“Xe dù, bến cóc” sắp hết đất sống nhờ công nghệ 4.0?

Lắp đặt camera tại các trục đường thường xuyên có “xe dù, bến cóc” đang được cơ quan quản lý nhà nước nhân rộng. Ảnh: Minh Anh

Dùng camera để chống “xe dù, bến cóc”

Khi dịch vụ vận tải hành khách ngày càng đa dạng với nhiều chủng loại xe và hình thức vận hành được áp dụng thì cũng là lúc cơ quan quản lý nhà nước về mảng này “đau đầu” tìm cách quản lý. “Xe dù, bến cóc” là cụm từ chỉ các phương tiện vận tải và bến bãi đón trả hành khách không nằm trong sự quản lý của của cơ quan chức năng. Cụm từ này đã xuất hiện và tồn tại cả chục năm có lẻ nhưng cơ quan quản quản lý vẫn loay hoay để xóa. Trong khi hạ tầng, tính kết nối giao thông đô thị nói chung và tổng thể mạng lưới giao thông ở toàn quốc chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển thì nạn “xe dù, bến cóc” vẫn phát sinh và tồn tại.

Từ nhiều năm nay, mô típ quen thuộc vẫn là lực lương chức năng gồm CSGT, TTGT, CSTT, công an phường… tổ chức các đợt ra quân để dọn dẹp “xe dù, bến cóc” nhưng hiệu quả thì vẫn chẳng khác nào “bắt cóc bỏ đĩa”. Lý do khiến cơ quan chức năng nhiều năm không xóa được “xe dù, bến cóc” thường được đưa ra là lực lượng mỏng, ít quân, việc đón trả khách thường diễn ra ngoài giờ hành chính, vào lúc đêm khuya… nên dù ra quân rầm rộ nhưng xử lý xong, đâu lại hoàn đấy.

Mới đây, công nghệ 4.0 đã được cơ quan quản lý nhà nước áp dụng tại một số địa phương và Tổng cục Đường bộ Việt Nam cho biết sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các địa phương thực hiện lắp đặt hệ thống camera giám sát tại các khu vực thường xuyên có xe hợp đồng hoạt động, tại các tụ điểm thường xuyên tổ chức đón, trả khách (bến cóc) của xe hợp đồng để kiểm tra, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm. Ngoài ra, đơn vị này cho biết thêm sẽ chỉ đạo các sở GTVT bố trí điểm dừng đón trả khách phù hợp với thực tế, tăng cường mạng lưới vận tải khách công cộng bằng xe buýt giữa các bến xe và trung tâm thành phố, tạo thuận lợi cho xe trung chuyển kết nối tuyến cố định với hành khách. Yêu cầu các Sở GTVT không di chuyển bến xe khách ra xa khu vực trung tâm đô thị (kinh nghiệm tại một số nước thường bố trí nhiều bến xe khách tại trung tâm của đô thị để kết nối các phương thức vận tải). Chỉ đạo các bến xe khách tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút người dân đến bến đi xe, hạn chế tối đa việc xe tuyến cố định bỏ bến ra hoạt động theo hình thức xe hợp đồng nhưng trá hình tuyến cố định.

Phó Thủ tướng chỉ đạo không để tái diễn vi phạm

Mới đây, Bộ GTVT cũng vừa ban hành chỉ thị số 04/2018 yêu cầu tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe ô tô và công tác bảo đảm trật tự an toàn giao thông đường bộ; đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định của pháp luật; kiên quyết không để tái diễn tình trạng "xe dù, bến cóc". Bộ này đánh giá, bên cạnh các thành quả về quản lý nhà nước trong mảng vận tải hành khách thì còn nhiều tồn tại phát sinh. Các bất cập được chỉ ra gồm tình trạng các phương tiện vận tải hành khách đón trả khách tùy tiện, xe hợp đồng hoạt động vận tải hành khách “trá hình” như xe vận tải khách tuyến cố định, vi phạm các quy định về quản lý vận tải còn diễn biến rất phức tạp; hiện tượng “xe dù, bến cóc” có chiều hướng gia tăng, dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh trong kinh doanh vận tải, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng dịch vụ và đảm bảo trật tự an toàn giao thông, gây bức xúc trong xã hội.

Cũng liên quan đến mảng quản lý vận tải hành khách, trước đó, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, Chủ tịch Ủy ban An toàn giao thông quốc gia Trương Hòa Bình đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục triển khai thực hiện Chỉ thị số 12/2018 của Thủ tướng về đẩy mạnh công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý nghiêm theo quy định, của pháp luật đối với các hành vi vi phạm, kiên quyết không để tái diễn tình trạng "xe dù, bến cóc” gây mất trật tự an toàn giao thông trên địa bàn.

Hà Nội và TPHCM là hai địa phương đầu mối về vận tải hành khách, đây cũng là nơi xuất hiện nhiều “xe dù, bến cóc” nhất toàn quốc. Mới đây, Sở GTVT TP Hà Nội đã chỉ đạo bộ phận liên quan sử dụng dữ liệu công nghệ từ thiết bị giám sát hành trình để xử lý nghiêm các vi phạm; tăng cường thụ lý hồ sơ giải quyết thủ tục hành chính trong việc cấp các loại phù hiệu xe tải, xe hợp đồng. Phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông thuộc Sở GTVT TP Hà Nội được giao phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu lắp đặt camera tại các tuyến phố thường xuyên có xe khách vi phạm; Đồng thời bổ sung biển báo trên các tuyến đường gần khu vực bến xe hoặc khu vực tập trung nhiều trụ sở văn phòng đại diện của các đơn vị vận tải, tạo cơ sở xử phạt hành vi đón, trả khách sai quy định, dẹp bỏ dứt điểm tình trạng "bến cóc, xe dù". Các động thái nêu trên của Hà Nội được cho là có tính khả thi để ngăn chặn nạn “xe dù, bến cóc” bởi gần như toàn bộ phương tiện vận tải hành khách ở các địa phương này đã lắp thiết bị giám sát. Tuy nhiên, hiệu quả quản lý đến đâu thì thực tiễn sẽ trả lời vì “xe dù, bến cóc” không phải là “con kiến” và “lỗ kim”.

Minh Anh