Xử trí nhanh khi trẻ bị dị vật đâm xuyên cổ

Trung tâm Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa Sơn La vừa cứu được mạng sống của bé trai bị thân cây cà phê đâm vào vùng cổ (T), gây tổn thương động mạch cảnh, mất máu nặng.

Theo người nhà thì cháu C.V.T, 12 tuổi (ở Púng Tra - Thuận Châu) trèo cây cao bị ngã xuống cây cà phê thấp ở dưới và bị thân cây gãy chọc xuyên vùng cổ. Cháu đã được sơ cứu tại BVĐK huyện Thuận Châu và chuyển gấp lên BVĐK tỉnh điều trị.

Kíp mổ cứu bé bị thân cây đâm xuyên cổ.

Ths.Bs. Lương Đức Hà thấy trường hợp nguy kịch đã cùng kíp trực tiến hành phẫu thuật để lấy dị vật (mảnh thân cây) ra khỏi vùng cổ của bé. Sau phẫu thuật bệnh nhân đã ổn định sức khỏe.

Hôm 18/9, bé Huy (7 tuổi, Ninh Bình) nhặt được cây kéo của bạn về để cắt giấy làm diều. Trong lúc chạy chơi, bé chẳng may bị ngã vào chiếc kéo, và bị kéo đâm xuyên cổ. Bé được BV Sản Nhi Ninh Bình sơ cứu rồi đưa gấp về BV Nhi Trung ương, vào viện trong tình trạng chấn thương cột sống, sốc, mất máu, với vết thương phức tạp vùng cổ phải.

Bé Huy 7 tuổi ở Ninh Bình bị kéo đâm vào cổ.

Trong khi bác sĩ dùng thuốc giảm đau, tiêm phòng uốn ván, kháng sinh, làm các xét nghiệm cấp cứu thì một cuộc hội chẩn gồm các bác sĩ chuyên khoa: Ngoại, Sọ mặt và tạo hình, Ngoại thần kinh, Ngoại mạch máu, Tai - mũi - họng nghiên cứu hình ảnh CT Scanner thấy rõ 2 mũi kéo đi theo hai hướng khác nhau vào vùng góc hàm sàn miệng. Một lưỡi kéo xuyên qua hệ thống mạch máu, thần kinh và dừng lại khi cắm vào thân đốt sống cổ C2. Lưỡi kéo chạy sau nằm sát động mạch cảnh trong bên phải.

Các bác sĩ quyết định mổ cấp cứu tối cấp và chỉ 1 giờ đã mổ xong, giữ được tính mạng cho bé.

Ca mổ cấp cứu bé Huy bị kéo đâm vào cổ.

Trước đó bé trai Nguyễn Quốc Hoàn (9 tuổi, Nghệ An) cũng được các bác sĩ Bệnh viện Nghệ An sơ cứu và loại bỏ 1 phần dị vật rồi đưa thẳng lên BV Nhi Trung ương cấp cứu trong tình huống nguy kịch.

Kết quả chụp CT cho thấy bé có dị vật cứng nằm trong cổ và TS.BS Nguyễn Tuyết Xương (Trưởng khoa Tai - Mũi - Họng, phẫu thuật viên chính) đã quyết định mổ cấp cứu để cứu sống bé. Ngoài chạc cây đâm từ thành cổ trái xuyên sau gáy, còn 1 cành ngang gây rách toàn bộ cổ phía trước sát khí quản. Bé Hoàn còn bị nhiễm trùng và nhiễm độc rất nặng do vết thương đã kéo dài đến ngày thứ 3...

Bé Hoàn đã bình phục nhanh chóng sau khi phẫu thuật.

Sau 2 giờ phẫu thuật, các bác sĩ đã loại bỏ dị vật là 1 mảnh cành cây dài 8cm, đường kính 1,2cm và cắt bỏ tổ chức hoại tử, cầm máu, ngăn chặn tràn khí… Và sau 8 giờ thì sức khỏe của bé Hoàn ổn định, giảm sốt.

Theo các bác sĩ, đây là một trường hợp khẩn cấp, tình trạng vết thương nhiễm trùng và hoại tử rất nặng. Nếu không được phẫu thuật kịp thời, bệnh nhi rất có khả năng bị sốc nhiễm trùng dẫn đến tử vong.

Mảnh cành cây trong cổ bé Hoàn.

Phòng ngừa là chính

"Bị dị vật đâm xuyên cổ là tai nạn nghiêm trọng, dễ gây nguy hiểm tới tính mạng của trẻ, đó là tai nạn thương tích hàng đầu dẫn đến tử vong, hoặc để lại di chứng tàn tật suốt đời cho trẻ em" - TS.BS Nguyễn Tuyết Xương cho biết.

Bác sĩ Đặng Hoàng Thơm, Trưởng khoa Sọ mặt và Tạo hình thẩm mỹ – trưởng kíp phẫu thuật (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, vùng đầu mặt cổ là nơi có hệ thống mạch máu và thần kinh rất phức tạp do vậy với vết thương do vật sắc nhọn đâm vào thì nguy cơ nguy hiểm đến tính mạng với tỷ lệ tử vong rất cao. Bé Huy rất may mắn hệ thống động mạch cảnh không bị tổn thương nên không ảnh hưởng đến tính mạng. Chỉ một phút thiếu tập trung có thể dẫn đến hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho trẻ nhỏ.

Sau gần 2 giờ phẫu thuật bác sĩ đã lôi được dị vật ra khỏi cơ thể, các mạch máu, cơ và thần kinh tổn thương được khôi phục. Vùng vạt da bị tổn thương được xử lý bằng kỹ thuật tạo hình thẩm mỹ. Những ngày sau mổ bệnh nhân sẽ còn đau vùng cổ khi vận động mạnh, các hoạt động đang trở lại bình thường, dần hồi phục.

BS Thơm khuyến cáo, nguyên nhân gây tai nạn di vật đâm xuyên cổ là thiếu sót trong cách chăm sóc và giáo dục trẻ của người lớn. Để phòng ngừa, bố mẹ cần:

- Chú ý khi nuôi dạy chăm sóc trẻ, trang bị cho trẻ kiến thức, kỹ năng cơ bản nhất để tự bảo vệ mình trước mọi nguy cơ rình rập khi cầm hay sử dụng các vật sắc nhọn.

- Hướng con chơi những cách giải trí lành mạnh, an toàn đồng thời giáo dục ý thức tự bảo vệ bản thân cho trẻ.

- Người lớn nâng cao ý thức, trách nhiệm để chủ động ngăn chặn nguy cơ cho trẻ (ví như môi trường sống cần xây dựng ngôi nhà an toàn, các dụng cụ, đồ đạc ít có thể gây tổn thương cho trẻ).

- Cả người lớn và trẻ em tự trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản, giáo dục ý thức kỹ năng tự bảo vệ, phòng ngừa tai nạn. Nên học kỹ thuật sơ cứu với một số tai nạn thương tích để có thể giúp đỡ trẻ gặp tai nạn nhanh và đúng, nhằm hạn chế tổn thương cho trẻ.

Ngọc Hà