6 thực phẩm chứa nhiều hạt vi nhựa mà người Việt hay ăn hàng ngày: Công bố gây bất ngờ!

Cách loại bỏ hạt vi nhựa trong thực phẩm, người Việt nên làm càng sớm càng tốt

GĐXH - Có 3 cách hạn chế hạt vi nhựa người Việt nên áp dụng, đó là: Hạn chế sử dụng bao bì nhựa dùng 1 lần; lựa chọn thực phẩm, nước uống có nguồn gốc rõ ràng và có chế độ ăn uống hợp lý, sinh hoạt điều độ.

Hạt vi nhựa ảnh hưởng thế nào đến sức khỏe?

Vi nhựa đã được tìm thấy trong nhiều nguồn nước trên thế giới. Trong đó thực phẩm được coi là con đường phơi nhiễm chính. Các nghiên cứu trước đó cũng đã phát hiện vi nhựa trong thịt, rau củ và trái cây.

Vi nhựa có thể chứa tới 16.000 hóa chất nhựa khác nhau, trong đó có nhiều chất độc hại như PFAS, bisphenol và phthalates - được cho là có liên quan đến ung thư, tổn thương thần kinh, rối loạn hormone và ảnh hưởng đến sự phát triển...

Ngoài ra, vi nhựa có khả năng xâm nhập vào não và nhau thai. Một nghiên cứu chỉ ra rằng những người có vi nhựa trong mô tim, có nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ cao gấp đôi trong vài năm tiếp theo.

Theo Giáo sư Hu Zhiyuan từ Viện Các bệnh tiêu hóa, Trường Y khoa thuộc Đại học Trung Quốc, vi nhựa ăn vào từ miệng có thể qua hệ thống miễn dịch ruột và đi vào máu hoặc hệ thống bạch huyết. Nó lưu thông trong cơ thể, gây kích thích hệ thống miễn dịch trong thời gian dài, dẫn đến tình trạng viêm mãn tính, làm tăng nguy cơ xơ cứng mạch máu và ung thư.

6 thực phẩm chứa nhiều hạt vi nhựa, người dùng cần cảnh giác

Nước đóng trong chai làm từ nhựa PET

Nước đóng chai là một trong những nguồn vi nhựa và nano nhựa nổi tiếng nhất. Một nghiên cứu ước tính rằng có khoảng 240.000 hạt nhựa trong một lít nước đóng chai. Hầu hết các chai nước bằng nhựa mà bạn mua ở cửa hàng đều được làm từ polyethylene terephthalate (còn gọi là nhựa PET), vì vậy không có gì ngạc nhiên khi thấy nước đóng chai trong danh sách.

Thêm vào đó, các hạt nhựa vỡ ra khi chai bị bóp hoặc tiếp xúc với nhiệt. Theo The New York Post, trong một bài báo khoa học mới đây, các bác sĩ đã báo cáo rằng việc chuyển từ uống nước đóng chai sang nước máy đã lọc có thể giảm lượng vi nhựa hấp thụ của mỗi người khoảng 90%, từ 90.000 xuống còn 4.000 hạt mỗi năm.

Hải sản sống ở các dòng hải lưu bị ô nhiễm

Một nghiên cứu gần đây do Đại học Portland State công bố đã phát hiện ra nhiều loại vi nhựa trong 180 trong số 182 mẫu hải sản được thử nghiệm. Tôm có chứa nhiều vi nhựa do đây là loài ăn sinh vật phù du - loại thực phẩm thường tập trung ở các dòng hải lưu, nơi cũng là điểm tập kết của vi nhựa. 

Trong khi đó, theo nghiên cứu của Đại học Hull (Vương quốc Anh), động vật thân mềm như hàu, vẹm, sò điệp… thậm chí còn có tỷ lệ hạt vi nhựa trên mỗi gram cơ thể cao hơn cả tôm, cua. Hàu là 1 trong 3 loại hải sản có mức độ nhiễm hạt vi nhựa cao nhất trong nghiên cứu này, đặc biệt là hàu bắt ở biển châu Á.

Ngoài ra, các loại hải sản được chứng minh có chứa nhiều vi nhựa ở nghiên cứu này bao gồm mực, tôm sú nuôi, cua xanh và cá mòi. NutritionFacts.org cũng báo cáo rằng các loài cá như cá mú, cá mực, cá trê đầu bẹt và cá nhồng có thể chứa hàng trăm hạt vi nhựa trong mỗi 300 gram thịt cá.

