Tags:
Thâm cung bí sử (73 - 2): Ông nội tôi học những gì?
Sự kiện:
THÂM CUNG BÍ SỬ
GiadinhNet - Qua những viên gạch nem nhiều nét khắc, tôi hiểu rằng ông nội tôi ngày xưa không học thư pháp mà chỉ học viết chữ cho ngay ngắn. Trong di vật của ông nội, quý nhất là 12 hòm sách.
Những cái hòm quét sơn ta màu cánh dán, rộng 30cm, dài khoảng 50cm, vừa vặn để xếp những cuốn sách chữ Nho vào đó. Đó là những cuốn sách được đóng rất chắc chắn bằng giấy dó, gồm đủ Tứ Thư Ngũ Kinh – những bộ sách căn bản của Nho học. Ngũ Kinh gồm: Kinh Thi, Kinh Thư, Kinh Dịch, Kinh Lễ, Kinh Xuân Thu. Tứ thư là: Đại học, Mạnh tử, Luận ngữ, Trung dung. Ngoài ra, các nhà nho còn đọc, nghiên cứu thêm các sách về thuật phong thủy, thuật tướng số và thuật bốc thuốc Bắc.
Phải đỗ đạt một chút mới được làm thầy Đồ. Mấy cụ học trò của ông nội tôi giờ còn sống nói rằng ông tôi đã từng dự kỳ thi Hương. Bây giờ ở TP Vinh còn có địa danh gọi là Trường Thi. 40 năm trước đây tôi đã lọ mọ đến Trường Thi để xem ông nội tôi ngày xưa thi như thế nào. Nhưng cái Trường Thi cũ thời nhà Nguyễn không còn dấu vết nên tôi không biết chuyện thi cử ngày xưa như thế nào cả. Nhưng nhà thơ Trần Hữu Thung thì biết và giảng giải cho tôi như sau: “Chế độ thi cử triều Nguyễn chia ra thi Hương, thi Hội, thi Đình. Thi Hương tổ chức tại địa phương. Vào thời Nguyễn, năm 1807 có 6 nơi thi Hương trong toàn quốc. Cả miền Nam chỉ có một trường thi Gia Định. Miền Trung có 3 trường thi là Huế, Nghệ An, Thanh Hóa. Miền Bắc có 2 trường thi là Hà Nội và Nam Định. Trường thi là một khoảng đất rộng hình chữ nhật, có hàng rào tre bao quanh. Phần bên ngoài gọi là ngoại liêm. Bên trong gọi là nội liêm. Ngoại liêm dành cho các sĩ tử. Nội liêm dành cho ban giám khảo. Các quan chấm thi, coi thi, ai được chỉ định vào ban giám khảo phải ở trong nội liêm cho đến hết kỳ thi mới được về để đề phòng lộ đề thi và đáp án. Diện tích trường thi được chia bởi 2 đường thẳng góc, thành 4 phần bằng nhau, gọi là tứ vi. Nơi 2 đường giao nhau có hình chữ thập nên gọi là thập đạo, có chòi canh và một thập đạo trưởng canh giữ. Thí sinh các tỉnh phải đến đó thi. Trường thi ở Vinh gồm thí sinh Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Bình. Ba tỉnh này đông dân và nhiều nho sinh nên mỗi kỳ thi, sĩ tử đông lắm. Nhà sử học Lê Văn Hưu chép rằng: “Sĩ tử chen chúc dẫm chết nhau ở trường thi”. Kỳ thi Hương có 3 trường liên tiếp. Trường nhất thi vào ngày mùng 1, trường nhì thi ngày mùng 6, trường tam thi ngày 12 và khoảng 20 ngày sau sẽ niêm yết danh sách người đỗ. Ông nội tôi vào đến tam trường tức là đã qua kỳ thi thứ 3. Thí sinh rớt ở kỳ thi thứ nhất rất nhiều. Kỳ thi thứ 2 rụng cũng nhiều nên kỳ thứ ba sĩ tử còn lại rất ít.
(Còn nữa)
Khánh Hoàng
Bình luận (0)
Ý kiến của bạn
Tin liên quan
Về già mới thấm: Gia đình chỉ có 1 con trai, con dâu dù tốt đến đâu cũng đừng vội giao 5 thứ này
Gia đình - 6 giờ trướcGĐXH - Nhiều bậc cha mẹ chỉ có một con trai thường nghĩ rằng gia đình không cần quá rạch ròi, sẵn sàng trao hết tài sản, thời gian và công sức cho con cái.
Nhiều người về già tự làm khổ mình vì quá bận lòng 4 điều này
Gia đình - 8 giờ trướcGĐXH - Tuổi càng cao, người ta càng dễ suy nghĩ nhiều. Thế nhưng, không phải nỗi lo nào cũng đáng để mang theo. Có 4 điều mà rất nhiều người chỉ khi về già mới nhận ra rằng mình đã bận lòng quá lâu.
Những con giáp nữ có số làm dâu quý, được mẹ chồng cưng chiều
Gia đình - 9 giờ trướcGĐXH - Theo tử vi, có những con giáp nữ không chỉ khéo léo trong cách ứng xử mà còn giỏi vun vén, giúp gia đình êm ấm và ngày càng phát triển.
Muốn biết một người có đáng tin hay không, hãy nhìn vào 2 thói quen này
Gia đình - 9 giờ trướcGĐXH - Nhiều người thoạt nhìn rất hòa nhã, dễ gần nhưng càng tiếp xúc lâu càng khiến người khác mệt mỏi và tổn thương. Theo góc nhìn tâm lý học, người có tâm địa không ngay thẳng thường để lộ những dấu hiệu nhất định trong cách đối nhân xử thế.
Người khôn ngoan sẽ im lặng khi nào? 6 tình huống cho thấy trí tuệ cảm xúc của một người
Gia đình - 10 giờ trướcGĐXH - Im lặng không phải lúc nào cũng là né tránh. Trong nhiều tình huống, biết kiềm chế lời nói đúng lúc là biểu hiện của trí tuệ cảm xúc, sự trưởng thành và khả năng ứng xử khôn ngoan trong cuộc sống.
Những đứa trẻ sau này dễ thành công thường có 3 'tật xấu' lúc nhỏ, nhiều cha mẹ đang cố sửa bằng mọi giá
Nuôi dạy con - 11 giờ trướcGĐXH - Không ít đứa trẻ từng bị cha mẹ nhận xét là bướng bỉnh, lắm lời hay quá cứng đầu. Nhưng thực tế cho thấy, nhiều người trưởng thành thành công lại từng sở hữu chính những đặc điểm ấy khi còn nhỏ. Điều quan trọng không phải là tìm cách loại bỏ, mà là biết cách đồng hành và dẫn dắt con.
Chồng nhập viện sau khi bắt quả tang vợ ngoại tình trong ô tô
Gia đình - 13 giờ trướcGĐXH - Nghi ngờ vợ ngoại tình, người chồng âm thầm theo dõi và phát hiện vợ đang ở cùng nhân tình trong ô tô. Tuy nhiên, diễn biến sau đó đã khiến anh phải nhập viện.
5 cung hoàng đạo nam EQ thấp, thường 'mất điểm' khi yêu vì hành xử thiếu tinh tế
Gia đình - 14 giờ trướcGĐXH - Trong số 12 cung hoàng đạo, có những chàng trai tuy chân thành nhưng lại thường xuyên mất điểm vì sự vụng về, thiếu tinh tế trong cách cư xử.
Sau nghỉ hưu mới thấm: 4 điều tôi từng xem nhẹ lại quyết định hạnh phúc tuổi già
Gia đình - 16 giờ trướcGĐXH - Nhiều người cho rằng chỉ cần có lương hưu ổn định là tuổi già sẽ an nhàn, sung túc. Thế nhưng thực tế không phải lúc nào cũng như vậy.
Tưởng về quê là thiên đường nghỉ hưu, vợ chồng bác sĩ đã vội 'tháo chạy' sau chưa đầy 1 năm
Gia đình - 18 giờ trướcGĐXH - Nhiều người luôn mơ đến một cuộc sống bình yên nơi quê nhà sau khi nghỉ hưu. Nhưng thực tế không phải ai cũng dễ dàng thích nghi sau nhiều năm ở thành phố.
Chồng nhập viện sau khi bắt quả tang vợ ngoại tình trong ô tô
Gia đìnhGĐXH - Nghi ngờ vợ ngoại tình, người chồng âm thầm theo dõi và phát hiện vợ đang ở cùng nhân tình trong ô tô. Tuy nhiên, diễn biến sau đó đã khiến anh phải nhập viện.
