Sự thật về 'lời đồn' ăn đường gây ung thư
Đường có gây ung thư không? Đường có nuôi tế bào ung thư khiến chúng phát triển mạnh hơn? Nhiều câu hỏi được đặt ra về mối liên hệ giữa đường và ung thư.
Dạng đường quen thuộc là đường ăn, vị ngọt, tan trong nước, được tạo thành từ các tinh thể glucose và fructose.
Đường ăn được tinh chế, nghĩa là được xử lý để chiết xuất từ nguồn tự nhiên (mía, củ cải đường…). Thực phẩm chưa qua chế biến có thể chứa nhiều đường đơn, như mật ong gần như là đường nguyên chất.
Khi chuỗi đường dài ra, chúng sẽ mất vị ngọt và không hòa tan trong nước nữa, tạo thành một thành phần lớn trong thực phẩm giàu tinh bột.
Thực phẩm giàu tinh bột như gạo, bánh mì, mì ống và rau củ (khoai tây) có thể không có vị ngọt nhưng chứa nhiều carbohydrate.
Nếu chúng ta ăn, uống thứ chứa nhiều glucose (như đồ uống có ga), glucose sẽ được hấp thụ thẳng vào máu để sẵn sàng cho các tế bào sử dụng.
Nếu một loại thực phẩm giàu tinh bột (như mì ống), enzym trong nước bọt và dịch tiêu hóa sẽ phân hủy và chuyển hóa thành glucose. Vì lý do nào đó không có carbohydrate trong chế độ ăn uống, các tế bào có thể biến chất béo và protein thành glucose.
Ở đây, đường và ung thư bắt đầu xung đột, vì ung thư là bệnh của tế bào .
Các tế bào ung thư thường phát triển, nhân lên nhanh chóng nên tiêu tốn nhiều năng lượng, cần rất nhiều glucose và chất dinh dưỡng khác, như axit amin và chất béo.
Đây là cơ sở để các "lý luận" cho rằng "đường thúc đẩy ung thư" ra đời. Nếu tế bào ung thư cần nhiều glucose, thì cắt đường khỏi chế độ ăn uống phải giúp ngăn ung thư phát triển, thậm chí có thể ngăn chặn ngay từ đầu.
Không đơn giản vậy. Các tế bào khỏe mạnh đều cần glucose và không có cách nào bắt cơ thể cung cấp glucose cần thiết cho tế bào khỏe mạnh mà không cấp cho tế bào ung thư.
Không có bằng chứng cho thấy tuân theo chế độ ăn kiêng không đường làm giảm nguy cơ mắc ung thư hoặc tăng cơ hội sống sót nếu được chẩn đoán.
Trong khi tuân theo chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt với lượng carbohydrate rất thấp có thể gây hại sức khỏe về lâu dài, do loại bỏ các loại thực phẩm cung cấp chất xơ và vitamin tốt.
Điều này đặc biệt quan trọng với bệnh nhân ung thư. Một số phương pháp điều trị có thể làm giảm cân và khiến cơ thể chịu nhiều căng thẳng. Dinh dưỡng kém từ chế độ ăn kiêng có thể cản trở quá trình phục hồi, thậm chí đe dọa tính mạng.
Nếu đường không gây ung thư, tại sao phải lo lắng?
Nếu cắt bỏ đường không giúp điều trị ung thư, tại sao chuyên gia y tế lại khuyến khích cắt giảm thực phẩm có đường trong lời khuyên về chế độ ăn uống?
Đó là bởi có mối liên hệ gián tiếp giữa nguy cơ ung thư và đường. Ăn nhiều đường lâu ngày có thể khiến bạn tăng cân. Bằng chứng khoa học cho thấy thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ mắc 13 loại ung thư. Béo phì là nguyên nhân gây ung thư lớn nhất có thể phòng ngừa, sau hút thuốc.
Một nghiên cứu công bố năm 2019 cho thấy người dùng nhiều đồ uống có đường có nguy cơ mắc ung thư cao hơn một chút, bất kể trọng lượng cơ thể.
Làm thế nào để cắt giảm lượng đường "xấu"? Hãy bắt đầu từ cắt giảm đồ uống có đường như đồ uống có ga, nước tăng lực. Kẹo, chocolate, bánh ngọt và bánh quy tốt nhất nên làm đồ ăn vặt. Đọc nhãn thông tin dinh dưỡng và kiểm tra thành phần có thể giúp bạn chọn loại thực phẩm ít đường hơn.
Nên ăn nhiều trái cây, rau, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu, các thực phẩm nhiều chất xơ giúp tiêu hóa đường tự nhiên chậm hơn, giúp bạn duy trì cân nặng khỏe mạnh, giảm nguy cơ ung thư ruột.
