Từ áo xanh chiến sĩ đến áo trắng thầy thuốc: Hai sứ mệnh của chuyên gia dinh dưỡng Bệnh viện 19-8

Trong những con ngõ nhỏ, những bậc thang rêu phong, những căn phòng tối nơi các đối tượng ma túy ẩn náu… lực lượng Công an nhân dân vẫn ngày đêm có mặt. Đó là nơi những chiếc kim tiêm gãy rơi dưới nền đất hoặc trong người các đối tượng với ý định dùng làm vũ khí chống đối, trở thành những nguy cơ có  sống trong nỗi thấp thỏm suốt nhiều tháng trời.

Những câu chuyện ấy thường không xuất hiện trên trang nhất, nhưng lại là "bản nhạc nền" suốt hàng chục năm làm nhiệm vụ của người lính. Và ở tuyến sau, nơi ánh đèn trắng của bệnh viện 19-8 Bộ Công an không bao giờ tắt, có một mặt trận khác đang diễn ra – thầm lặng, bền bỉ nhưng không kém phần quyết liệt: cuộc chiến phòng chống HIV/AIDS bằng khoa học, sự bình tĩnh và lòng nhân ái của người thầy thuốc.

Bệnh viện 19-8 Bộ Công an là tuyến y tế trọng điểm, tiếp nhận cả cán bộ chiến sĩ lẫn phạm nhân chuyển viện. Và ở đó, có những người thầy thuốc đang âm thầm chiến đấu trên mặt trận điều trị, dự phòng và phục hồi sức khỏe, trong đó có vai trò của dinh dưỡng lâm sàng, một lĩnh vực thường ít được nói đến nhưng lại có ảnh hưởng mạnh mẽ đến kết quả điều trị HIV/AIDS.

Giữa những người gắn bó với mặt trận lặng lẽ này, có một bóng áo blouse trắng kiên định: Thượng tá, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8. Nhưng chị không đứng một mình. Chị luôn nói với đồng nghiệp: "Điều trị HIV/AIDS là công việc của cả một tập thể. Dinh dưỡng chỉ là một trong những mũi điều trị, nhưng là mũi không thể thiếu".

Không xuất hiện trong tiếng còi báo động hay những pha truy bắt, họ – những bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên và chuyên gia dinh dưỡng – chiến đấu bằng tri thức, sự bình tĩnh và sự kiên trì. Trong hành trình ấy, dinh dưỡng không phải "vai chính", nhưng là tuyến hỗ trợ thiết yếu, giúp người bệnh có đủ sức để vượt qua điều trị thuốc ARV và đối mặt với những tác dụng phụ kéo dài.

Với nhiều người, dinh dưỡng chỉ là chuyện "ăn gì – uống gì". Nhưng trong điều trị HIV/AIDS, nó là tuyến phòng thủ sinh học đầu tiên, giúp ngăn sụt cân, giảm tác dụng phụ của ARV, phục hồi miễn dịch, cải thiện sức khỏe đường ruột và nâng cao thể trạng để tiếp tục điều trị.

Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang cùng đồng nghiệp phối hợp chặt chẽ với các khoa Truyền nhiễm, Nội khoa, Hồi sức… để cá thể hóa phác đồ dinh dưỡng theo từng bệnh nhân: người trẻ, người già, phụ nữ mang thai, chiến sĩ phơi nhiễm, người có bệnh nền gan – thận… Với nhóm các bệnh nhân phơi nhiễm, 72 giờ đầu là "cửa sổ vàng". Bên cạnh thuốc PEP, dinh dưỡng giúp giảm áp lực lên gan, hỗ trợ giấc ngủ, tăng sức bền, hạn chế chán ăn, rối loạn tiêu hóa và ổn định thể trạng trong 28 ngày dùng thuốc.

