Thưởng và phạt

Xin nói về chuyện phạt trước, rằng Bộ Công an đã sửa cái Thông tư quy định về xử phạt vi phạm an ninh trật tự để lấy ý kiến lần 3. Lần này, mức độ phản ứng còn gay gắt hơn lần trước khi các chuyện trong nhà rất tế nhị cũng bị phạt nặng. Mà xét ra, việc xác định hành vi để phạt lại không dễ.

Hãy xem, sẽ phạt tiền triệu nếu vợ kiểm soát thu nhập của chồng, hay chồng chì chiết vợ, chồng đuổi vợ ra khỏi nhà trong đêm, rồi cha mẹ bỏ đói con... Đó là những chuyện thuộc “thâm cung” mỗi gia đình, mấy người biết và cũng mấy ai tố cáo mà đến phạt?

Chuyện thứ hai, là vấn đề thưởng. Trước khi nhắc đến việc này, thành thật xin lỗi các Mẹ Việt Nam anh hùng, chúng tôi nói đến phần thưởng này không có ý làm các Mẹ đau lòng, mà là nói chính sách được ban hành, để rút kinh nghiệm. Quả thực, khi Bộ GD&ĐT đề nghị thưởng điểm nếu các Mẹ thi đại học, có nhiều người phản đối rất dữ. Thực tế thì người thường chẳng ai đến 80 - 90 tuổi còn đi thi đại học nữa. Nhưng, chính sách có thể không có tác dụng ngay trong thực tiễn, bởi nó phải bao quát hết các tình huống phát sinh trong xã hội. Chỉ là cách diễn đạt có phần không chuẩn, khiến nhiều người hiểu lầm và lại không được giải thích cặn kẽ thôi.

Nhắc đến hai chuyện thưởng và phạt này không phải là để phê bình người làm ra nó. Rất có thể, trong tương lai các hành vi bị phạt mà Bộ Công an quy định, sẽ có người vướng phải. Và, cũng rất có thể sẽ có trường hợp được thưởng thật. Khi ấy, những người lớn tiếng phê bình người soạn thảo chính sách ngu dốt thì sẽ nói gì nữa nhỉ?

Vấn đề ở đây là góp ý, phê bình thì cũng nên từ tốn, bình tĩnh mà chỉ ra các điểm chưa hợp lý, đừng lớn tiếng, đôi khi cực đoan đến thiếu văn hóa. Còn về phía cơ quan làm chính sách, đưa ra điều gì, nếu chỉ cần nghĩ rằng sẽ thực hiện quy định ấy ra sao thì sẽ không vướng phải mấy cái quy định rất khó hiểu và khó khả thi.