Vụ học sinh lớp 5 tự tử: Lời cảnh tỉnh cho cha mẹ

Đọc di thư vĩnh biệt của bé Ngọc Tr, nhiều bậc cha mẹ nghẹn ứ nơi tim mình.

Trên các trang mạng xã hội, nhiều người thú nhận mình đã phạm sai lầm trong giáo dục con như trường hợp của bố mẹ em Tr…

Chiều ngày 8/4, vào lúc 16h30, vợ chồng chị B đến trường đón con như mọi ngày nhưng không thấy con đâu. Cả nhà hốt hoảng đi tìm con và báo cho cơ quan công an thì đến sáng ngày hôm sau nhận được tin con đã chết. Cơ quan cảnh sát điều tra (Công an tỉnh Hậu Giang) đã tìm được thi thể của em Huỳnh Thị Ngọc Tr trôi trên sông Xáng Nàng đoạn thuộc ấp 1, thị trấn Nàng Mau, huyện Vị Thủy, tỉnh Hậu Giang. Kết quả khám nghiệm tử thi xác định nạn nhân tử vong do ngạt nước. Cơ quan công an cũng tìm thấy một bức thư được cho là của em Tr viết để lại với nội dung muốn đi xa. Đến hôm nay, cơ quan chức năng vẫn tiếp tục điều tra để có kết luận cuối cùng.

Theo những thông tin ban đầu, trước đó ba ngày, Tr có bị mẹ mắng vì không làm bài tập. Trong lá thư tuyệt mệnh, em Tr viết: “Cha mẹ ơi có lẽ con không có trong nhà thì cả nhà sẽ êm ấm hạnh phúc hơn. Con không muốn làm người phá rối trong gia đình. Cho con nói lời vĩnh biệt út Thật. Con không nhìn thấy út Thật lớn lên rồi. Đừng tìm con nữa. Tạm biệt cả nhà. Khi cả nhà tìm thấy con thì con đã đi rồi”.

Câu chuyện đau lòng của cô bé 11 tuổi này đã khiến cho không ít người giật  mình lo lắng khi liên hệ với những ứng xử hàng ngày của mình đối với con trẻ. Chị Nguyễn Thị Thủy (Hà Nội) cho biết, con trai chị bằng tuổi bé Tr. Mới hôm qua chị vừa mắng con một trận khi nghe cô giáo phản ánh là con mải chơi, không làm bài tập. Chị Thủy vô cùng ân hận và tự thấy rằng mình cần phải rút kinh nghiệm, cố gắng kiềm chế để không mắng mỏ con nữa.

Chị Nguyễn Ánh (Hà Nội) nhận xét, đọc nội dung di thư của bé Tr thì thấy bé là một người tình cảm. Bé ra đi là để “gia đình êm ấm hơn”, ra đi là phải chia tay út Thật, “không được nhìn thấy út Thật lớn lên nữa”. “Đọc những dòng chữ của em Tr mà tôi cứ nghẹn ứ nơi tim mình. Tôi nghĩ đến khả năng mẹ của em đã nói những lời nặng nề, đổ lỗi khiến bé bị tổn thương. Mình biết, không chỉ riêng bố mẹ em Tr mà nhiều người làm cha làm mẹ khi con phạm lỗi, vì tức giận mà mắng con cho sướng mồm và không lường được hậu quả. Theo mình, làm bố mẹ cũng cần phải học, nhất là sau vụ việc đau lòng của em Tr và gia đình em ấy”, chị Ánh nói.

Nguy hại của việc so sánh, hạ thấp trẻ

Theo TS Nguyễn Hồi Loan, Trường ĐH KHXH&NV (Đại học Quốc gia Hà Nội), 60% người bị trầm cảm thường nghĩ đến cái chết. Hành vi tự sát thường là hậu quả của trầm cảm. Trường hợp của em Tr có thể có nhiều nguyên nhân chứ không phải chỉ do bị mẹ mắng. Có thể em đã bị mắng mỏ, coi thường trong một thời gian dài dẫn đến trầm cảm mà gia đình và nhà trường không biết. Có thể do ức chế, dồn nén nhiều từ bạn bè, cha mẹ, thầy cô... Cũng có thể em đã bước vào dậy thì, lứa tuổi nhạy cảm, có nhiều biến động thay đổi, dễ thổi phồng những cảm xúc của mình.

Chuyên gia tâm lý Vũ Kim Nga, Đường dây tư vấn và hỗ trợ trẻ em 18001567 (Bộ LĐ,TB&XH) cũng cho rằng, để dẫn đến hành vi tự tử thì phụ thuộc vào nhiều yếu tố như nhân cách, khí chất và môi trường sống. Việc tự tử là kết quả của rối nhiễu hành vi. Một đứa trẻ bị rối nhiễu hành vi thường là kết quả của một quá trình bị dồn nén từ ứng xử của những người xung quanh như bố mẹ, bạn bè, thầy cô…

Theo chuyên gia tâm lý Kim Nga, câu chuyện của em Tr cũng là bài học chung cho tất cả các bậc làm cha làm mẹ. Sai lầm thường thấy của các bậc phụ huynh trong ứng xử với con trẻ là mắng mỏ, xúc phạm và hạ thấp con. Phổ biến là việc hay đem con ra so sánh. Kiểu “con nhà người ta từng này tuổi đã biết thế này thế kia còn mày thì chỉ ăn hại”; “cho con ăn học thế này thế kia mà cái đầu không thể khá lên được”; “bố mẹ thật mệt mỏi vì con”; “sao tôi lại sinh ra đứa con thế này hả trời”...

Những lời mắng, nói mang tính chất miệt thị, hạ thấp như vậy rất dễ làm tổn thương trẻ. Bị xúc phạm, mắng mỏ, bị phạt lỗi, thậm chí bố mẹ áp đặt bắt con làm những điều mà bố mẹ cho là đúng nhưng đứa trẻ lại không đủ khả năng để nhận thức được mong muốn tốt đẹp của bố mẹ cũng dễ gây nên những dồn nén, ức chế.

Khi trẻ bị mắng mỏ nhiều thì cảm xúc sẽ bị dồn nén. Có đứa trẻ tìm cách phóng chiếu qua hành động khác (có thể là tích cực như học hành, chơi với bạn thân thiết; có thể là tiêu cực như hung hãn, đánh nhau). Lúc đó sự dồn nén sẽ được giải tỏa. Còn nếu trẻ không có cách nào giải tỏa cảm xúc dồn nén thì sẽ dẫn đến rối nhiễu tâm lý. Nó giống như quả bóng bị bơm căng, có thể bị nổ tung bất cứ lúc nào.