Nhiều người cho rằng HIV chỉ là câu chuyện của virus và thuốc ARV. Nhưng những thầy thuốc tiên phong hiểu rằng uống thuốc cần phải kết hợp với dinh dưỡng mới có nền móng để cơ thể chống lại virus, giảm tác dụng phụ của thuốc, phục hồi miễn dịch và nâng chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Tiến sĩ Giang là một trong những người đầu tiên trong Bệnh viện 19-8 đặt trọng tâm vào dinh dưỡng lâm sàng cho người bệnh HIV/AIDS. Chị xây dựng các nguyên tắc khoa học: Ăn đủ năng lượng để ngăn sụt cân, chống suy kiệt – yếu tố khiến HIV tiến triển nhanh hơn. Tăng cường protein chất lượng cao để phục hồi tế bào miễn dịch. Bổ sung vi chất như kẽm, selen, vitamin A, D, E, nhóm B nhằm tăng sức đề kháng và giảm nhiễm trùng cơ hội. Tránh thức ăn tương tác với ARV, như bưởi, rượu, thức ăn quá nhiều dầu mỡ. Cải thiện hệ vi sinh đường ruột, nhờ đó giảm tiêu chảy – một trong những tác dụng phụ phổ biến của ARV. Xây dựng thực đơn cá thể hóa cho từng người bệnh: người già, người trẻ, phụ nữ mang thai nhiễm HIV, người có bệnh nền tim mạch – gan – thận.

Ở nhóm chiến sĩ phơi nhiễm, chế độ dinh dưỡng chị xây dựng hướng đến mục tiêu nâng thể trạng, giảm stress oxy hóa, giảm áp lực lên gan khi dùng thuốc dự phòng sau phơi nhiễm.

Những bữa ăn lành mạnh, những hướng dẫn chi tiết về thời điểm ăn, lượng ăn, cách kết hợp thực phẩm… tưởng chừng nhỏ bé nhưng thực chất là nền tảng để người bệnh đứng dậy từ vực sâu tâm lý và thể chất.

Sau mỗi chuyên án, có chiến sĩ đến bệnh viện với đôi tay run lên vì một vết kim tiêm; có người mắt đỏ hoe vì sợ lây cho vợ đang mang thai; có người vừa cưới vợ chưa đầy ba tháng. Họ đi vào khoa với ánh mắt hoang mang, và ra về với một cảm giác khác – bình tĩnh hơn, hiểu biết hơn, vững vàng hơn.

Tiến sĩ Giang thường ngồi ngang tầm mắt người bệnh, nói rõ từng nguy cơ, từng chỉ số, từng mốc thời gian cần theo dõi, từng cách ăn uống để hạn chế tác dụng phụ, rồi nhẹ nhàng khẳng định: "Em chưa nhiễm HIV. Em đang được điều trị dự phòng. Em sẽ ổn". Không phải câu nói để trấn an, mà là một thông điệp dựa trên khoa học. Nhiều người bệnh sau này nhớ mãi điều đó: "Không chỉ là hướng dẫn về dinh dưỡng, mà là cảm giác có người đồng hành".

Dưới sự điều hành của Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, khoa Dinh dưỡng trở thành mảnh ghép không thể tách rời của: chăm sóc thể chất (khẩu phần – năng lượng – điện giải) hỗ trợ tinh thần điều trị liên khoa xây dựng lối sống lành mạnh lâu dài. Mô hình này giúp nhiều bệnh nhân HIV điều trị ARV phục hồi tốt hơn, giảm biến chứng, tăng chất lượng sống. Các chiến sĩ phơi nhiễm cũng có quá trình dự phòng an toàn và hiệu quả hơn.

Bên cạnh đó, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang còn là người tham gia nhiều buổi truyền thông – tập huấn – tư vấn cho chiến sĩ. Chị luôn mở đầu bằng câu nói: "Người nhiễm HIV là đồng đội của chúng ta. Điều họ cần là sự hiểu biết, không phải khoảng cách". Khi nỗi sợ được thay bằng hiểu đúng, lực lượng mạnh hơn – và người bệnh cũng an toàn hơn.

