“Thưa mẹ con đi” chuyện tình đồng tính gây nhiều dư luận

3 diễn viên quan trọng của “Thưa mẹ con đi”. Ảnh: TL

Những khen - chê về câu chuyện tình đồng tính

Là phim đầu tay của đạo diễn Trịnh Đình Lê Minh, "Thưa mẹ con đi" hiện đang là một trong những cái tên gây chú ý trên màn ảnh Việt khi mạnh dạn khai thác về đề tài cũ - phim đam mỹ (tình yêu đồng tính) dưới góc độ mới.

Nói không mới vì "Thưa mẹ con đi" xoay quanh câu chuyện tình yêu của hai chàng trai trẻ: Văn (Lãnh Thanh) - kỹ sư phần mềm trẻ và cậu Việt kiều Ian (Võ Điền Gia Huy). Sau nhiều năm theo gia đình định cư, Ian theo người yêu trở về Việt Nam và tiếp xúc gần như mới với văn hóa miền quê, nơi có một gia đình "thuần Việt" với nhiều thế hệ cùng chung sống. Nhưng Văn lại rất "Tây" khi nấu mì Ý cho cả gia đình của Văn, dạy cho em của Văn học tiếng Anh, thoải mái ngủ cùng bà nội... Tuy nhiên tận sâu trong lòng, điều Ian muốn là được Văn giới thiệu tư cách của một người yêu.

Khác với kiểu nhân vật "bóng gió", "bê đê" thường "chọc cười" phim Việt, hai nhân vật đồng tính nam trong "Thưa mẹ con đi" vẫn "giữ mình" ở phiên bản bình thường nhất. Thậm chí, phim cũng có xuất hiện một đôi chỗ "cảnh nóng" nhưng cũng chỉ dừng lại là cảnh "hơi nóng" khi thể hiện sự kìm kẹp, sự ngó nghiêng trước khi cả hai nhân vật chính có thể chạm vào nhau. Còn lại, xuyên suốt phim hai nhân vật chính thể hiện tình cảm khi bên nhau hay trước mặt mọi người đều rất chừng mực, nhẹ nhàng đến mức chỉ có sự tinh tế của người mẹ (Hồng Đào) mới lờ mờ một suy nghĩ: "Có một điều gì đó khác thường ở tình cảm này".

Vì thế, nhiều người hài lòng khi nhận xét thực tế đây không phải là một câu chuyện tình cảm về hai chàng gay, phim ngôn tình, cũng không phải là câu chuyện về bí mật tuổi mới lớn, hay việc "come out" (công khai giới tính), mà sâu sắc hơn đó là câu chuyện về gia đình, về xã hội và văn hoá, là quá trình đối mặt của cặp đôi đối với người thân và những định kiến xã hội.

Bộ phim không quá cố gắng truyền tải một thông điệp nào, không có những màn thoại dông dài triết lý mà thay vào đó tập trung kể câu chuyện đánh vào cảm xúc người xem nên mọi thứ trong phim đều chân thành và dễ đồng cảm. Tất cả được gói trong một lát cắt thật dung dị, nhẹ nhàng, không hô hào, không gân cổ - một điều hiếm thấy ở phim Việt.

Cũng không thể phủ nhận nhờ có dàn diễn viên gạo cội tên tuổi như Hồng Đào, Hồng Ánh, NSƯT Lê Thiện, Kiều Trinh, Thanh Tú… nên từng thước phim đều được thể hiện rất đời, rất thật. Đặc biệt, vai người mẹ của Hồng Đào được coi là vai diễn để đời trong sự nghiệp của cô. Những khoảnh khắc khóc cười của nhân vật người mẹ đều làm khán giả tin vào số phận của người mẹ - một người có trách nhiệm gìn giữ văn hóa truyền thống của gia đình nhưng đến cuối phải chấp nhận sự thay đổi của đứa con trong một bối cảnh xã hội cần sự cởi mở.

Ngoài ra hai gương mặt mới của điện ảnh Việt là Lãnh Thanh và Gia Huy thủ vai cặp đôi chính cũng nhận được nhiều khen ngợi diễn xuất, dù vẫn còn đôi chỗ chưa tròn trịa, gượng ép nhưng ít nhất hai diễn viên cũng giữ trọn vẹn được cảm xúc cho khán giả khi bước ra khỏi rạp.

Mặc dù thế, đánh giá một cách khách quan, một điểm trừ hơi nhỏ là cao trào phim chưa đủ mạnh để kéo lại độ dài trong mạch phim. Vì thế, với nhiều khán giả khó tính thì phim có vẻ hơi "tham" chi tiết, dài dòng, đôi khi sa đà vào những cảnh vô nghĩa như hàng cây lao xao, chiếc xe bon bon trên đường, ... Ngoài ra, nhạc phim điện ảnh luôn là phần háo hức của khán giả nhưng "Thưa mẹ con đi" có vẻ chưa đáp ứng được điều này.

