phân khu sông Hồng, đồng thời triển khai quy hoạch chi tiết Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng. Sau khi hoàn tất việc xin ý kiến các bộ, thành phố sẽ tổ chức lấy ý kiến cộng đồng dân cư trước khi hoàn thiện các đồ án.

Công an Thanh Hóa công bố danh sách các biển số xe ô tô vi phạm giao thông bị phạt nguội

Công an Thanh Hóa công bố danh sách các biển số xe ô tô vi phạm giao thông bị phạt nguội

Đời sống - 4 giờ trước

GĐXH - Công an tỉnh Thanh Hóa công bố danh sách hàng loạt phương tiện vi phạm Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ bị xử lý phạt nguội từ ngày 27/5 - 8/6/2026.

Tháng sinh Âm lịch của người sống tử tế: Càng già càng nhiều phúc

Tháng sinh Âm lịch của người sống tử tế: Càng già càng nhiều phúc

Đời sống - 6 giờ trước

GĐXH - Theo tử vi, những người sinh vào một số tháng Âm lịch thường mang bản tính lương thiện, sống chân thành, biết tích phúc và nhờ đó cuộc sống ngày càng thuận lợi.

Trời sinh 3 con giáp có số làm triệu phú, trắng tay vẫn có ngày đổi đời

Trời sinh 3 con giáp có số làm triệu phú, trắng tay vẫn có ngày đổi đời

Đời sống - 6 giờ trước

GĐXH - Theo tử vi, một số con giáp được cho là sở hữu bản lĩnh, ý chí và khả năng nắm bắt cơ hội, nhờ đó có thể từng bước gây dựng sự nghiệp, thậm chí trở thành triệu phú.

Từ 1/7/2026: Tự ý 'xào', copy bài báo đăng lên mạng xã hội có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

Từ 1/7/2026: Tự ý 'xào', copy bài báo đăng lên mạng xã hội có thể bị phạt đến 30 triệu đồng

Đời sống - 9 giờ trước

GĐXH - Theo Nghị định 174/2026/NĐ-CP, từ 1/7, hành vi tự ý sao chép tác phẩm báo chí, nghệ thuật để đăng lại trên mạng xã hội mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu có thể bị phạt tới 30 triệu đồng.

Đối tượng hành hung người phụ nữ 32 tuổi đang mang thai ở Bắc Ninh đã ra công an trình diện

Đối tượng hành hung người phụ nữ 32 tuổi đang mang thai ở Bắc Ninh đã ra công an trình diện

Pháp luật - 9 giờ trước

GĐXH - Công an phường Quế Võ (tỉnh Bắc Ninh) đã vận động Nguyễn Văn T – người hành hung phụ nữ đang mang thai gây bức xúc dư luận những ngày qua đến cơ quan Công an làm việc.

Top

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.