"Mọi người bệnh đều xứng đáng được khỏe mạnh, được tôn trọng, được trao cơ hội để tiếp tục cống hiến, yêu thương và sống trọn vẹn như bao người khác", Thượng tá - Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang nói.

Cuộc chiến HIV/AIDS vẫn còn dài. Nhưng may mắn thay, trên mặt trận ấy luôn có những con người thầm lặng như chị – những ngọn đèn không bao giờ tắt, giữ cho cuộc đời này những ánh sáng không thể lụi tàn.

Cuộc chiến HIV/AIDS không chỉ của ngành y. Không chỉ của người bệnh. Không chỉ của người chiến sĩ phơi nhiễm. Đó là cuộc chiến của tập thể những người thầy thuốc, trong đó dinh dưỡng lâm sàng là một phần âm thầm nhưng bền vững.

Giữa những gian nan ấy, Thượng tá – Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang xem mình là "người đồng hành", nhưng đối với rất nhiều chiến sĩ từng trải qua giai đoạn phơi nhiễm, hình bóng người thầy thuốc đó – bình tĩnh, tận tâm, khoa học, chính là một phần lý do giúp họ đứng vững, HIV/AIDS không còn là 'bản án tử' và những người đang âm thầm giữ lửa – từ bác sĩ, điều dưỡng đến chuyên gia dinh dưỡng – là minh chứng rõ ràng nhất cho điều đó.

Nơi tuyến đầu thầm lặng - những ‘ánh đỏ’ giữ bình yên trong cuộc chiến vô hình

GĐXH - Trong cuộc chiến phòng chống HIV/AIDS, nơi những rủi ro có thể xuất hiện từ một vết thương nhỏ hay giọt máu bất ngờ, những cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân vẫn thầm lặng chiến đấu. Từ các mũi trinh sát phòng chống ma túy đến cán bộ trại giam, y tế,… họ đối mặt áp lực đặc thù mà không cho phép mình chùn bước. Bên cạnh những nguy cơ nghề nghiệp là đời sống riêng đầy vất vả, nhưng họ vẫn kiên định dựa vào kiến thức khoa học, giữ vững sự bình tĩnh để bảo vệ cộng đồng. Dẫu lặng lẽ và ít khi lên tiếng, những “ánh đỏ” ấy vẫn ngày ngày thắp lên, trở thành điểm tựa giữa cuộc chiến không tiếng súng.

Giữ bình yên sau cánh cửa khép: Chuyện chưa kể về người lính đứng giữa 'tâm bão' HIV/AIDS

GĐXH - Không phải lúc nào người giữ bình yên cũng bước ra từ những trận chiến có tiếng súng. Có những vết thương không mảnh đạn, có những cuộc chiến vô hình – nơi những "ánh đỏ" vẫn sáng lên giữa gian khó, bằng tình yêu nghề, lòng nhân ái và niềm tin không bao giờ tắt.

Bức tranh mới nhất từ người thầy miền Trung – người từng có hơn 500 tranh phấn gây 'sốt' mạng xã hội

GĐXH - Trên nền bảng đen quen thuộc, thầy giáo Nguyễn Trí Hạnh lặng lẽ tạo nên bức tranh phấn màu tri ân tới lực lượng tuyến đầu trong công cuộc phòng chống HIV/AIDS. Bằng những nét phấn mộc mạc, thầy khắc họa hình ảnh người chiến sĩ trên nhiều trận tuyến: giữ gìn trật tự, gìn giữ bình yên và đồng hành trong phòng, chống HIV/AIDS. Mỗi gam màu đều chứa đựng sự trân trọng trước những hy sinh thầm lặng và những rủi ro họ đối mặt mỗi ngày. Từ lớp học nhỏ, bức tranh mang theo thông điệp nhân văn lan tỏa đến cộng đồng: hiểu hơn, chia sẻ hơn và trân quý hơn những người đang lặng thầm bảo vệ sự an toàn của xã hội.