Vụ hỏa hoạn kinh hoàng tại quận Hoàn Kiếm, Hà Nội: Trắng tay trong giây lát

Khung cảnh tan hoang sau vụ cháy ở khu nhà gỗ C8. Ảnh: Việt Nguyễn.

Như thảm họa…

“Cô đã ước tính được tổng thiệt hại của gia đình mình sau vụ cháy chưa?”. Bà Nguyễn Thị Mường (trú tại 657 đường Hồng Hà, sau lưng là nhà C8, tập thể Bộ GD&ĐT) nghe xong câu hỏi của chúng tôi, thờ thẫn cả người, mãi mới nói được: “Chú ơi, cả đời tôi mải mê buôn bán tích cóp, giờ mất sạch rồi còn đâu, chả biết tính toán thiệt hại thế nào nữa. Nguyên kho hàng cháy sạch cơ mà”. Nhà bà Mường có 2 hộ gia đình sống (gồm cả gia đình con cháu). Đằng sau là 20m2 diện tích thuộc khu tập thể C8 nằm chẹt giữa phố Vọng Hà – Hàm Tử Quan, đằng trước là nhà mặt tiền đường Hồng Hà với diện tích khá rộng rãi. Bà Mường kể, sống ở đây đã 40 năm nhưng chưa bao giờ chứng kiến trận hỏa hoạn nào khủng khiếp như vậy. Khi ngồi nói chuyện với chúng tôi, vẻ mặt bà Mường còn lộ nguyên vẻ sợ hãi khi nhớ lại trước lúc ngất lịm phải nhập viện mà sau này nhiều tờ báo tưởng bà là người thứ 2 thiệt mạng.

“Khi phát hiện ra khói, tôi bảo mấy người bán hàng rằng sao ở trong kia lại cúng rằm sớm thế, sao lại dám đốt vàng mã ở trong khu nhà gỗ. Chưa kịp dứt lời thì một người chạy ra hét ầm lên là cháy nhà rồi!”, bà Mường nhớ lại. “Thế rồi lửa cứ ngùn ngụt cháy, ngay phía sau nhà tôi là kho vải của một người thuê trọ, lửa bốc dữ dội lên tầng 3, tầng 4. Tôi sợ quá mà vẫn phải lấy chăn bông thấm nước để bịt vào cửa sổ, ngăn không cho lửa táp vào. Nhưng chả ăn thua gì. Tôi chẳng biết mình ngất lịm đi lúc nào nữa. Gia đình đưa tôi vào viện, tiếp nước, nửa tiếng sau thì tỉnh,” người phụ nữ mắc bệnh tim kể.

Anh Nghiêm Văn Năm (áo trắng) bên đống tiền tích cóp sau bao năm thuê trọ, buôn bán, nay hóa thành tro.

… được báo trước

Sát nhà bà Mường là con hẻm dẫn vào hiện trường. Ngay lối vào, tờ giấy cáo phó cho cụ bà Hoàng Thị Răm mới được dán. Từ chiều 26/8, khu vực này đã được công an, dân phòng phường cắm chốt bảo vệ hiện trường, ngăn không cho người dân vào trong các công trình bị cháy vì lý do an toàn, an ninh. Khi chúng tôi có mặt, gia đình anh Nghiêm Văn Năm (nhà C8) đã lôi ra một chiếc két sắt bị mục vì sức nóng của trận hỏa hoạn. Một số người dân đang hỗ trợ anh Năm dùng thuổng sắt phá nó ra. Người thì đoán tiền chắc vẫn còn vì lớp cát bảo vệ, người thì tin chả còn gì. Két mở, vài cuốn sổ ghi chép chuyện làm ăn (anh Năm buôn gạo ở chợ) chỉ bị cháy một ít, còn các cọc tiền đã thành tro, vón cục lại thê thảm. Người đàn ông không thốt lên được một câu, lẳng lặng cầm mớ tro tàn đi khỏi đám đông. Một hộ dân cho biết, trước đó cũng có vài người mở két sắt ra xem cứu vãn được gì không nhưng chẳng ăn thua, vàng thì chảy, giấy tờ cháy, tiền vón như cục nhựa.

Thế nhưng, tất cả những gì vừa xảy ra, dù là thảm họa, nhưng cũng là một hậu quả tất yếu của việc quản lý đô thị yếu kém của chính quyền địa phương và ý thức tùy tiện của người dân. Khu nhà gỗ cũ nát này mang nhiều cái tên “Tập thể Bộ GD&ĐT”, “Tập thể Bộ Xây dựng”, “Tập thể Thương nghiệp”… theo cách gọi của người dân. Nhưng thực tế, các căn hộ ở các khu A9, B7, C8 vốn xuống cấp nghiêm trọng hiện đã bị “mổ xẻ thành nhiều mảnh”. Có phòng chưa đầy 10m2 cho vài ba người ở, có phòng được sử dụng làm kho hàng chợ Đồng Xuân. Sàn tầng 2 bằng gỗ, phía trên hành lang chằng chịt dây điện. Nhà dùng bếp gas, nhà đun than tổ ong. Đa số hộ dân sống tại đây là thuê trọ để làm ăn, số ít đã vươn ra mặt đường Hồng Hà. Các khu nhà “quấn” chặt vào nhau theo một cách… loằng ngoằng nhất!

Việt Nguyễn