Quảng Ninh: Vì sao người dân lo lắng khi nâng cấp đập hồ Cao Vân?

Lo lắng vì nguy cơ vỡ đập?

Hồ Cao Vân là nơi cấp nước sinh hoạt cho toàn bộ TP Cẩm Phả và một phần TP Hạ Long, nhưng do hiện tượng biến đổi khí hậu nên trong những năm qua mực nước hồ Cao Vân đã sụt giảm nghiêm trọng.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, không chỉ hồ Cao Vân mà hàng loạt các hồ chứa cung cấp nguồn nước thô cho các nhà máy sản xuất nước sạch tại tỉnh Quảng Ninh cũng đang có hiện tượng tương tự.

Báo cáo từ các cơ quan chức năng tỉnh Quảng Ninh cho thấy, mực nước các hồ chứa trên địa bàn tỉnh thời gian qua như hồ Yên Lập có mực nước thấp hơn cùng kỳ năm 2016 tới 6m. Tại đập dâng Thác Nhoòng, là nguồn cấp duy nhất cho Nhà máy nước Đồng Ho (huyện Hoành Bồ), mực nước từ đầu tháng 5 vừa qua đã xuống thấp nhất trong 5 năm trở lại đây.

Hồ Cao Vân xuống thấp gần “mực nước chết” ở thời điểm tháng 4/2018. Ảnh báo Quảng Ninh.

Hồ chứa nước Mắt Rồng và một mạch nước ngầm vốn là nguồn nước thô cho Nhà máy nước Vân Đồn (huyện Vân Đồn) cũng đang cạn kiệt do thiếu mưa. Hồ Cao Vân có dung tích 10,8 triệu m3 nước, cấp nước phục vụ sản xuất công nghiệp, sinh hoạt cho TP Cẩm Phả và một phần TP Hạ Long với gần 100.000 khách hàng, sản lượng tiêu thụ trên 22 triệu m3/năm nhưng từ cuối tháng 4 vừa qua mực nước cũng ở mức rất thấp.

Để khắc phục những khó khăn này, từ tháng 5/2017, lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo, giao Sở NN&PTNT tỉnh phối hợp với Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh hoàn thiện hồ sơ thiết kế kỹ thuật để thực hiện việc cải tạo, nâng cấp hồ chứa nước Cao Vân.

Trước đó, dự án nâng cấp đập Cao Vân cũng đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 3607/QĐ-UBND ngày 31/10/2016 và giao cho Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh làm chủ đầu tư. Tuy nhiên, do Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh thực hiện thoái vốn, ngày 18/1/2018, hồ Cao Vân được UBND tỉnh Quảng Ninh chuyển giao nhiệm vụ quản lý, vận hành cho Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập Quảng Ninh và dự án nâng cấp đập mới được tiếp tục triển khai.

Khi việc nâng cấp đập bắt đầu triển khai thì một số ý kiến người dân sinh sống gần đó tỏ ra lo lắng về sự an toàn. Bà Nguyễn Thị Nhịt, cán bộ mặt trận thôn Tha Cát, xã Dương Huy cho biết, ngay khi biết thông tin nâng cấp đập hồ Cao Vân để tăng cao trình mực nước dâng, nhiều người dân khi chưa được hiểu rõ cũng lo lắng và có ý kiến lên chính quyền cơ sở.

Theo bà Nhịt, lâu nay, vào mùa mưa, nước dâng cao và tràn qua đập khiến nhiều người dân lo lắng sẽ bị vỡ đập. Khi có chủ trương nâng cấp đập và nâng mực nước dâng, nhiều người dân cho biết, nước càng cao thì nguy cơ vỡ đập dễ xảy ra nên tỏ ra lo lắng.

“Thời gian qua, Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập Quảng Ninh cũng như UBND xã Dương Huy đã tổ chức đối thoại, giải thích cho người dân hiểu thêm về tầm quan trọng cũng như sự an toàn khi nâng cấp đập”, bà Nhịt cho biết thêm.

Nâng cấp nhưng sẽ an toàn hơn

Theo ông Nguyễn Xuân Tùng - Chủ tịch, Giám đốc Công ty Thủy lợi Yên Lập, dự án nâng cấp hồ Cao Vân nhằm nâng cấp dung tích hồ chứa đảm bảo cấp nước với công suất 85.000m3/ngđ, đồng thời tạo cảnh quan, môi trường sinh thái bền vững cho khu vực công trình. Việc nâng cấp đập sẽ nâng cao trình mực nước dâng bình thường từ 33,2m lên 33,9m, đồng thời toàn bộ đập cũ cũng sẽ được gia cố thêm.

