Thuốc lá IQOS, “cơn sốt” sức khỏe hay trào lưu sành điệu?

Đốt tiền triệu mỗi tháng

Anh Nguyễn Bá Hiệp, nhà ở phố Nguyễn Khang (Hà Nội) là một “con nghiện” thuốc lá với thâm niên 20 năm. Gặp tôi, với cặp môi thâm sì, anh khoe mình vừa “tậu” được 2 cái…máy hút thuốc lá có tên IQOS, hàng Nhật chính hiệu.

Cũng như bất kỳ người nghiện nào khác, anh Hiệp hào hứng thể hiện sự hiểu biết về các loại thuốc lá. Anh nói: “Thuốc lá truyền thống có nhiều tác hại là bởi khi hút nó bị đốt cháy, với nhiệt độ lên tới 600 độ C. Quá trình điếu thuốc bị đốt cháy sản sinh ra hàng nghìn chất độc hại. Tuy nhiên, với IQOS thì khác, nó không đốt cháy, mà chỉ nung nóng thuốc ở nhiệt độ 350 độ C, do đó nó giảm được tới 95% các chất độc hại”.

Thực ra những điều anh Hiệp nói cũng không có gì mới, nó được đăng nhan nhản trên các website của những người mua bán IQOS cả ở nước ngoài lẫn Việt Nam. Chúng tôi đã seach trên google và tìm hiểu thực tế về loại thuốc lá điện tử này. Đại khái, IQOS gồm có một số bộ phận cơ bản, đó là bộ sạc, tẩu và một số dụng cụ đi kèm để vệ sinh tẩu.

Trong đó, bộ sạc có kích thước như một chiếc điện thoại, còn tẩu có đường kính khoảng 1,5cm, dài khoảng 10cm.Khi hút, người dùng cắm điếu thuốc dài chừng 3cm (không phải thuốc lá thông thường) vào tẩu rồi nhấn nút khởi động thiết bị. Mỗi điếu thuốc dùng chừng vài phút thì hết. Lúc đó người dùng lại cắm tẩu vào để sạc điện, rồi lại cắm điếu thuốc khác vào...

Theo tìm hiểu, mỗi một chiếc IQOS hiện nay có giá từ 1,5 triệu đến hơn 3 triệu đồng. Nhưng đây chưa phải là khoản đầu tư lớn nhất. Số tiền mà người nghiện phải bỏ ra lớn nhất chính là thuốc lá. Như trên đã nêu, thuốc lá để dùng cho IQOS là loại được sản xuất đặc biệt nên giá thành của nó cũng rất…đặc biệt.

Tính theo bao, loại rẻ nhất của nó cũng khoảng 60.000 đồng, loại đắt hơn có khi lên đến 130.000 – 150.00 đồng/bao. Như vậy, nếu người nghiện ngày “đốt” hết 1 bao thì với loại rẻ nhất, mỗi tháng cũng đi tong gần 2 triệu. Nếu dùng loại đắt nhất thì hàng tháng mất từ 4 đến 5 triệu đồng.

Dùng IQOS đã trở thành một trào lưu. Ảnh: TL

Trào lưu sành điệu

Dù đắt đỏ như vậy, nhưng thời gian gần đây, IQOS bắt đầu thịnh hành ở Hà Nội và một số đô thị khác. Tại quán cà phê vỉa hè ở phố Hàng Cá (quận Hoàn Kiếm, Hà Nội), không khó để bắt gặp người dùng IQOS. Người dùng chủ yếu là giới trẻ.Gần đó, trên phố Tô Hiến Thành, nơi có những quán xá tụ tập giới trẻ, chúng tôi cũng gặp nhiều thanh niên dùng hút thuốc lá IQOS.

Giới thiệu các loại IQOS cho chúng tôi, một thanh niên trạc ngoài 20 tuổi chốc lát lại cầm chiếc tẩu điện có cắm sẵn điếu thuốc rít một hơi rồi giới thiệu: “Máy IQOS nhiều loại lắm, mỗi loại một giá tiền. Còn thuốc lá chuyên dụng cho máy này cũng khá nhiều loại trên thị trường hiện nay”.

Loại IQOS của thanh niên này đang dùng có giá 3,5 triệu/chiếc. Ngoài ra, cậu ta còn phải mua thuốc chuyên dụng, loại thông thường cũng 600.000 đồng/hộp.

Hỏi thanh niên này vì sao hút thuốc và lý do dùng IQOS, cậu ta trả lời, thấy bạn bè hút như vậy sành điệu thì cũng học theo. Về vấn đề kinh tế, cậu bảo, hiện chưa đi làm, nhưng đã có cha mẹ chu cấp, nên cũng không lo. Tiếp xúc với một số thanh niên khác, lý do họ dùng IQOS cũng tương tự. Đáng nói là nhiều người trước đó chưa từng hút bất kỳ loại thuốc nào, nhưng khi thấy bạn bè sử dụng IQOS thì cũng tập tọe học theo để chứng tỏ mình cũng “sành điệu” không kém.

