Nổi tiếng kiểu... giáo dục

Mà “hay ho” hơn nữa là, nó không chỉ được áp dụng triệt để trong lĩnh vực giải trí - nơi mà người ta sẵn sàng khoe cơ thể, phát ngôn bừa bãi, khoe mẽ vật chất… để nổi tiếng - mà đã lan sang cả văn hóa, giáo dục… Người ta cũng làm đủ trò, hoặc cố ý, hoặc trong sự tắc trách, để trở thành tâm điểm của dư luận.

Trên tờ Guardian nổi tiếng của nước Anh, bài toán lớp 3 hóc búa của một trường học ở Lâm Đồng đã khiến độc giả phương Tây nháo nhác. Biên tập viên của tờ báo này còn hài hước bảo rằng, hãy quên Singapore đi để hướng sang Việt Nam, nơi sản sinh ra những đề toán cực kỳ khó.

Bài toán được tờ Guardian đặt biệt danh là “con rắn” quả nhiên khó thật. Nó không chỉ khiến cộng đồng trong nước xôn xao mà còn làm biết bao giáo sư, tiến sĩ cả ta, cả Tây “bó tay”. Đến ngôn ngữ lập trình Maple cũng đưa ra hàng chục trang kết quả. Khó thế mà đem đố trẻ con lớp 3 mới hay! Thế mới nổi tiếng cả thế giới!

Biên tập viên của Guardian hẳn có khiếu hài hước khi đem Singapore và Việt Nam để so sánh về giáo dục. Nhưng có lẽ nên suy nghĩ nghiêm túc: Dạy trẻ con tiểu học tư duy không thể bằng những bài toán như vậy.

Giáo dục Việt Nam cũng không nên vội tự hào với các xếp hạng thế giới riêng về toán hay các môn khoa học tự nhiên. Vì bản chất của giáo dục là dạy làm người chứ không tạo ra những cái máy làm toán. Dẫu có cao hơn Mỹ, Anh mười mấy bậc về toán thì vẫn không thể chối bỏ một sự thật là chất lượng giáo dục Việt Nam đang ở mức rất khiêm tốn.

Một sự thật khác cần đối diện là lâu nay chúng ta vẫn quen đố học sinh, chứ ít khích lệ học sinh tự tìm tòi kiến thức. Tư duy về giáo dục phải thuộc những bài thơ, đoạn văn dài dằng dặc, phải nghĩ theo mẫu, làm theo công thức… đã cũ quá rồi, đã làm khổ bao thế hệ học trò.

Không cần thêm những bài toán đánh đố nào nữa cho học sinh. Nếu có một bài toán khó thì phải là bài toán làm cho giáo dục Việt Nam chuyển biến đột phá, làm cho Việt Nam thành “thiên đường du học”, làm cho thiên hạ nhắc đến Việt Nam là nhắc đến hệ thống giáo dục ưu việt chứ không phải lẻ tẻ những bài toán oái oăm.

Nổi tiếng được như thế mới thích!

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội