Tiền xu và thẻ căn cước

Chúng tôi đưa hai thứ này vào cùng một tiêu đề vì nhìn thấy những “trùng hợp” lạ kỳ. Cả tiền xu và thẻ căn cước đều được các cơ quan quản lý nâng lên đặt xuống rất kỹ lưỡng trước khi đưa vào cuộc sống. Cả hai thứ này đều được xã hội háo hức đón nhận, như phản ứng cảm xúc rất… con người khi nhìn thấy món đồ mới lạ.

Nhưng còn một điểm chung khác giữa tiền xu và thẻ căn cước, đó là: Cả hai lần, con người đều không biết cách hô “sẵn sàng” cho những thay đổi tác động quá lớn đến xã hội, thị trường, chưa kể các phạm trù khác như văn hóa, thói quen… Cả hai lần, chúng ta có vẻ như đều chuẩn bị một cách thiếu kỹ lưỡng vì mải mê làm cho ra được hai món đồ kia mà sao nhãng sự thay đổi nhiều thứ liên quan cho phù hợp với chúng.

Tiền xu giờ là của hiếm, thậm chí đã thành món đồ kỷ niệm, sưu tầm trong khi giá trị lưu hành còn nguyên. Chúng ta sản xuất ra những đồng tiền xu nhưng đến một cái máy bán nước ngọt tự động trên phố cũng không có… Và nó biến mất trong lặng lẽ.

Thẻ căn cước, nghe nói tích hợp hết mọi thứ thì hẳn là thứ để háo hức. Nhưng không, từ đầu năm 2016 sẽ cùng lúc tồn tại 3 loại giấy tờ tùy thân: CMND 9 số, CMND 12 số và thẻ căn cước. Cả ba thứ này cùng có giá trị như nhau. Trên lý thuyết là thế nhưng thực tế nhiều người dân đã khá vất vả khi đổi sang CMND 12 số, chưa kể tới đây là thẻ căn cước, đặc biệt là khi “dính” đến các giao dịch tài chính, ngân hàng, thuế...

Các cơ quan có thể cho rằng chỗ này chấp hành, chỗ kia làm trái quy định khi từ chối hoặc chấp nhận các loại thẻ mới… nhưng trên bình diện chung, đó là sự chuẩn bị chưa kỹ càng cho một sự thay đổi quá lớn (dĩ nhiên là cần thiết). Ngành Công an, Tư pháp không chỉ làm một cái thẻ mới với mã số mới là xong, còn cơ man hệ thống dữ liệu, hệ thống kiểm soát của bảo hiểm, ngân hàng, thuế, cổng hành chính điện tử… phải đổi mới theo, hoặc phải thích ứng.

Kết quả tốt đẹp nhất luôn đến từ quá trình chuẩn bị. Nếu tham vong lớn, nhưng chuẩn bị hời hợt sẽ để lại những “tác phẩm” ít người tán thưởng.

Việt Nguyễn/Báo Gia đình & Xã hội