Không chỉ giới trẻ đổ xô vào IQOS, mà nhiều người là dân văn phòng cũng đang tự nguyện biến mình thành “tín đồ” của loại thuốc lá trên. Hiện nay, nhiều cơ quan cấm hút thuốc nơi công sở. Chị em phụ nữ cũng phản đối rất dữ dội khi ngửi thấy mùi thuốc. Người hút thuốc phải lựa chọn hoặc là không hút thuốc, hoặc sẽ bị phạt tiền. Do vậy không ít người đã chuyển sang IQOS, bởi nó ít mùi, khó bị phát hiện hơn.

Anh Hồ Tín nhà ở phố Đội Cấn (quận Ba Đình), 34 tuổi, một dân nghiền thuốc cho biết, dù tiền chi dùng cho IQOS tốn hơn, nhưng bù lại anh ít bị những người trong cơ quan phản ứng. Anh Tín còn bảo, ở…bên Nhật, một số nơi công cộng còn cho dùng IQOS, vì vậy ta không nên cấm loại thuốc này. Thế nhưng khi hỏi anh đi Nhật chưa mà biết thì anh gãi đầu gãi tai rồi trả lời: “Tôi nghe người ta nói thế!”.

Theo thông tin đăng trên tờ Tin tức, thuốc lá điện tử thường được quảng cáo có ít chất gây hại hơn so với thuốc lá thông thường. Tuy nhiên, theo một nghiên cứu mới của ngành y tế Hàn Quốc, thuốc lá điện tử bán trên thị trường nước này có chứa tới 5 chất gây ung thư.

Ngày 7/6 vừa qua, Bộ An toàn Thực phẩm và Dược phẩm của nước này cho biết, kết quả trên được phát hiện trong cuộc điều tra 3 loại thuốc lá điện tử gồm IQOS của công ty Philip Morris Korea, Glo của British American Tobacco và lil của hãng sản xuất thuốc lá hàng đầu Hàn Quốc KT&G.

Những chất gây ung thư tìm thấy ở cả 3 loại sản phẩm bao gồm benzopyrene (C20H12), nitrosopyrrolidine (C4H8N2O), benzene (C6H6), formaldehyde (CH2O) và nitrosamine ketone (C10H13N3O2).

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp 5 loại chất này vào nhóm 1 về gây ung thư cho con người với những bằng chứng rõ ràng về tác hại đối với sức khỏe.

"Đốt" tiền triệu mỗi tháng khi dùng tẩu IQOS. Ảnh: TL

Ngoài các chất trên, 2 trong 3 sản phẩm được nghiên cứu có chứa nhiều hắc ín hơn so với thuốc lá thông thường song giới chức Hàn Quốc không nói rõ là sản phẩm nào. Bên cạnh đó, lượng chất gây nghiện nicotine (C10H14N2) trong thuốc lá điện tử ở mức tương đương với các loại thông thường do đó sản phẩm này không giúp ích gì cho những người muốn cai thuốc lá.

Trước đó, hồi tháng 1, các nhà nghiên cứu thuộc Trường Y Đại học New York thấy rằng những con chuột phơi nhiễm với hơi thuốc lá điện tử bị tổn thương ADN trong phổi, bàng quang và tim, có thể làm tăng nguy cơ ung thư và bệnh tim.

Một điều đáng nói hơn, theo Công văn số 1173/BCT-XNK ngày 18/2/2014 của Bộ Công Thương quy định, việc nhập khẩu mặt hàng thuốc lá điện tử phải được thẩm định qua cơ quan nhà nước có thẩm quyền; đăng ký bảo hộ quyền sử dụng nhãn hiệu hàng hóa tại Việt Nam; được dán tem thuốc lá nhập khẩu theo quy định; tuân thủ các quy định hiện hành về công bố hợp chuẩn, hợp quy hoặc công bố phù hợp quy định an toàn thực phẩm; kiểm tra chất lượng vệ sinh an toàn và hàm lượng chất độc hại.

Tuy nhiên, trên thực tế, thuốc lá điện tử vào Việt Nam chủ yếu qua hình thức xách tay hoặc nhập lậu, không được cơ quan chức năng quản lý kiểm soát. Điều đó có nghĩa là, những người đã, đang có ý định sử dụng thuốc lá điện tử hãy cảnh giác trước những thông tin đồn thổi, nếu không muốn tự mình gây hại cho bản thân.

H.Phương