Ngoài ra, kết phim được cho là "đắt giá" hơn nếu có chi tiết người mẹ đeo chuỗi hạt "con dâu" Ian tặng lúc tạm biệt ở sân bay, bởi như thế cũng đủ hiểu mẹ đã chấp nhận sự thật ở mức độ nào. Nhiều khán giả cho rằng, chi tiết ấy nếu thực sự xuất hiện trong phim, sẽ có một chiều sâu cảm xúc hơn cả trăm câu thoại.

Đã đến lúc không cần xếp loại là phim đồng tính nữa

Tất nhiên, những khen chê của một bộ phim là điều không tránh khỏi song vẫn phải thừa nhận nỗ lực của đạo diễn, biên kịch trong việc thay đổi tư duy phim đồng tính Việt. Và một cách khách quan, "Thưa mẹ con đi" đã phần nào làm được điều đó.

Thực tế, nhiều năm về trước, yếu tố đồng tính, cộng đồng LGBT có phần bị "biến dạng" khi khai thác trên màn ảnh rộng, nặng tính câu khách. Đa số các phim có nhân vật đồng tính thường chỉ là vai phụ hoặc 1 số phim đóng chính nhưng đều bị đem ra làm trò cười với sự "bóp méo" hình ảnh dị hợm, hành xử lố lăng… điển hình như vai "chị" Hội trong phim "Để Mai tính", Tèo em trong phim cùng tên...

Những năm gần đây, với đề tài này, phim Việt cũng đã có nhiều tư duy thay đổi, cái nhìn cởi mở hơn như thành công của "Song Lang" (2018) là một ví dụ. Vì thế, đến "Thưa mẹ con đi" mặc dù còn nhiều "khiếm khuyết" nhưng phần lớn khán giả hài lòng hơn với cách thể hiện theo tư tưởng hiện đại. Theo đạo diễn Huỳnh Tuấn Anh đánh giá, đây là một hương vị lạ của mùa hè phim Việt. Đừng đòi hỏi những bĩ cực thái lai hay những đau khổ dầm dề mà chúng ta vốn thấy trong phim Việt hay những tràng cười tan biến. "Thưa mẹ con đi" có thể ví như một cơn gió thoảng bay ngang nhưng khó quên, sự cởi trói về mặt ý thức tự do trong tư tưởng Á Đông đậm đặc khắc kỷ.

Đồng tình với quan điểm này, nhà phê bình điện ảnh Lê Hồng Lâm cho rằng, nếu như những bộ phim trong quá khứ đa phần đều bi kịch, thậm chí bi thảm về số phận của những người đồng tính phải tìm cách che giấu thân phận trước những thành kiến nặng nề của xã hội hoặc cuộc đấu tranh trong tuyệt vọng của họ để thay đổi định kiến, đòi hỏi sự công bằng về giới tính thì những bộ phim đồng tính gần đây đã nhiều gam màu tươi sáng.

"Phim tập trung khai thác những câu chuyện tình yêu lãng mạn như những cuộc tình dị tính, như những thuộc tính của tình yêu mà không cần phải viện đến sự thông cảm hay sự chấp nhận của xã hội. Sự công bằng chỉ diễn ra khi người đồng tính không còn coi mình là "nạn nhân", không bị tự ti nhưng cũng chẳng cần "tự hào", không cần sự thông cảm của xã hội hay sự chấp nhận của người khác và sống đúng với bản dạng giới tính họ được sinh ra. Tình yêu của họ cũng như tình yêu của người dị tính, cũng nồng nhiệt đam mê, cũng đau khổ chia cắt, cũng phải đối mặt và đấu tranh với những vấn đề của cuộc sống. Thậm chí đến lúc cũng chẳng cần phải "come out" nữa", nhà phê bình Lê Hồng Lâm bày tỏ quan điểm.

Đánh giá về phim "Thưa mẹ con đi", nhà phê bình Lê Hồng Lâm cũng nhấn mạnh, đề tài phim đồng tính trên màn ảnh Việt Nam cũng có sự thay đổi đáng kể, thể hiện rõ nhất trong "Song Lang" năm ngoái và "Thưa mẹ con đi" mới đây.

Nhà phê bình Lê Hồng Lâm nói: "Tôi chờ đợi có thêm những bộ phim đồng tính của Việt Nam mà không cần phải xếp loại là phim đồng tính nữa, chỉ đơn giản là một bộ phim thuộc thể loại lãng mạn hay bi, hài, gia đình, hình sự, tội phạm... Ở đó, nhân vật đồng tính cũng như dị tính, bình đẳng và tự do như nhau trong tình yêu và trong mọi vấn đề của cuộc sống. Nghĩa là đã đến lúc không nên xem đồng tính là một dạng giới tính đặc biệt nữa. Có sướng thì có khổ, có yêu thì có chịu, vậy thôi". 

Giấc mộng hào quang và cạm bẫy tình dục đồng tính ở showbiz Việt

Ngọc Mai