Bác sĩ Hoàng Phan Quỳnh Trang, Viện Ung thư, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Trầm cảm sau sinh: Dấu hiệu nguy hiểm cần phát hiện sớm để bảo vệ sức khỏe và hạnh phúc gia đình
Sống khỏe - 41 phút trướcGĐXH - Trầm cảm sau sinh không chỉ ảnh hưởng sức khỏe tinh thần người mẹ mà còn tác động đến sự phát triển của trẻ và hạnh phúc gia đình.
Người đàn ông Phú Thọ bị tổn thương gan chỉ vì 1 thói quen khi ăn rau
Bệnh thường gặp - 43 phút trướcNgười đàn ông Phú Thọ không ngờ một thói quen ăn rau của mình lại khiến gan phải lãnh hậu quả.
Sai lầm phổ biến khi ngâm đồ khô có thể ảnh hưởng sức khỏe nghiêm trọng
Sống khỏe - 3 giờ trướcThói quen ngâm thực phẩm khô tưởng chừng vô hại lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu làm sai cách, bạn không chỉ làm mất chất dinh dưỡng mà còn vô tình “nuôi” vi khuẩn nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe.
7 thói quen âm thầm làm bệnh tiểu đường nặng hơn: Đồ ngọt chỉ đứng thứ 7, vị trí số 1 nhiều người mắc mỗi ngày
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Nhiều người mắc tiểu đường nghĩ chỉ cần tránh bánh kẹo, uống thuốc đúng giờ là có thể kiểm soát đường huyết. Nhưng thực tế, có những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày mới là yếu tố âm thầm đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn.
Người phụ nữ 45 tuổi mắc u xơ tử cung gây thiếu máu nặng thừa nhận 1 sai lầm nhiều chị em Việt mắc phải
Sống khỏe - 16 giờ trướcGĐXH - U xơ tử cung không điều trị suốt một năm khiến người phụ nữ 45 tuổi thiếu máu nặng, bụng to như mang thai 7 tháng và phải truyền gần 2 lít máu trước khi phẫu thuật.
Suýt tắc đường thở vì 1 thói quen sai lầm sau khi đi nắng
Sống khỏe - 18 giờ trướcGĐXH - Thói quen nhai đá lạnh để giải nhiệt sau khi đi nắng tưởng chừng vô hại đã khiến người đàn ông phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng suy hô hấp nguy kịch.
Xây dựng hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng
Y tế - 19 giờ trướcGĐXH – Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và Viện Công nghệ GFS vừa ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược trong giai đoạn 2026 – 2030 nhằm thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái y tế số chăm sóc sức khỏe chủ động cho cộng đồng.
Tăng cường nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em
Y tế - 19 giờ trướcGĐXH – Theo các chuyên gia, công tác chăm sóc sức khỏe cho bà mẹ và trẻ em không chỉ dừng ở điều trị bệnh mà cần được tiếp cận theo hướng toàn diện, dựa trên sự kết hợp hài hòa giữa dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh khoa học, chăm sóc y tế phù hợp và xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh.
Thực phẩm giàu kali: Bổ sung đúng cách để sống thọ và bảo vệ tim mạch
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Thực phẩm giàu kali giúp ổn định huyết áp, bảo vệ tim mạch và hỗ trợ sống thọ, nhưng không phải ai cũng có thể bổ sung tùy ý.
Chuyên gia cảnh báo: Gan rất 'sợ' món này nhưng nhiều người lại lầm tưởng là 'có nguồn gốc'
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Không ít người cho rằng chỉ cần thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng là có thể yên tâm sử dụng thường xuyên. Tuy nhiên, theo Ths.BS Nguyễn Vũ Bình cho biết, một số loại thực phẩm chế biến sẵn dù đảm bảo vệ sinh và xuất xứ vẫn có thể gây áp lực cho gan nếu tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài.
Bác sĩ cảnh báo 6 dấu hiệu ung thư xương giai đoạn đầu mà nhiều người vẫn nghĩ là thiếu canxi
Bệnh thường gặpGĐXH - Nhiều người cho rằng đau nhức xương, mỏi cơ hay chuột rút là dấu hiệu thiếu canxi nên tự ý bổ sung tại nhà trong thời gian dài. Tuy nhiên, theo ThS.BS Nguyễn Vũ Bình – Giảng viên Đại học Y Hà Nội, có những trường hợp đau xương thực chất là dấu hiệu sớm của ung thư xương và việc nhầm lẫn có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “giai đoạn vàng” trong điều trị.
