Vấn đề & sự kiện: Đảm bảo không tin được

Quả thực, với hơn 50 trận động đất xảy ra tại khu vực này kể từ khi thủy điện tích nước thì bất kỳ ai sinh sống ở đó khó mà yên tâm nổi. Tuy nhiên, đến nay hình thành hai luồng ý kiến đối nhau trước sự kiện. Các nhà khoa học, chủ đầu tư dự án thì “đảm bảo đập an toàn”. Dân và chính quyền địa phương thì “không tin được”.

Luồng ý kiến cho rằng đảm bảo an toàn thì dựa trên các kết quả quan trắc thực tế cũng như kinh nghiệm động đất tại các công trình thủy điện khác. Cho dù có tìm nhiều cách để lý giải thì có thể thấy, mức độ động đất tại đây gia tăng cả về cường độ và mật độ. Và nữa, dù chưa vượt qua sức chống chọi của đập, nhưng không thể nói trước được điều gì. Vậy nhưng, tất cả đều đồng thanh là “đảm bảo”.

Chưa hết, luôn cho rằng công trình thủy điện là an toàn nhưng chính các nhà khoa học đến kiểm tra và chủ đầu tư đều không chỉ ra được nguyên nhân. Thực ra, nếu là động đất thông thường, nói dễ hiểu hơn là nguyên nhân tự nhiên, do cấu tạo địa chất của vùng này thì còn có lý, và người dân ở đây cũng có thể tin. Tiếc rằng, trước khi có thủy điện, vùng này đâu có động đất như thế. Vậy là, chỉ còn có một nguyên nhân gây động đất, khoa học gọi là động đất kích thích. Nói trắng ra, động đất xuất hiện là do có thủy điện, lòng hồ tích nước, trọng lượng nước gây sức ép nên dẫn tới động đất. Mà nếu đúng do nguyên nhân này, sự “đảm bảo” của chủ đầu tư sẽ không thể làm bất cứ ai tin được.

Dân, chính quyền không tin là vì họ dựa trên sự an toàn của cả chục vạn người dưới hạ du. Cũng chẳng tin vì các kết luận và tuyên bố thiếu cơ sở, không chắc chắn.

Chủ đầu tư “đảm bảo” vì muốn tích nước, muốn phát điện, công trình đầu tư cả nghìn tỷ đồng, nếu không phát điện, hậu quả với riêng chủ đầu tư cũng chẳng nhỏ.

Thế nhưng, đời sống của vạn người dân, sự an toàn tính mạng của họ thì làm gì có cái lợi kinh tế nào cao hơn được? Và nữa, dù có tranh cãi, nhưng chỉ nên dựa trên sự an toàn của tính mạng người dân mới thống nhất quan điểm được.