Thái Nguyên: Bụi trắng bủa vây đường 259, sức khỏe và đời sống người dân bị ảnh hưởng

Cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn được kỳ vọng sẽ mở ra một "trục xương sống" giao thông mới, kết nối vùng trung du, miền núi phía Bắc với đồng bằng, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội cho nhiều địa phương tại tỉnh Thái Nguyên.

Thế nhưng, khi những nhát cuốc đầu tiên vừa hạ xuống, khi guồng máy thi công bắt đầu tăng tốc, thì dọc tuyến đường tỉnh 259, con đường dân sinh huyết mạch người dân lại đang phải sống trong cảnh khói bụi mù mịt, mặt đường hư hỏng, sinh hoạt đảo lộn, ngày ngày đối diện với nguy cơ mất an toàn giao thông và ảnh hưởng sức khỏe.

Đường dân sinh "oằn mình" gánh xe công trình

Những ngày cuối tháng 12, phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống có mặt tại xã Thanh Mai và thôn Khau Dạ, phường Bắc Kạn (tỉnh Thái Nguyên) nơi có khu dân cư nằm dọc tuyến đường tỉnh 259. Đây là tuyến đường có mật độ dân cư đông đúc, hằng ngày phục vụ nhu cầu đi lại, sản xuất, học tập của hàng trăm hộ dân.

Tuy nhiên, hiện nay, con đường này đang phải "gồng gánh" mật độ dày đặc xe tải trọng lớn chở đất, vật liệu, xe bổn,... phục vụ dự án cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn. Những chiếc xe tải thùng cao, tải trọng lớn nối đuôi nhau chạy rầm rộ, khiến tuyến đường vốn nhỏ hẹp, kết cấu không dành cho xe siêu tải nhanh chóng xuống cấp.

Ghi nhận thực tế cho thấy, mặt đường xuất hiện nhiều ổ gà, rãnh xói; lớp đất phủ dày; nhiều đoạn bị bong tróc, nứt vỡ. Trời nắng, mỗi khi xe chạy qua, bụi bốc lên như "đám mây", phủ kín không gian. Trời mưa, tuyến đường biến thành bãi bùn lầy trơn trượt, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, nhất là với người già và trẻ em.

Hai bên dọc tuyến đường 259, cỏ cây phủ một lớp bụi dày, chuyển màu xám trắng; lá cây quăn lại, không còn màu xanh vốn có. Nhiều hộ dân buộc phải dùng bạt, lưới đen che kín trước cửa nhà, song bụi vẫn theo gió, theo bánh xe cuốn thẳng vào bên trong.

"Ngày nào cũng quét nhà mấy lần mà bàn ghế, giường tủ vẫn phủ bụi. Nhà tôi bán hàng nhưng cửa phải đóng kín, khi có khách mới mở hé. Người lúc nào cũng phải đeo khẩu trang, lâu lâu phải ra vườn phía sau nhà để hít thở" – ông Hà Đức Q (63 tuổi), người dân thôn Chúa Lải, ngao ngán.

Không chỉ đồ đạc, sức khỏe người dân cũng bị ảnh hưởng rõ rệt. Nhiều người phản ánh tình trạng ho kéo dài, cay mắt, viêm mũi; trẻ nhỏ thường xuyên mắc các bệnh về đường hô hấp. Sinh hoạt hằng ngày bị đảo lộn, từ việc phơi quần áo, nấu ăn cho đến nghỉ ngơi.

"Nhà có trẻ con mà không dám mở cửa. Sáng ra là bụi phủ kín sân, kín hiên. Chúng tôi sống chung với bụi từng ngày" – một phụ nữ ở thôn Chua Lải bức xúc nói.

Người dân hứng trọn bụi

Theo ghi nhận của phóng viên, tại khu vực thôn Khau Dạ, phường Bắc Kạn, hàng loạt xe tải chở đất phục vụ dự án cao tốc chạy rầm rộ trên tuyến đường tỉnh 259. Trung bình khoảng 10 phút lại có một xe đi qua, tạo nên lưu lượng xe công trình dày đặc.

Đáng chú ý, đoạn từ thôn Khau Dạ hướng về xã Thanh Mai (khu vực gần nghĩa trang Phúc Thọ Viên) xuất hiện nhiều xe tải chở đất thùng cao, không che chắn; trong đó có nhiều xe có tên Phương Thành. Mỗi lần xe chạy qua, mặt đường rung lên, bụi đất từ thùng xe và mặt đường tung lên mù mịt, lan rộng ra môi trường xung quanh.

