Nguyễn Trọng Tạo: “Không cần phải yêu đến 500 phụ nữ”

Với tình yêu, trời cho thì tôi không từ chối

- Nguyễn Trọng Tạo vừa là nhà thơ, vừa là nhạc sỹ, vừa là họa sỹ. Vậy có thể nói anh yêu nhiều gấp ba lần các nghệ sỹ khác không?

- Tôi nghĩ ĐA TÌNH hay YÊU, ai cũng thế cả thôi. Đâu phải là văn nghệ sĩ mới đa tình. Các nhà khoa học mà không đa tình hay sao? Chỉ khác nhau là có những công việc phải ngồi một chỗ, phải thu mình lại và có những công việc phải đi nhiều, phải trải mình hơn.

Giới văn nghệ sỹ là giới hoạt động thiên về cảm xúc tâm hồn, trái tim thường nhạy cảm nên dễ bị xúc động mạnh, xúc động nhanh, nhìn cái tốt cũng nhanh và nhìn cái xấu cũng nhanh. Đó là sự nhạy cảm. Chứ còn yêu thì biết ai yêu nhiều hơn ai, không thể so sánh được. Người yêu nhiều chưa hẳn đã là yêu mạnh mẽ, có người yêu rất ít nhưng lại yêu hết mình, xả thân theo đúng nghĩa của tình yêu.

Cũng như tác phẩm, có người viết ít thì để lại, còn có người viết nhiều thì chẳng ai nhớ đến. Chỉ có điều văn nghệ sỹ thì thường có công chúng, có fan của họ. Nếu người ta yêu văn chương, nghệ thuật của anh… thì người ta cũng có cảm tình với anh. Đấy là cơ sở để người ta có thể yêu người nghệ sĩ. Nếu có một ngọn lửa tình được thắp lên, thì tình yêu đó chắc chắn sẽ tỏa sáng nhanh và mạnh hơn.
 
- Vậy nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo có phải là người yêu nhiều không?

- Với tôi thì trời cho gì thì tôi được nấy thôi. Mà trời đã cho thì mấy ai từ chối?

Không cần phải yêu đến 500 người

- Để viết về một người nào đó, chắc chắn nhà thơ phải có tình cảm  với họ thì mới có thể xúc cảm thành thơ. Nguyễn Trọng Tạo đã làm cả nghìn bài thơ, cứ cho rằng một nửa số đó là thơ tình thì đồng nghĩa với việc anh đã từng có cảm tình với ít nhất 500 người phụ nữ?

- Để có 500 bài thơ tình không cần 500 người tình. Nhà thơ Nêruda đã từng viết 100 bài thơ tình để tặng cho một người mình yêu. Tôi có lần thực sự xúc động khi được một "đối tượng" nhận xét: Nhiều người đã tặng thơ cho em,  nhưng chỉ có bài của anh là tặng em thật. 

- Những người đàn bà trong thơ anh có nguyên mẫu ngoài cuộc sống không?

- Nói chung tất cả đều có thật và tất cả cũng đều là tưởng tượng. Những ám ảnh về đàn bà là những ám ảnh cụ thể nhưng khi vào thơ thì trở nên xa hơn, hư ảo hơn, lung linh hơn và đẹp hơn. Nhưng những người đàn bà được tôi lấy làm nguyên mẫu, dù đã có sự tưởng tượng rất nhiều, nhưng họ vẫn luôn nhận ra hình ảnh của mình trong thơ tôi. Và cũng có cả những sự ngộ nhận đáng tiếc.

- Bài thơ viết về đàn bà mà anh thích nhất?

- Tôi vừa có một chùm thơ tình viết cho một người, và đây là mấy câu trong bài Mây Trắng: "Em nguyên thủy duỗi dài trên mây xốp/ Trắng trong ơi, chìm tận đáy Tây Hồ/ Anh ngụp lặn đáy sâu vớt mùa thu chết đuối/ Mùa thu mỉm cười trong mắt em ngủ mơ".

18 ngày cho một cuộc hôn nhân

- Có hình ảnh người đàn bà đi theo anh đến hết cả cuộc đời không?

- Hồi chiến tranh biên giới ở Cao Bằng, một lần tôi gặp cô gái người Tày đang ngồi bới tìm tài liệu trong ngôi nhà đổ nát. Tôi làm quen và được biết cô gái sắp đi lên Quảng Hòa để thăm gia đình. Tôi cũng phải lên Quảng Hòa để thâm nhập thực tế viết về chiến tranh. Vậy là chúng tôi đi cùng nhau mấy chục cây số nhờ xe bộ đội.

Đến Quảng Hòa, cô ấy đưa tôi về thăm nhà, ăn một bữa cơm với gia đình và tự nguyện làm người dẫn đường trong các công việc của tôi. 2 ngày sau, đến khi chia tay, thấy cô ấy khóc tôi cứ bâng khuâng mãi. Đi trong cuộc chiến, đi trong tang thương bởi chiến tranh tàn phá, tôi thấy cô gái ấy như giọt sương đẹp và dễ vỡ.

Sau khi tôi về Hà Nội được mấy tháng thì bỗng một hôm, cô ấy xuất hiện và hỏi: "Có còn nhớ em không?". Ngày đó tôi đã hơn 30 tuổi và có vợ con rồi, còn cô ấy khá xinh đẹp, dù đã 26 tuổi nhưng vẫn chưa lấy chồng. Tôi đưa cô ấy đi thăm thú Thủ đô rồi lưu luyến chia tay. Từ lần gặp gỡ đó, mãi 25 năm sau khi trở lại Cao Bằng, tôi mới gặp lại. Cô ấy đã có chồng, con, gặp tôi, khi chia tay cô ấy lại khóc. Những giọt nước mắt đến giờ vẫn còn mặn.

- Anh đã lấy vợ như thế nào?

- Tôi lấy vợ thực đơn giản. Người vợ đầu tiên là người cùng làng, và hai ông bố là bạn của nhau. Người vợ thứ hai tôi gặp tình cờ ở Huế và từ khi chúng tôi gặp nhau đến khi cưới nhau chỉ vỏn vẹn 18 ngày. Có lẽ chính sự đơn giản và vội vàng đã dẫn đến những đổ vỡ đáng tiếc. Nhưng, những người vợ ấy đã cho tôi những đứa con yêu.

Những bài thơ tình "sét đánh"

- Anh có bao giờ bị "sét đánh" trong tình yêu không?

- Có chứ! Thỉnh thoảng cũng phải bị "sét đánh" chứ (cười). Đây là bài thơ "sét đánh" gần đây nhất của tôi. Cũng có thể là bài thơ "sét đánh" cuối cùng đây!

Nguyễn Thắng