Tiếp thị xã hội các phương tiện tránh thai: Góp phần điều chỉnh mức sinh phù hợp

Cán bộ dân số huyện Trần Văn Thời, Cà Mau tiếp thị PTTT cho ngư dân vùng biển. Ảnh: D. N

 

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của công tác DS-KHHGĐ trong thời gian tới là đẩy mạnh tiếp thị xã hội (TTXH) các phương tiện tránh thai (PTTT) nhằm đảm bảo tính bền vững của các chương trình DS-KHHGĐ. Trước nhiệm vụ này, Trung tâm Tư vấn và Cung ứng dịch vụ, Tổng cục DS-KHHGĐ đã tiếp tục đẩy mạnh công tác TTXH các PTTT trong toàn ngành, đặc biệt là bao cao su và viên uống tránh thai nhãn hiệu NightHappy.  

 

Sau 50 năm thực hiện công tác DS-KHHGĐ, Việt Nam đã đạt được những thành tựu đáng kể trong đó ấn tượng nhất là đã khống chế được tốc độ gia tăng dân số. Nếu như năm 2002, số con trung bình/phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ ở nước ta là 2,28 con thì năm 2012 còn 2,05 con.

Để đạt được thành tựu này là nhờ vào việc triển khai tích cực cung cấp dịch vụ KHHGĐ với những tiến bộ vượt bậc trong việc tăng nhanh và duy trì tỷ lệ sử dụng các biện pháp tránh thai (BPTT) cũng như đa dạng của các BPTT. Tuy nhiên, dù Việt Nam đã đạt mức sinh thay thế nhưng mức sinh có sự khác biệt ở các vùng, miền. Cùng đó, nhu cầu dịch vụ KHHGĐ trong những năm tới tiếp tục tăng cao do số phụ nữ bước vào độ tuổi sinh đẻ tiếp tục tăng. Số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ đã tăng dần từ 21,6 triệu (năm 2001) lên 24,3 triệu (năm 2010) và dự báo sẽ đạt cực đại khoảng 26 triệu vào năm 2015.

Nhu cầu sử dụng phương tiện tránh thai tiếp tục tăng do số người trong độ tuổi sinh đẻ và số người sử dụng ngày càng tăng. Hàng năm có hơn 13 triệu cặp vợ chồng sử dụng các BPTT. Thêm vào đó, quan niệm của người dân về vấn đề quan hệ tình dục trước hôn nhân cũng được cởi mở hơn khiến tỷ lệ sử dụng các BPTT của đối tượng vị thành niên, thanh niên chưa lập gia đình cũng tăng lên.

 

Trước thực trạng và thách thức trên, chương trình dân số phải thực hiện “nhiệm vụ kép”: Vừa duy trì tốc độ giảm sinh ở những tỉnh chưa đạt mức sinh thay thế, vừa phải đề phòng thậm chí là có những chính sách khắc phục tình trạng mức sinh giảm quá thấp ở một số tỉnh, thành phố.

Hiện nay, có 63/63 tỉnh, thành phố phân công bộ phận TTXH do lãnh đạo Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh phụ trách. Có 8 tỉnh thành lập Ban quản lý TTXH các PTTT từ tỉnh đến huyện. Tại tuyến huyện có 611/697 huyện, quận phân công bộ phận TTXH do lãnh đạo Trung tâm DS-KHHGĐ phụ trách. Bộ phận TTXH tuyến huyện có nhiệm vụ nhận và cấp sản phẩm TTXH cho tuyến xã; cung cấp sản phẩm TTXH và thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.

Để thực hiện được những định hướng của Chiến lược Dân số và Sức khỏe sinh sản giai đoạn 2011 – 2020 và giải quyết nhiệm vụ kép này, cần có những điều chỉnh thích hợp trong việc cung cấp các dịch vụ KHHGĐ trong giai đoạn tới. Đặc biệt là đẩy mạnh hoạt động TTXH các PTTT, góp phần thay đổi nhận thức và chuyển đổi hành vi sử dụng PTTT từ cấp miễn phí sang tự chi trả; tạo cho khách hàng có thêm cơ hội lựa chọn các BPTT phù hợp, sử dụng thường xuyên và đúng cách.

Có một khó khăn phát sinh: Hiện nay, các nguồn hỗ trợ PTTT của quốc tế cho Việt Nam bị cắt giảm nhiều (chiếm tỷ trọng trên 80% tổng kinh phí PTTT). Do đó, vấn đề được đặt ra là phải đảm bảo an ninh hàng hóa các PTTT và đáp ứng cung cấp cho những người có khả năng chi trả thông qua kênh thương mại và cung cấp miễn phí cho đối tượng nghèo.

Nhằm đảm bảo tính bền vững của các chương trình DS-KHHGĐ, việc TTXH các PTTT là nhiệm vụ chính trị được triển khai thí điểm trong toàn ngành DS-KHHGĐ từ năm 2011 với viên uống tránh thai khẩn cấp và năm 2012 là bao cao su và viên uống tránh thai liều thấp kết hợp nhãn hiệu NightHappy. Tháng 5/2013, Trung tâm Tư vấn và Cung ứng dịch vụ của Tổng cục DS-KHHGĐ chính thức được giao triển khai thực hiện nhiệm vụ này. Trên cơ sở văn bản hướng dẫn của Trung ương, Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh, thành phố tiếp tục ban hành các văn bản hướng dẫn, chỉ đạo, điều hành cụ thể hoạt động TTXH bao cao su và viên uống tránh thai nhãn hiệu NightHappy; ban hành văn bản tăng cường và đẩy mạnh TTXH các PTTT nhãn hiệu NightHappy. Theo kế hoạch, năm 2013 giao cho các địa phương TTXH 19.904.123 bao cao su NightHappy và 2.603.102 viên uống tránh thai liều thấp kết hợp NightHappy.