Những ca khúc bất hủ về biển đảo

Nhạc sĩ Thế Song

Nơi đảo xa được nhạc sĩ Thế Song sáng tác năm 1979 (nhưng đề tài đã được tác giả ấp ủ từ rất lâu). Nhạc sỹ kể, 16 năm sau ngày "Nơi đảo xa ra đời", ông mới có cơ hội đặt chân đến Trường Sa.

Thế Song đã viết xong lời một của bài hát ngay trên đường công tác từ Quảng Ninh trở về Hà Nội. Lời hai cũng được nhanh chóng hoàn thành sau đó.

Ông không hề chỉnh sửa "Nơi đảo xa" một lần nào từ ngày nhạc phẩm ra đời nên có thể khẳng định không có “dị bản” từ phía tác giả. Hỏi vị nhạc sỹ già: “Ông tâm đắc với phần ca từ nào nhất trong bài hát?”, ông cười: “Tất cả ca từ tôi đều thích: Nơi anh đến là biển xa, nơi anh tới ngoài đảo xa, từng mảnh đất quê ta giữa đại dương mang tình thương quê nhà. Đây Trường Sa, kia Hoàng Sa ngàn bão tố phong ba đã vượt qua, vượt qua...

Người đầu tiên thể hiện thành công nhạc phẩm "Nơi đảo xa"  là NSƯT Tiến Thành. Sau này, rất nhiều giọng ca đã thăng hoa cùng "Nơi đảo xa", tác giả công nhận: “Bây giờ ca khúc này nhiều người hát hay lắm”.

2. Biển hát chiều nay

Ca khúc "Biển hát chiều nay" được nhạc sĩ Hồng Đăng viết từ những năm 1979- 1980, nhưng phải đến những năm 1990 nó mới bắt đầu ghi dấu trong lòng khán giả.

Nhạc sĩ Hồng Đăng

"Có thể nói, đây là một trong những ca khúc thành công nhất với đề tài biển của tôi bởi nó đã được hát qua rất nhiều thế hệ ca sĩ như Tuyết Thanh, Cẩm Vân, Ngọc Bích, Lê Dung... và được khán giản đón nhận cho đến thời điểm này. " - vị nhạc sĩ chia sẻ.

Nhạc sĩ Hồng Đăng cũng từng tâm sự: "Những ca khúc ấy không chỉ được hát lên trong hòa bình hay trong những lúc có biến động. Những ca khúc ấy có thể được hát lên bất kì lúc nào khi người ta nghĩ về biển, nghĩ về những mảnh đất tươi đẹp của tổ quốc Việt Nam hay đơn giản, người ta muốn hát để thể hiện tình cảm dành cho quê hương."

Nhạc sĩ Hình Phước Long

Đã hơn 30 năm trôi qua kể từ khi bài hát ra đời, nhưng giai điệu thân thương, quen thuộc bài hát “Gần lắm Trường Sa” của nhạc sĩ Hình Phước Long vẫn không bị lãng quên mà ngày càng đi sâu vào lòng người. Bài hát chẳng những là “bài ruột” của người lính hải quân mà còn là bài hát được nhiều người trên khắp mọi miền Tổ quốc yêu thích.

Và mỗi lần biển Đông “dậy sóng” thì giai điệu bài hát lại vang xa, càng nhắc nhở chúng ta luôn hướng về nơi ấy- nơi quần đảo xa xôi đang có những người lính ngày đêm chắc tay súng canh giữ chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Nhạc sĩ Hình Phước Long, sinh năm 1950, tại huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Ông là hội viên Hội Nhạc sĩ Việt Nam. Tỉnh Khánh Hòa quê ông ngoài thành phố biển Nha Trang xinh đẹp, còn là nơi đặt bản doanh của Bộ Tư lệnh Hải quân Vùng 4 với vịnh Cam Ranh nổi tiếng về vị trí chiến lược quân sự, nên ông có dịp chứng kiến nhiều hình ảnh cũng như hoạt động của lực lượng Hải quân Nhân dân.

