“Xử” ngân hàng là đúng, nhưng cần cẩn trọng

Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền: Án hình sự trong ngân hàng gây ảnh hưởng tâm lý. Ảnh: TTBC Quốc hội

Điểm danh “đại án”

Trong phần góp ý của mình, đại biểu Bùi Mậu Quân (đoàn Hải Dương) đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ trong việc chỉ đạo thực hiện chủ trương tái cơ cấu nền kinh tế, trong lĩnh vực đầu tư công doanh nghiệp Nhà nước và hệ thống ngân hàng trong 3 năm qua. Với tư cách là Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh II (Bộ Công an), Ủy viên Uỷ ban Đối ngoại của Quốc hội, ông Bùi Mậu Quân cho biết, lực lượng công an cũng đã chủ động phát hiện, điều tra, bóc gỡ nhiều băng nhóm tội phạm, hàng loạt hành động vi phạm pháp luật như buôn lậu vàng, ngoại tệ, hoạt động “tín dụng đen”, tội phạm gian lận thương mại, lập hồ sơ khống, giấy tờ giả để chiếm dụng một lượng tiền lớn của ngân hàng.

Dẫn lại các báo cáo, ông Quân cho biết, từ đầu năm 2014 đến nay, lực lượng công an đã phát hiện, điều tra, khởi tố 1.318 vụ; 2,109 bị can về tội phạm kinh tế. Một số vụ án lớn mà cơ quan điều tra của Bộ Công an đã phanh phui, bóc gỡ như các vụ án Vinashin, Vinaline, bầu Kiên, vụ Huỳnh Thị Huyền Như, Công ty cho thuê tài chính 2 Agribank, Ngân hàng thương mại quốc tế Việt Nam và gần đây cơ quan điều tra Bộ Công an cũng đã khởi tố  bắt giam ông Hà Văn Thắm, nguyên Chủ tịch Ngân hàng Đại Dương.

Phó Tổng cục trưởng Tổng cục an ninh II đánh giá, tình hình vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ diễn ra ngày càng phức tạp, đa dạng và tinh vi, trong đó đáng lưu ý là hoạt động tội phạm có thể gây nguy cơ sập mạng của hệ thống ngân hàng, lấy cắp tiền của ngân hàng, gây rối loạn sự điều hành hệ thống tài chính, tiền tệ ngày càng gia tăng. “Gần đây các loại tội phạm tìm cách móc nối với một số cán bộ của ngành thuế, hải quan, ngân hàng để thực hiện các hành vi phạm tội có xu hướng gia tăng”, ông Quân cho biết thêm, đồng thời nhận định đó là những rào cản, là nguyên nhân, hạn chế đến hiệu quả cơ cấu lại nền kinh tế trên lĩnh vực đầu tư công, doanh nghiệp nhà nước và hệ thống ngân hàng.

Ảnh hưởng tâm lý

Đồng tình với sự quyết liệt trong việc xử các “đại án” tham nhũng, các vụ vi phạm pháp luật liên quan đến ngân hàng, nhưng một số đại biểu cũng đề nghị cần có sự cẩn trọng đối với lĩnh vực nhạy cảm này. Ông Nguyễn Bá Thuyền (đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng) thẳng thắn góp ý: “Nhiều vụ án hình sự trong lĩnh vực kinh tế là đúng, tuy nhiên đặc biệt liên quan đến lĩnh vực ngân hàng cũng làm ảnh hưởng đến tâm lý của nhà đầu tư, co cụm trong kinh doanh, hạn chế mạo hiểm, chấp nhận rủi ro và động lực sáng tạo của doanh nghiệp, của tổ chức tín dụng”.

Đồng quan điểm này, đại biểu Trịnh Ngọc Phương (Tây Ninh) bày tỏ: “Trong thời gian qua, chúng ta hình sự hóa một số vấn đề và xử lý nhiều vụ việc trong lĩnh vực kinh tế, đặc biệt liên quan đến lĩnh vực ngân hàng, tôi đồng tình rất cao vấn đề xử lý này. Tuy nhiên, việc hình sự hóa trong lĩnh vực ngân hàng một phần nào đó sẽ làm giảm khả năng thu hồi vốn, tài sản của Nhà nước và nhân dân, đồng thời làm gia tăng chi phí tái cơ cấu, làm tăng chi hoạt động của Ngân hàng nhà nước, đặc biệt là chi phí hỗ trợ thanh khoản”.

Đại biểu Nguyễn Văn Bình (Hải Phòng) cũng cho rằng cần hạn chế tối đa việc hình sự hóa các quan hệ kinh tế, tạo sự yên tâm, ổn định cho đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên, người lao động làm việc trong doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức tín dụng.

Ngoài ra, một số đại biểu cũng đề cập đến những thực trạng khác của hệ thống ngân hàng hiện tại. Ông Phùng Văn Hùng (Cao Bằng) nhận định việc tái cơ cấu mới chỉ chạm tới một số ngân hàng yếu kém trên tinh thần tự nguyện, chưa mang tính chất tổng thể cho cả hệ thống ngân hàng.

Ông Cao Sĩ Kiêm (Thái Bình) còn nhận định: “Tồn tại của ngân hàng hiện nay, khó cho ngân hàng và khó cho nền kinh tế đất nước, đó là vấn đề nợ xấu. Nó còn đeo đẳng chúng ta không phải chỉ trong năm 2015 mà còn tiếp tục những năm sau”.

Việt Nguyễn