Ông Nguyễn Xuân Tùng - Chủ tịch, Giám đốc Công ty Thủy lợi Yên Lập báo cáo Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng về công tác vận hành, điều tiết, xả lũ trước cơn bão Mangkhut.

“Công trình đập hồ Cao Vân ở xã Dương Huy được xây dựng từ năm 1993, bàn giao quản lý, sử dụng năm 1994. Đến nay, tuy công trình chưa xuống cấp nhiều nhưng việc nâng cấp đập để nâng cao trình mực nước là cần thiết. Việc nâng cấp đập đã được các cơ quan chức năng, cơ quan chuyên môn họp bàn, đánh giá và có căn cứ khoa học nên người dân không phải lo lắng về độ an toàn”, ông Tùng cho biết thêm.

Liên quan đến những lo lắng của người dân thôn Tha Cát, ông Nguyễn Văn Thưởng, Chủ tịch UBND xã Dương Huy, TP Cẩm Phả cho biết: "Dự án nâng cấp đập Cao Vân là cần thiết và nhằm phục vụ cho điều kiện phát triển kinh tế của tỉnh. Sau khi dự án có quyết định về chủ trương đầu tư thì các thông tin, thông số về nâng cấp đập, chúng tôi đều thông báo đến các cán bộ thôn nhằm tuyên truyền cho nhân dân yên tâm".

Ông Nguyễn Văn Thưởng nói thêm: “Khi người dân có ý kiến, chúng tôi đã kết hợp với chủ đầu tư dự án trực tiếp họp và giải thích cho bà con hiểu, đồng thời chúng tôi cũng có những ý kiến với UBND tỉnh, UBND tỉnh giao cho Sở NN&PTNT chủ trì.

Đồng thời, phía UBND xã cũng có những cuộc kiểm tra hiện trạng, khảo sát thực tế. Sau đó, qua phản ánh ý kiến cử tri, Sở NN&PTNT cũng đã có những nghiên cứu và ghi nhận, giao cho đơn vị chủ đầu tư khảo sát, báo cáo lại với tỉnh, với sở.

Đến nay đập hồ Cao Vân đã được xây dựng trên 20 năm nên người dân có những băn khoăn là điều đương nhiên. Về sự an toàn thì chắc chắn phải đặt lên hàng đầu rồi. Trước khi nâng cấp đập, các cơ quan chức năng của tỉnh cùng với các nhà khoa học đã nghiên cứu và đưa ra các phương án khoa học. Tôi ở đây đã mấy chục năm nhưng chưa từng thấy có hiện tượng vỡ đập, hay nứt, sụt… mà chỉ do mưa lớn, lượng nước từ thượng nguồn về nhiều nên dẫn đến tràn đập.

Đối với việc nước mưa lớn, tràn đập rồi xả xuống thành vòng xoáy dưới chân đập, vừa rồi chúng tôi cũng kiến nghị Sở NN&PTNT nghiên cứu, ghi nhận và tới đây giao cho chủ đầu tư xây dựng bờ kè để đảm bảo điều đó”.

Quyết định phê duyệt kết quả kiểm định an toàn đập do UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành.

Trao đối với chúng tôi, ông Nguyễn Xuân Tùng cho biết thêm, việc phản ánh của người dân là rất quan trọng và sự lo lắng của người dân là điều đương nhiên.

“Nhưng việc nâng cấp đập không chỉ nâng cấp mực nước dâng mà chúng tôi còn làm mới, gia cố thêm chân đập để chắc chắn và an toàn hơn. Việc nâng cấp đập đã được trường Đại học Thủy lợi nghiên cứu bằng các công trình khoa học và UBND tỉnh cũng đã phê duyệt Phương án phòng chống lũ lụt hồ chứa nước Cao Vân từ năm 2017.

Đồng thời, UBND tỉnh Quảng Ninh cũng đã ra Quyết định phê duyệt kết quả kiểm định an toàn đập hồ chứa nước Cao Vân tại văn bản số 633/QĐ-UBND ngày 9/3/2017.

Ngoài ra, đối với Dự án nâng cấp đập hồ Cao Vân, các biện pháp quản lý đập bằng phần mềm cũng đã được Công ty TNHH MTV Thủy lợi Yên Lập áp dụng. Toàn bộ phần mềm này do Trung tâm công nghệ phần mềm Thủy Lợi trúng thầu và triển khai cùng với Dự án nâng cấp đập hồ Cao Vân, nên người dân cứ yên tâm”, ông Tùng khẳng định.

Phùng Bình