Về hoàn cảnh ra đời bài hát ông cho biết: Trong một lần dự trại sáng tác được tổ chức tại TP Nha Trang, vào năm 1982 của thế kỷ trước, một chiều khi ông đạp xe dọc đường Trần Phú đã bất ngờ bắt gặp hình ảnh một cô gái mặc áo dài đang đứng dõi mắt về hướng biển khơi.

Hình ảnh một người con gái đứng cô đơn giữa trời và biển trong ánh hoàng hôn dần buông, đã làm trái tim người nhạc sĩ xúc động thật sự và ông đã tự đặt cho mình câu hỏi: Phải chăng cô gái ấy có người yêu là lính Hải quân đang làm nhiệm vụ tận ngoài quần đảo Trường Sa và cô đang gửi nỗi nhớ thương của mình về phương trời xa xăm ấy?

Nhạc sĩ Thái Văn Hóa

Nhạc sĩ Thái Văn Hóa sinh năm 1959 tại Hương Sơn, Hà Tĩnh nhưng thời gian sống ở quê hương lại không nhiều. Do phụ thân anh là một cán bộ địa chất thuộc Sở Thủy lợi của Nghệ An nên ông thường xuyên mang anh theo trong những chuyến công tác dài ngày trên khắp đất nước. Những năm tháng ấy đã in dấu vào tuổi thơ cũng như suốt cuộc đời anh, nhen nhóm một tình yêu tha thiết với từng ngọn núi, dòng sông, từng miền đất thiêng liêng đầy tự hào của Tổ quốc.

Tháng 2/1975, chàng thanh niên Thái Văn Hóa lên đường nhập ngũ. Thế rồi sau Đại thắng mùa xuân năm 1975, anh trở về Quân đoàn 1 ở Ninh Bình tiếp tục công tác với vị trí của một người lính, phụ trách phong trào văn hóa văn nghệ cho quân đoàn, tham gia dàn dựng, biên kịch, chỉ đạo, sáng tác cho nhiều hội diễn văn nghệ của quân đội. Cho đến thời điểm này, những kiến thức âm nhạc anh có được chủ yếu là tự học, chưa từng được đào tạo qua một trường lớp nào.

Ca khúc "Đất nước bên bờ sóng" là tác phẩm tốt nghiệp của Thái Văn Hóa môn học sáng tác ca khúc được viết và công bố năm 1980, đánh dấu con đường sáng tác chuyên nghiệp và trở thành nhạc sĩ khi mới 21 tuổi đời. Có lẽ nhạc sĩ Thái Văn Hóa đã làm nên một kỷ lục khi là người trẻ nhất có ca khúc thành công về đề tài đất nước.

Ca sĩ đầu tiên thể hiện "Đất nước bên bờ sóng" là Xuân Thanh, liền ngay sau đó là bản thu âm của Đài tiếng nói Việt Nam do ca sĩ Bích Việt thể hiện, nhạc sĩ Phú Quang là người viết bản phối. Bên cạnh giọng ca thành công của Bích Việt, sau này NSND Quang Thọ là người tiếp tục thể hiện ca khúc một cách xuất sắc.

Giai điệu mượt mà, lời ca đẹp, trữ tình, sâu lắng đã quyến rũ người nghe suốt hơn ba thập kỷ, chỉ đọc riêng phần lời đã thấy như một bài thơ đầy xúc động lòng người: “Khi còn trong nôi, nghe mẹ ru cha đánh giặc cuối trời. Khi ta cầm súng ra đi, người thân ta thức cùng sao trời. Thương đất nước bao năm vẫn hát câu tiễn biệt. Việt Nam đất nước bên bờ sóng, bão tố của cuộc đời trọn niềm tin thiêng liêng. Việt Nam đất nước bao trận thắng, chiến đấu vì độc lập tự do hôm nay. Cho ta hát tên Người, Việt Nam ơi…”

Hương Ly (Tổng hợp)