Vinashin - Bài học quản lý doanh nghiệp Nhà nước

Những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý vốn Nhà nước tại các tập đoàn, tổng công ty nhà nước, trong đó có Vinashin; công tác quản lý, điều hành giá là những tâm điểm mà các đại biểu Quốc hội tập trung chất vấn Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh trong sáng 23/11 tại diễn đàn Quốc hội.

 

Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh trả lời chất vấn

Lỗ hổng trong quản lý Doanh nghiệp Nhà nước

 

Không thể đổ lỗi cho Chính phủ việc Vinashin đổ vỡ   “ Tôi không đồng ý với việc cứ đổ lỗi cho Thủ tướng hoặc Chính phủ. Tôi xin hỏi, các đại biểu Quốc hội ngồi đây, đã ai đến thăm Vinashin lần nào chưa? Đã biết họ hoạt động như thế nào chưa? Tôi cho rằng, đại biểu Quốc hội nên hòa chung trách nhiệm với Chính phủ về ngân sách, về vốn và hãy coi đây là một bài học xương máu.   ...Ông Nguyễn Tấn Dũng làm Thủ tướng trong bối cảnh các tập đoàn kinh tế của Việt Nam đã ra đời và hoạt động hơn 1 năm; các thể chế, cơ chế về thực hiện quyền chủ sở hữu của Nhà nước đối với tập đoàn kinh tế đã được quy định.   Việc Vinashin được chính phủ cho vay lại trái phiếu quốc tế 750 triệu USD đã được quyết định trước khi Ông Nguyễn Tấn Dũng làm Thủ tướng.   Việc khó khăn, đổ vỡ của Vinashin là do lãnh đạo tập đoàn cố ý làm trái gây hậu quả nghiêm trọng, vì vậy không thể đổ lỗi, quy tội cho Chính phủ ”.   Ông Nguyễn Ngọc Đào - Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội   Theo LĐ, PLVN

Mở đầu cho buổi chất vấn, đại biểu Phạm Thị Loan (Hà Nội) đề nghị Bộ trưởng Vũ Văn Ninh làm rõ về văn bản quy định tỷ lệ vốn khống chế mà các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước được phép đầu tư ra ngoài lĩnh vực chính và hiệu quả từ công tác quản lý, giám sát của Bộ về vấn đề này.

 

Trả lời, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh khẳng định, căn cứ vào Nghị định 09/CP của Chính phủ ban hành năm 2009, mức đầu tư của các tập đoàn vào những lĩnh vực không phải sản xuất chính nhưng phục vụ cho sản xuất chính là không quá 30%, còn mức đầu tư vào sản xuất chính là 70%.

 

Đối với những lĩnh vực ngân hàng, tín dụng bảo hiểm, việc khống chế chặt chẽ hơn, mỗi tập đoàn chỉ được đầu tư vào một doanh nghiệp loại này và ở mức không quá 20% vốn điều lệ. Trên cơ sở đó, Bộ cũng đang yêu cầu các tập đoàn báo cáo về việc này, nếu vượt quá mức cho phép sẽ phải rút vốn theo đúng quy định.

Nêu quan điểm của mình về trách nhiệm trong cơ chế quản lý doanh nghiệp nhà nước, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh cho rằng, hiện nay Nhà nước đang chuyển đổi phương thức quản trị doanh nghiệp.

 

Những can thiệp hành chính đã rất hạn chế; giao quyền tự chủ, sản xuất kinh doanh cho các tập đoàn, tổng công ty nhà nước. Việc đầu tư, sản xuất kinh doanh đã được thay đổi theo phương thức tự hạch toán, tự chịu trách nhiệm.

 

Nền kinh tế Việt Nam đang vận hành theo mô hình kinh tế thị trường, định hướng xã hội chủ nghĩa, doanh nghiệp cũng đi theo hướng này.

Bộ trưởng Ninh cho rằng, cần quy định rõ chức năng quản lý Nhà nước, quản lý ngành, trách nhiệm của Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc về quy hoạch, chiến lược, kế hoạch sản xuất kinh doanh trung hạn, để tránh tình trạng giao quyền quá lớn cho doanh nghiệp, gây phát sinh tiêu cực.

 

Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra kiểm soát từ trong nội bộ hoặc từ trên xuống. Tiến tới, có thể thiết kế theo mô hình Nhà nước cử kiểm soát viên và trả lương kiểm soát viên xuống các doanh nghiệp để tăng cường giám sát, quản lý.

Trách nhiệm của các bộ, ngành liên quan

Trả lời câu hỏi chất vấn của các đại biểu Quốc hội đến trách nhiệm của Bộ Tài chính liên quan đến sự việc tại Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin), Bộ trưởng Vũ Văn Ninh cho biết, theo báo cáo đến 30/6/2009, tổng tài sản của Vinashin là hơn 104.000 tỷ đồng, số nợ là hơn 86.000 tỷ. Số nợ này đã nằm trong các dự án, nhà máy mà Vinashin đang đầu tư. Vinashin đã đầu tư xây dựng 110 nhà máy, trong đó 28 nhà máy hoạt động tốt.

 

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh thừa nhận, trong quá trình vay vốn, Vinashin đã mua một số tài sản, máy móc, tàu thuyền cũ. Số đó không mất hết, nhưng để xác định mất bao nhiều, các cơ quan chức năng sẽ phải đánh giá. Bộ đang yêu cầu các cơ quan kiểm toán và cơ quan điều tra vào cuộc xác định giá trị thực của các tài sản này.

 

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh khẳng định các bộ ngành có phát hiện ra những sai phạm tại Vinashin nhưng chưa triển khai xử lý triệt để.

Đề cập đến câu hỏi về trách nhiệm của 3 Bộ (Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư, Giao thông vận tải) liên quan đến vấn đề này, Bộ trưởng Vũ Văn Ninh trả lời, quy định của Luật Doanh nghiệp đã giao cho doanh nghiệp quyền tự vay. Bộ Tài chính có trách nhiệm giám sát, thanh, kiểm tra nhưng không quyết định cụ thể từng phương án kinh doanh sản xuất, sử dụng từng nguồn vốn của Vinashin.

 

Trong quá trình đó, Bộ cũng đã tổ chức thanh kiểm tra và đã phát hiện việc vi phạm trong sử dụng vốn của tập đoàn như sử dụng vốn chưa hiệu quả, đầu tư dàn trải, làm chưa đúng quy định và đã yêu cầu Tập đoàn xử lý, khắc phục, cắt giảm các dự án đầu tư.

 

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, ngay từ tháng 6/2009, Thủ tướng đã có văn bản chỉ đạo yêu cầu Vianshin phải chấp hành kiến nghị của các cơ quan quản lý Nhà nước, sắp xếp lại sản xuất, cắt giảm các dự án đầu tư. Đến năm 2010, Thủ tướng tiếp tục chỉ đạo Vinashin bàn giao dự án cho một số tổng công ty, tập đoàn khác.

Bộ trưởng Vũ Văn Ninh cho rằng đây là bài học cần tăng cường kiểm tra giám sát, triển khai xử lý triệt để, mạnh mẽ hơn nữa khi phát hiện vi phạm. Bộ trưởng khẳng định, các bộ ngành có phát hiện ra những sai phạm tại Vinashin nhưng chưa triển khai xử lý triệt để.  

 

Theo TTXVN