Vụ URC nhiễm chì tiếp tục được nhắc đến trước Quốc hội

URC, Coca Cola lần lượt bị “điểm danh”

Quốc hội đã nghe Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Phan Xuân Dũng trình bày Báo cáo tóm tắt của Ủy ban thường vụ Quốc hội về việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm (ATTP) giai đoạn 2011- 2016.

Thảo luận tại Hội trường, Quốc hội biểu dương những cố gắng của đoàn giám sát, sự phối hợp tích cực của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương trong quá trình giám sát của Quốc hội.

C2, Rồng đỏ của URC dính bê bối nhiễm độc chì. (ảnh: TL)

Đa số ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành với nội dung Báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát về việc thực hiện chính sách pháp luật về ATTP giai đoạn 2011- 2016.

Cụ thể, trong giai đoạn 2011 - 2016, cả nước đã thành lập được 153.493 đoàn thanh tra, kiểm tra liên ngành với sự tham gia của các ngành chức năng: Y tế, NN&PTNT, Công thương, Công an, KH&CN, GD&ĐT..., tiến hành kiểm tra tại 3.350.035 cơ sở, phát hiện 678.755 cơ sở vi phạm, chiếm 20,3%.

Về xử lý vi phạm, trong số 678.755 cơ sở vi phạm, mới chỉ có 136.545 cơ sở bị xử lý, chiếm 20,1%, trong đó phạt tiền 55.714 cơ sở với số tiền 133.905.925.136 đồng.

Việc áp dụng các chế tài xử phạt đã được đẩy mạnh qua các năm, cụ thể: tỉ lệ cơ sở bị phạt tiền (trước đây chỉ là cảnh cáo) tăng từ 30,0% năm 2011 lên 67,1% trong năm 2016; số tiền phạt trung bình 1 cơ sở tăng từ 1,35 triệu (2011) lên 3,73 triệu (2016).

Đặc biệt, báo cáo của Chính phủ nhấn mạnh: Trong năm 2016, Bộ Y tế đã tiến hành thanh tra Công ty URC, Công ty Coca Cola và Công ty Minh Thái Lộc cung cấp phụ gia thực phẩm cho Công ty URC.

Bộ Y tế đã xử phạt vi phạm hành chính 3 công ty này gần 6,5 tỷ đồng, riêng URC là hơn 5,8 tỷ đồng. Kết quả xử phạt này đã thể hiện tính răn đe cao đối với các cơ sở cố tình vi phạm các quy định về ATTP.

Xử lý chưa triệt để

Mặc dù các đại biểu đánh giá cao về nội dung Báo cáo kết quả giám sát của Đoàn giám sát về việc thực hiện chính sách pháp luật về an toàn thực phẩm giai đoạn 2011- 2016. Tuy nhiên, nhiều đại biểu cũng chỉ ra nhiều mặt hạn chế khiến việc quản lý, xử lý về vi phạm ATTP chưa cao.

Hậu quả khủng khiếp do nhiễm độc chì mang lại. (ảnh: TL)

Một số ý kiến cho rằng, hệ thống văn bản ban hành chưa được hệ thống hóa, một số quy định còn chưa phù hợp với thực tế, chưa rõ ràng, còn thiếu cụ thể về phân công chức năng, nhiệm vụ giữa các bộ, ngành và địa phương; tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật phục vụ quản lý thực phẩm còn thiếu.

Tình trạng vi phạm về ATTP còn nhiều như sử dụng các chất cấm trong sản xuất; một lượng lớn thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn lưu thông trên thị trường; thực phẩm nhập lậu vẫn diễn ra; việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm, thu hồi, xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn thực hiện chưa nghiêm.

Liên quan đến những ý kiến này có thể lấy vụ URC nhiễm chì làm điển hình. Năm 2016 dư luận cả nước chấn động khi 2 lô sản phẩm nước giải khát C2 và Rồng đỏ của Công ty URC bị phát hiện có hàm lượng chì vượt ngưỡng là lô sản phẩm Trà xanh hương chanh C2 (NSX 04/02/2016; HSD 04/02/2017); Nước tăng lực hiệu hương dâu Rồng đỏ (NSX 10/11/2015; HSD 10/08/2016).

Vì lỗi này, công ty URC bị phạt gần 5,9 tỷ đồng. Thanh tra Bộ Y tế yêu cầu Công ty TNHH URC Hà Nội thu hồi tối đa 2 lô sản phẩm vi phạm nói trên. Tuy nhiên, có hơn 40.000 thùng thuộc 2 lô nước C2, Rồng Đỏ nhiễm chì công ty URC không thu hồi được. Tổng giá trị sản phẩm C2, Rồng Đỏ đã bán và không thu hồi được là gần 3,9 tỷ đồng.

Sau đó, một cuộc tranh cãi nảy lửa đã diễn ra, ngoài số tiền đã bị phạt phải xử lý URC tiếp theo thế nào? Con số đề xuất được đưa ra là 3,9 tỷ đồng, tương đương với số tiền URC đã bán sản phẩm khuyết tật nhưng không thu hồi được.

Vậy nhưng, nhiều người đặt câu hỏi, tại sao lại là 3,9 tỷ mà không phải là 5 tỷ, 10 tỷ, thậm chí là 39 tỷ. Hơn nữa, số tiền đó ai giữ và sử dụng vào mục đích gì?

Về việc này, ông Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Vinastas cho biết, đã có 2 cuộc họp giữa Hội và URC về việc đền bù này. Ngày đó, ông Hùng cho biết đã “có hướng giải quyết khả quan”.

Thế nhưng, như chúng ta đều biết, đến thời điểm này việc URC đền bù thiệt hại cho người tiêu dùng đã và đang chìm dần vào quên lãng. Suốt một thời gian dài vừa qua, không hề có cơ quan chức năng nào nhắc đến việc này.

Trước thực trạng xử lý các doanh nghiệp, cá nhân vi phạm về ATTP chưa thật hiệu quả, nhiều đại biểu Quốc hội đã đề xuất mô hình quản lý nhà nước về ATTP. Chỉ khi có một cơ quan chuyên trách quản lý thì việc thực hiện chính sách, pháp luật về ATTP mới hiệu quả.

Trong khi đó, Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến kêu gọi “lương tri người sản xuất” để họ không vì lợi nhuận mà cố tình làm trái pháp luật, bất chấp tính mạng, sức khoẻ người tiêu dùng.

Cùng quan điểm, đại biểu Quốc hội Phạm Trọng Nhân - tỉnh Bình Dương kêu gọi tất cả những người sản xuất, kinh doanh thực phẩm vì lương tri phải có trách nhiệm đối với sức khỏe cộng đồng, vì sự tồn vong của dân tộc, chấm dứt ngay cách làm ăn gian dối, bất chính...

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Phùng Quốc Hiển nêu rõ việc Quốc hội ban hành nghị quyết mới về vấn đề an toàn thực phẩm là cần thiết. Theo ông, nhiều đại biểu đã nhấn mạnh cần coi các vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm là tội ác, do vậy phải sửa đổi quy định pháp luật về hình sự để xử lý thật nghiêm.

Hy vọng, với nhiều ý kiến tâm huyết, vấn đề ATTP sẽ được kiểm tra, kiểm soát hiệu quả. Trong tương lai sẽ không còn những “vết nhơ” như vụ URC nhiễm chì.

Hà Châu