Ông giáo già lắm chức nhất tỉnh Thái Nguyên

Ông Nguyễn Văn Diễm bên di tích lịch sử kè Lũ Yên. Ảnh: TG

Người bảo vệ “cọn nước Bác Hồ”

Sinh năm 1940, cả cuộc đời ông Diễm gắn liền với mảnh đất Đào Xá. Giã từ nghề cầm phấn với nhiều thế hệ học trò thành danh, ông lại trở thành một tấm gương hoạt động xã hội ở địa phương. Người dân Đào Xá bảo, có lẽ ông là cán bộ về hưu nhưng có lắm “chức vị” nhất: Phó Chủ tịch Hội người cao tuổi xã Đào Xá, Uỷ viên Ban đại diện hội Người cao tuổi huyện, Phó Ban bảo tồn di tích lịch sử văn hoá xã, Thường vụ Hội cựu giáo chức huyện Phú Bình, Sáng lập viên CLB tình nguyện viên Cứu hộ cứu nạn Chữ thập đỏ sông Đào, Sáng lập viên câu lạc bộ thơ ca…

Nhiều “vai” đến vậy song ở bất cứ “vai” nào, ông cũng khiến người khác ngạc nhiên. Trong công tác bảo tồn, người dân Đào Xá biết đến ông như là người có công trong việc giữ gìn và bảo tồn di tích lịch sử Cọn nước tự động kè Lũ Yên, nơi Bác Hồ về thăm Đào Xá vào năm 1958. Đó là chuyện ngày 2/3/1958, Bác Hồ trong khi đến Thái Nguyên có về thăm nhân dân xã Đào Xá và kiểm tra công tác chống hạn ở Cọn nước tự động kè Lũ Yên. Lúc ấy Bác đã dặn dò nhân dân Đào Xá phải cố gắng giữ gìn và bảo vệ kè để đảm bảo nước tưới cho ruộng đồng. Nhiều năm sau, con kè bị xuống cấp, theo lời Bác dạy năm xưa, sau khi xin chính quyền địa phương, ông Diễm đã đứng ra tìm mọi cách để sửa chữa, quản lí trạm thuỷ lợi này. Trong 16 năm, ông đã duy trì hoạt động của trạm, giúp cung cấp nước tưới cho 11ha cấy lúa hai vụ và phụ trợ giúp cho 4ha đất ven sông. Ông Diễm còn tự tìm tòi, nghiên cứu biến trạm thuỷ lợi này thành trạm thủy điện phục vụ điện sinh hoạt cho người dân xã Đào Xá những năm 90 thế kỷ trước.

Sau này ông cũng chính là người khởi xướng cùng với chính quyền xã làm đơn kiến nghị lên tỉnh Thái Nguyên để xin xét duyệt trạm kè Lũ Yên thành di tích lịch sử. Tháng 1/2006, Cọn nước tự động kè Lũ Yên đã chính thức được công nhận là di tích lịch sử.

“Ông già di tích”

Nhiều người bảo vậy vì ông Diễm còn đang giữ nhiệm vụ quản lí, tôn tạo và bảo vệ di tích lịch sử đình chùa Nghè Lũ Yên của xã Đào Xá. Một ngôi chùa có vài trăm năm lịch sử, lưu giữ cả chiếc khánh cổ hơn 400 năm tuổi, 9 bia đá trên dưới 200 năm tuổi và nhiều tượng Phật cổ giá trị khác từ thời nhà Lê… Ông Diễm ngậm ngùi nói: “Trước kia, ngoài đình này có 18 cái bia đá, nhưng trong thời kì hợp tác xã người dân đào về nhà làm cối đập lúa nên cũng mai một nhiều. Sau tôi thấy còn sót mấy cái bia ngoài ruộng, cùng cả chiếc khánh đá, nên hô hào anh em đào về để lại chùa còn lại được từng này thôi”.

Hiện nay dự án xây dựng lại chùa Nghè Lũ Yên cũng đang được triển khai gần hoàn thành với số vốn đầu tư vài tỉ đồng do người dân địa phương và các doanh nghiệp quyên góp với công sức không nhỏ của ông Diễm.

Không chỉ tôn tạo đình chùa, con đường chạy vào khu di tích lịch sử đình chùa Nghè Lũ Yên dài hơn 1.250m cũng do ông đứng ra đảm nhiệm công tác mặt bằng và thi công. 24 hộ dân đã tình nguyện hiến đất, trong đó riêng gia đình ông Diễm hiến 214m2 đất để làm đường. Để biến con đường ruộng nhỏ chỉ đủ một xe máy đi thành con đường ô tô có thể đi lại dễ dàng là cả một quá trình khó khăn. Ông Diễm đã vận động được vốn đầu tư của các doanh nghiệp, gần như hỗ trợ được hoàn toàn công trình.

Trước đây trục đường chính liên xã Đào Xá - Bàn Đạt - Tân Khánh đi lại chật hẹp, khó khăn, ô tô không đi vào được. Năm 2005 – 2006, ông Diễm đã đứng ra vận động 18 hộ dân hai bên đường hiến đất mở rộng con đường dài 2.500m, giúp giao thông đi lại thuận tiện, góp phần nâng cao đời sống nhân dân trong xã.

Nặng “nợ” cứu người

Năm 2011 ông Diễm là người khởi xướng và thành lập ra CLB tình nguyện viên cứu hộ cứu nạn Chữ thập đỏ sông Đào. CLB gồm 45 hội viên có quy chế hoạt động và nề nếp sinh hoạt rất quy củ. Từ khi thành lập đến nay đã cứu hộ cho 43 trường hợp tai nạn giao thông, đuối nước, tai nạn rủi ro quanh địa bàn.

Nghề cứu người cũng để lại cho ông nhiều cảm xúc buồn vui khó tả. Đó là câu chuyện buồn lòng khiến ông day dứt như việc bà Nguyễn Thị D (73 tuổi) và con trai Nguyễn Văn T (53 tuổi) bị sét đánh chết tại nhà. Ông đã chỉ đạo anh em trong CLB cứu hộ cứu nạn đến giúp đỡ gia đình và vận động chính quyền các cấp ủng hộ 13 triệu đồng để góp phần giúp đỡ gia đình bà D vượt qua giai đoạn khó khăn.

Bên cạnh đó ông cũng tích cực tham gia các hoạt động tình nghĩa, giúp đỡ các gia đình hoàn cảnh nghèo khó khăn trong xã. Đặc biệt là chương trình xoá nhà dột nát. Trong 4 năm trở lại đây, ông đã giúp xây dựng  41 căn nhà Đại đoàn kết giúp nhân dân xã. Đây quả thực là con số đáng kể mang lại mái ấm cho biết bao gia đình.