Qua ghi nhận, các xe này vận chuyển đất phía sau khu đồi ở (đối diện nghĩa trang Phúc Thọ Viên), sau đó men theo đường đất mới mở ra đường tỉnh 259, đi thẳng qua khu dân cư thôn Khau Dạ rồi rẽ vào công trình đang thi công. Quy trình này lặp lại suốt cả ngày. Nhiều hộ dân ở thôn Khau Dạ phải đóng kín cửa, phủ bạt, lưới quanh nhà.

"Xe tải chạy nhanh, thùng cao, đất không che chắn. Có lúc đất rơi xuống đường, xe máy đi sau rất dễ trượt ngã. Trời mưa thì đường lầy lội, trơn như đổ mỡ. Mới đây, trong làng có đám cưới, do trời mưa trơn ô tô không đi được, người ta còn phải dùng xe tắc tơ chở người. Nhà tôi ngày nào cũng lau dọn vài lần, sáng ra tưới nước trước cửa nhưng rồi bụi lại đâu vào đó. Sống thế này khổ lắm" – anh Nguyễn Văn H, ở thôn Khau Dạ, chia sẻ.

"Xe tải toàn loại 3–4 chân. Nếu không có biện pháp giảm thiểu, khu vực nhà tôi ở xã Thanh Mai sẽ phải hít bụi suốt ngày. Xe chạy nhiều, nhất là lúc học sinh tan học, rất nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông" – anh H (người dân xã Thanh Mai, xin giấu tên) nói.

Không chỉ là tuyến vận chuyển, khu vực gần nghĩa trang còn xuất hiện nhiều điểm đổ thải với khối lượng đất lớn. Hằng ngày, xe tải nối nhau đổ đất, tạo thành các bãi thải không che chắn, khiến bụi phát tán mạnh hơn.

Hãy đảm bảo an toàn và sức khỏe cho người dân

Qua quan sát, nhiều xe tải chở đất không che đậy bạt, thùng xe cao quá thành, đất rơi vãi xuống mặt đường, những hành vi có dấu hiệu vi phạm quy định về bảo vệ môi trường và an toàn giao thông, nhất là trên tuyến đường dân sinh đông người qua lại.

Theo quy định, xe vận chuyển vật liệu rời bắt buộc phải che chắn kín, không để rơi vãi, phát tán bụi ra môi trường. Tuy nhiên, thực tế tại đường tỉnh 259, những quy định này chưa được thực hiện đầy đủ.

Trước thực trạng trên, mới đây, Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên (đơn vị quản lý đường tỉnh 259) đã kiểm tra và lập biên bản về việc thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông, hoàn trả đường 259 sau khi hoàn thành dự án cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn. Trong số các nhà thầu tham gia đoàn kiểm tra có Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành, Tổng công ty xây dựng Trường Sơn và các đơn vị liên quan.

Trong biên bản, Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên yêu cầu các nhà thầu tuân thủ quy định pháp luật về tải trọng phương tiện; thực hiện che chắn, tưới nước bảo đảm vệ sinh môi trường; lựa chọn khung giờ vận chuyển, đổ thải phù hợp; triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn giao thông trong quá trình thi công, vận chuyển, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến khả năng thông hành của tuyến đường. Các nhà thầu chịu trách nhiệm về tình trạng mất an toàn giao thông do lỗi của đơn vị thi công gây ra.

Đồng thời, các nhà thầu có trách nhiệm sửa chữa kịp thời những vị trí hư hỏng nền, mặt đường trong quá trình thi công; sau khi hoàn thành dự án, phải hoàn trả nền, mặt đường theo hiện trạng ban đầu, bảo đảm khả năng khai thác của tuyến.

Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên, hiện vẫn còn một số xe tải lớn chạy không che chắn, gây bụi mù mịt như đã phản ánh.

Theo tìm hiểu, dự án cao tốc Chợ Mới – Bắc Kạn được khởi công từ giữa tháng 3/2025, tổng mức đầu tư trên 5.700 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành năm 2026. Đây là dự án giao thông trọng điểm, có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế – xã hội của khu vực.

Trong bối cảnh gặp nhiều khó khăn về giải phóng mặt bằng và điều kiện thời tiết, việc tăng tốc thi công là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, cùng với tiến độ, việc bảo đảm môi trường sống, sức khỏe và an toàn cho người dân dọc tuyến đường cũng cần được quan tâm đầy đủ.

Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin.

Video xe tải chạy rầm rộ đường tỉnh 259 ở Thái Nguyên: