Thơm nồng hương vị mứt gừng xứ Huế dịp cuối năm

Mỗi năm đỏ lửa một lần

Mứt gừng Kim Long từ lâu đã trở thành một thương hiệu nổi tiếng không chỉ riêng ở Huế mà khắp cả nước. Nghề truyền thống này đã có từ hàng chục năm nay do cha ông truyền lại.

Những bếp lửa nấu mứt gừng Kim Long đỏ lửa.

Dịp cuối năm là thời điểm các cơ sở làm mứt bắt "đỏ lửa" để nấu mứt, phục vụ cho thị trường Tết Nguyên đán. Theo chia sẻ của những người nấu mứt gừng Kim Long, công đoạn quan trọng nhất để cho ra mẻ mứt thơm ngon đó chính là quá trình rim, nấu lát gừng tươi với đường. 

Công đoạn xắt gừng thành từng lát mỏng để đem đi nấu.

Những người làm mứt gừng Kim Long uyển chuyển đảo đũa liên tục để giúp cho những mẻ mứt gừng chín đều, thấm ngọt.

Củ gừng sau khi được gọt vỏ, rửa sạch sẽ được bào thành từng lát mỏng. Lát gừng sau đó sẽ được đem lên bếp nấu trộn lẫn với đường. Quá trình nấu mứt kéo dài khoảng 30 phút dưới sự đảo chuyển liên tục của người nấu cho đến khi mứt và nước đường nhuyễn và kết dính vào nhau. Mứt sau khi được nấu nhuyễn sẽ được đổ ra mâm để làm khô và đem đi đóng thành bao.

Mứt gừng Kim Long hầu hết được làm theo phương thức thủ công, không phẩm màu, không chất bảo quản. Nguyên liệu được nhập về từ nhiều nơi nên sẽ có hương vị riêng, người thợ sẽ lựa chọn loại gừng phù hợp nhất dựa trên tiêu chí không quá già vì sẽ bị xơ, không quá non vì sẽ thiếu vị cay nồng và có màu sắc tươi sáng. Hiên nay, mỗi kg mứt hiện có giá trung bình khoảng 60.000 - 70.000 đồng.

Giữ gìn nghề truyền thống

Ông Nguyễn Huy Anh (phường Kim Long, TP. Huế), người có hơn 30 năm làm nghề nấu mứt chia sẻ, mỗi năm cứ vào dịp cuối năm là gia đình ông lại tất bật chuẩn bị nguyên vật liệu để nấu mứt phục vụ thị trường Tết Nguyên đán. "Mỗi năm đến gần Tết, cơ sở tôi sản xuất từ khoảng 2-3 tấn mứt gừng. Mứt được các thương lái ở các địa phương lân cận đến đặt mua, một số còn lại thì chúng tôi đem ra chợ bán" – ông Anh nói.

Theo chia sẻ của các hộ nấu mứt gừng, những năm gần đây số hộ làm nghề nấu mứt gừng đang dần giảm đi. Nguyên nhân là do tính chất thời vụ thấp, chỉ làm vào cuối năm, cộng với thu nhập từ sản phẩm bán ra thị trường thấp.

Mứt sau khi nấu sẽ được làm khô chờ để đóng bao.

Mặt khác, thị trường mứt rất sôi nổi khi được nhập đa dạng từ hàng nước ngoài và nội địa. Hiện nay số hộ nấu mứt tại Kim Long còn khoảng trên dưới 10 hộ. Đa số là những người lớn tuổi bám trụ nghề, bởi người trẻ thì kiếm nghề thu nhập cao hơn.

Những mẻ mứt gừng Kim Long được đóng thành gói, chờ xuất ra thị trường.

Gác hết những âu lo khi một nghề truyền thống có khả năng bị mai một. Những người nấu mứt gừng Kim Long cho đến nay vẫn luôn tự hào về một cái nghề truyền thống đã có thương hiệu. Vì lẽ đó, dù số người làm mứt dần ít đi nhưng vẫn còn đó những người đang ở lại, cố gắng gìn giữ phát huy những tinh túy của làng nghề xa xưa ấy.

Trong mỗi dịp Tết đến xuân về, mứt gừng lại trở thành một món ăn không thể thiếu trong mỗi gia đình Việt Nam.

Hoàng Dũng