Tàu lạ “lập trại” trên sông Hồng

Cát tặc đã ở một “đẳng cấp” mới. Ảnh: Việt Nguyễn

 

Những chiếc tàu hút cát nằm chình ình giữa dòng, có thể nhìn thấy rõ khi đi trên đê sông Hồng, từ khoảng cách xa cả cây số, thậm chí còn được cắm cờ Tổ quốc cho “nổi bật”. Guồng quay của loại tàu cuốc hoạt động hối hả. Về đêm, người dân địa phương thôn Thượng Cát ví khu vực này chẳng khác gì một “thành phố nổi” với đèn giăng sáng lòa và tiếng máy ầm ĩ cả một vùng.

 

“Tàu lạ”

Chúng tôi đang nói đến một đoạn sông Hồng, từ khu vực Chèm (xã Thụy Phương) đến vùng giáp ranh xã Thượng Cát (huyện Từ Liêm) và xã Liên Hà (huyện Đan Phượng), Hà Nội, đặc biệt là khu vực thôn Thượng Cát của xã Thượng Cát. Giữa buổi trưa ngày 15/8, nắng đổ lửa, một người dân thôn này dũng cảm dẫn chúng tôi ra sát bờ sông để tận mắt xem quy mô làm ăn của các đối tượng khai thác cát. Một điều lạ lùng là, ngay trên bãi sông còn đang tồn tại hàng núi cát khổng lồ không tiêu thụ được, cỏ dại um tùm, thì ở giữa sông nằm chình ình nhiều chiếc thuyền to như sà lan với đầy đủ gầu múc, ống hút, guồng tời… Người đàn ông tên H cho biết, vào ban đêm, họ mới đồng loạt bơm hút cát, ban ngày chỉ lẻ tẻ lúc làm, lúc nghỉ.

Những con tàu này của ai và từ đâu đến mà làm ăn “hoành tráng” đến vậy? Ông H. và hầu hết người dân thôn Thượng Cát không thể biết được. Tiếp cận thêm một vài người địa phương đã làm ăn ở chốn này lâu năm, chúng tôi cũng chỉ nhận được những cái lắc đầu. Ông H bảo rằng, rất nhiều lần người trong thôn đã rủ nhau ra ngoài bãi phản ứng mà chẳng ăn thua gì. Những chiếc “tàu lạ” này người dân cũng chẳng biết từ đâu đến. Theo quan sát, nhiều tàu thuyền hoạt động ở khu vực này có tải trọng rất lớn, có thể chờ từ 200 đến 300 khối cát, có tàu chở đến 500 khối. Ông H ước tính, một ngày đêm, khoảng 1 vạn khối cát bị rút khỏi lòng sông Hồng và chở đi.

Những chiếc tàu này hoạt động khá xa bờ, không bao giờ “xả hàng” lên bãi sông mà bơm trực tiếp lên thuyền vận tải để mang đến một nơi khác. Ngoài ra, cách bày trí cơ sở làm ăn giữa sông cũng ở một “đẳng cấp” cao hơn. Cả một dây chuyền bơm hút được đặt hết lên một sà lan khá lớn thay vì nhồi nhét trong một chiếc thuyền máy như cát tặc “truyền thống” kiếm ăn gần bờ. Trên sà lan có hẳn một căn nhà tạm lợp mái rạ, khung sắt chắc chắn, như một trại làm ăn phi pháp thu nhỏ. Ngoài ra là hệ thống bơm hút, cần trục, máy tời và cả… cờ Tổ quốc! Nhiều người dân Thượng Cát cho biết thêm, có thời điểm hàng chục chiếc cùng quây quần, huyên náo cả một vùng sông nước mỗi đêm.

Ai quản?

Ban đêm là thời điểm “ăn hàng” chính của các đối tượng khai thác cát trái phép. Ban ngày, một số ít tàu tấp vào bờ nghỉ ngơi, một số vẫn nhởn nhơ giữa dòng tranh thủ lúc làm lúc nghỉ. Tuy nhiên, thực trạng này đã diễn ra nhiều tháng trời và chưa có sự can thiệp nào đáng kể từ chính quyền và lực lượng chức năng. Suốt buổi chiều 15/8, phóng viên có mặt tại một “điểm cao” là bãi cát khổng lồ ngay sát mép nước sông Hồng để ghi nhận hoạt động của cát tặc và hoạt động tuần tra kiểm soát của cảnh sát đường thủy. Tuy nhiên, mọi chuyện đều diễn ra “êm đẹp”.

“Trại” của cát tặc vẫn đỗ giữa dòng, lúc im ắng, lúc ồn ã. Hàng loạt tàu, thuyền, sà lan đi lại nhộn nhịp. Một chiếc canô của tổ công tác cảnh sát đường thủy đóng tại bến Chèm (thuộc Đội tuần tra kiểm soát số 2, Phòng CSGT đường thủy, Công an Hà Nội) cũng đỗ giữa dòng. Mỗi khi có một phương tiện (hầu hết chở cát) đi qua, canô áp sát vào để kiểm tra, nhưng chỉ trong giây lát rồi lại tiến đến một tàu khác. Hoạt động này lặp đi lặp lại trong nhiều giờ liền. Chúng tôi không thấy một chiến sĩ cảnh sát nào lên tàu chở cát để kiểm tra. Có nghĩa, hầu hết đều đảm bảo quy định, đúng luật. Những “trại” nổi cũng nằm im một cách vô sự.

Nói với PV Báo GĐ&XH về những chiếc “tàu lạ” này, Trung tá Đỗ Thế Dự - Đội trưởng Đội tuần tra kiểm soát số 2 cho biết, hiện phương tiện vận tải thủy của Hà Nội không có nhiều, mà tàu bè chủ yếu từ Bắc Giang, Hưng Yên, Phú Thọ về hoạt động. Mới đây, đội này đã bắt giữ 12 phương tiện khai thác cát trái phép, gồm 3 trường hợp hôm 9/8. Nhưng ông Dự cho rằng đang gặp khó khi muốn xử lý các tàu cát tặc, bởi có những phương tiện trị giá đến cả tỷ đồng mà Cảnh sát đường thủy không đủ thẩm quyền. Ngoài ra, ban đêm là lúc cát tặc lộng hành nhất, nhưng theo vị đội trưởng này, hoạt động tuần tra ban đêm chỉ thực hiện theo kế hoạch của Công an thành phố.

Những chiếc “trại” làm ăn của cát tặc tồn tại giữa sông Hồng là thực tế rõ như ban ngày. Đang mùa lũ, theo quy định, mọi hoạt động bơm hút cát, tập kết chân tải bên bờ sông Hồng đều bị cấm. Vậy chuyện “tàu lạ”, chuyện cát tặc “lập trại” giữa sông có phải là sự bất lực của các cơ quan chức năng?

 

Việt Nguyễn -  Nam Sương