Người trẻ có khả năng nhưng chưa đủ kinh nghiệm
- Trước thềm khai mạc LHSKTN toàn quốc lần này, đạo diễn Lê Hoàng có gửi đến BGK một bức “tâm thư”. Vậy ông cảm nhận như thế nào về những điều đạo diễn Lê Hoàng nói?
- (Cười). Lê Hoàng vốn là một người “đanh đá” và thích nói thẳng. Trong nghệ thuật có một khái niệm “Thầy già, con hát trẻ” nên người ta vẫn ao ước: “Ôi, giá như người già có sức khoẻ và giá như tuổi trẻ có nhiều kinh nghiệm”. Vậy những giám khảo như NSND Đình Quang, PGS Trần Trí Trắc, nhà viết kịch Lê Duy Hạnh, NSƯT Trần Minh Ngọc và tôi - NSND Doãn Hoàng Giang đã làm bao nhiêu vở chẳng nhẽ không đủ cho Lê Hoàng tin? Hoặc có đủ cho Lê Hoàng tin họ sẽ nhìn ra được những vấn đề thử nghiệm và công bằng không, đó mới là điều quan trọng. Còn nếu để những người trẻ làm BGK thì liệu nhìn nhau đã chính xác chưa? Hoặc anh đã có đủ số lượng vở diễn, đủ kinh nghiệm để đánh giá nó là thử nghiệm, là tìm tòi chưa? Còn những người già chúng tôi ngồi đây, có ai ngăn cản gì người trẻ đâu. Trừ khi, sau cuộc thử nghiệm này người ta thấy đầy rẫy những bất công, đầy rẫy những nhận xét sai lầm... lúc ấy hãy bàn.
-
Diễn viên Đỗ Hải Yến từng được mời làm giám khảo trong một LHP quốc tế khi cô mới 24 tuổi. Hải Yến không phải là diễn viên được học hành bài bản, cũng chưa có nhiều vai diễn vào thời điểm đó. Phải chăng, ở Việt Nam chúng ta nhìn nhận vấn đề “người trẻ” làm BGK có phần khắt khe hơn?
- Trong một cuộc thi có những cái gọi là cuộc chơi. Vấn đề ở đây không phải là “trẻ” hay “già” mà là nếu anh ngồi đó, anh có đủ kiến thức, đủ cái tâm để đối thoại với vở diễn hay không? Đó mới là điều quan trọng.
- Nhưng nếu nói như thế thì người trẻ cũng có thể phản biện lại rằng: “Người già nói như thế là không tin chúng tôi, luôn đánh giá thấp chúng tôi”?
- Sao lại không tin? Chúng tôi luôn tin những người trẻ. Trong hội diễn Liên hoan các đạo diễn trẻ năm ngoái đã trao rất nhiều giải thưởng cho các đạo diễn trẻ như Hoàng Quỳnh Mai, Lý Khắc Lynh... Việc đưa người trẻ làm BGK là vấn đề mà khi thành lập, những người trong ban tổ chức và chúng tôi đều nghĩ đến. Nếu đưa vào chỉ mang tính chất “mặt trận” thì chúng tôi không làm. Chúng tôi cần những người có uy tín về nghề nghiệp và kinh nghiệm để “cầm cân nảy mực”. Thiếu một trong hai cái đó đều không thể ngồi vào ghế BGK.
Tôi cũng đã nhiều lần mắc sai lầm
- Đã có không ít những băn khoăn, những nghi vấn dành cho BGK ở nhiều cuộc thi khi kết quả được công bố. Vậy thì ngay cả những người được ghi nhận là có uy tín và kinh nghiệm vẫn mắc những sai lầm khó tránh?
- Bao giờ trong cuộc thi cũng có những thắc mắc. Tôi không bao giờ nghĩ mình sáng suốt không mắc sai lầm. Cũng có thể, sau một cuộc liên hoan, chúng tôi nhìn lại và thấy “hoá ra mình đã chọn lầm”. Cái đó cũng là bình thường. Người ta vẫn nói, giám khảo nào sẽ có tác phẩm ấy. BGK cũng là con người và đó đều là những cuộc chơi nên chúng ta phải chấp nhận cả những sai sót ấy. Điều quan trọng là chúng ta nhìn ra được cái sai đó để rút kinh nghiệm vào những lần sau.
- Đã từng ngồi vào ghế BGK nhiều cuộc thi, ông mắc sai lầm nào chưa?
- Cũng có nhiều chứ. Thi xong tiếc “Trời ơi, lẽ ra người này phải được. Trời ơi, lẽ ra người này không được”. Cũng có lúc mình mê đắm, mình cảm tình với một người nào quá nên mình có hơi nới nhẹ với họ.
Cái đúng của Lê Hoàng là đấu tranh cho lớp trẻ
-Không ai biết người thầy trong thành phần BGK năm nay mà đạo diễn Lê Hoàng nhắc đến trong bức thư là ai. Giả sử người thầy đó là ông, ông sẽ trả lời như thế nào?
- Lê Hoàng ơi, hãy cứ yên tâm đi, đừng có “đanh đá” quá. Những người này đủ sáng suốt, đủ xứng đáng để nâng đỡ, để đánh giá một cách khách quan nhất, chính xác nhất những tác phẩm thể nghiệm.
- Ngoài những gì gọi là “đanh đá” của đạo diễn Lê Hoàng, cá nhân ông nhìn nhận bức thư đó có điểm gì đúng?
- Lê Hoàng có một cái đúng, đó là ông ấy đấu tranh cho lớp trẻ. Thời tôi còn trẻ cũng đã gặp và trải qua những va vấp đó rồi nên tôi nghĩ sân khấu sau này phải do lớp trẻ gánh vác. Tôi đã từng nói, sân khấu mà nằm trong tay những người già là nền sân khấu hiu hắt, trì trệ... Sân khấu mà toàn những người già, không thấy hơi thở của lớp trẻ phả vào sau gáy họ thì người ở ngoài nhìn vào cũng thấy buồn thật. Nhưng mà để huấn luyện, để giảng dạy và để “cầm cân nảy mực”, người ta lại cần những người có kinh nghiệm.
- Xin cảm ơn ông!
Thanh Hà