Trà túi lọc polypropylene 

Một loại nhựa gọi là polypropylene thường được sử dụng để làm túi trà và ngay cả khi bạn chọn túi trà giấy, vẫn có thể có vi nhựa trong đó. Các nhà nghiên cứu tại đại học Barcelona đã phát hiện ra rằng túi trà polypropylene có thể giải phóng hàng tỷ hạt nhựa, còn túi trà nylon và cellulose có thể giải phóng hàng triệu hạt.

Nghiên cứu do Đại học Universitat Autònoma de Barcelona thực hiện, được công bố trên Tạp chí chuyên ngành Chemosphere, đã chỉ ra rằng túi lọc trà khi ngâm trong nước nóng sẽ giải phóng các hạt vi nhựa. Nhóm chuyên gia cũng phát hiện hầu hết hạt vi nhựa được tế bào sản xuất màng nhầy của ruột hấp thụ. Tuy nhiên, một số hạt xâm nhập được vào nhân tế bào, nơi chứa vật chất di truyền.

Gạo đóng gói

Một nhóm các nhà khoa học Australia đã lấy mẫu gạo được bán ra tại các siêu thị ở miền đông nam Queensland và phân tích chúng bằng kỹ thuật chiết lỏng áp suất và sắc ký khí. Kết quả cho thấy bất kể gạo được đóng gói trong bao bì giấy, nilon hay vải, lượng hạt vi nhựa được tìm thấy trong mẫu thu thập được đều tương đương nhau. Cứ 100 g khẩu phần ăn thì có khoảng 3,7 mg hạt vi nhựa bị lẫn vào đó.

Các loại hạt vi nhựa được tìm thấy trong gạo bao gồm: polyetylen, polyetylen terephthalat, poly-(metyl metacryit), polypropylen , polystyren và polyvinyl clorua. Dựa trên mức tiêu thụ gạo hàng năm ở Australia, các nhà khoa học ước tính mỗi năm, một người dân nước này phải ăn vào 1 g hạt vi nhựa từ gạo.

Tuy nhiên, việc vo gạo có thể giảm ô nhiễm nhựa từ 20% đến 40% hạt vi nhựa.

Muối ăn có chứa vi nhựa do ô nhiễm môi trường và quy trình sản xuất, đóng gói  

Một nghiên cứu phát hiện ra rằng 90% trong số 39 nhãn hiệu muối ăn được lấy mẫu trên toàn thế giới có chứa vi nhựa. Điều này có thể là do ô nhiễm môi trường và quy trình sản xuất và đóng gói. Dựa trên nghiên cứu quốc tế, có khả năng con người có thể tiêu thụ khoảng 20.000 hạt vi nhựa mỗi năm với lượng muối trung bình tiêu thụ hàng ngày là 10 gam.

Thông qua nghiên cứu, Hội đồng Người tiêu dùng tại Hồng Kông (Trung Quốc) đã phát hiện thấy vi nhựa trong 20% mẫu sản phẩm muối được thử nghiệm. Theo đó, sau khi thử nghiệm 1kg muối, họ tìm thấy được 114 - 17.200 miligam vi nhựa. Một số mẫu được thử nghiệm thậm chí còn cho thấy vi nhựa đến từ bao bì Polypropylene (PP) được mọi người sử dụng rộng rãi hiện nay.

Một nghiên cứu năm 2023 đã phân tích bảy loại muối bao gồm muối ăn, muối biển và muối hồng Himalaya. Mỗi loại muối đều có một lượng vi nhựa có thể đo được, nhưng muối hồng Himalaya thô và muối đen có nồng độ mảnh vi nhựa cao nhất. Muối iod có nồng độ thấp nhất.

Rau ăn lá và củ bị nhiễm các hạt vi nhựa

Theo một nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Environmental Research (Hoa Kỳ), 90% mẫu protein thực vật có chứa vi nhựa có kích thước từ 5mm xuống đến 1 micromet. Điều này có nghĩa là ngay cả những người ăn chay cũng vô tình tiêu thụ vi nhựa thường xuyên.

Trong một dự án nghiên cứu của Trung Quốc và Hà Lan, người ta đã chứng minh rằng thực vật “uống” các hạt nhựa từ nước và hấp thụ chúng qua hệ thống rễ. Các loại rau củ như củ cải, củ cải đường và đặc biệt là cà rốt bị ảnh hưởng nhiều nhất. Các vi nhựa cũng đã được chứng minh là xâm nhập vào rễ của rau diếp và lúa mì và được vận chuyển đến các bộ phận trên không có thể ăn được của cây.

Một số nghiên cứu đã chỉ ra một loại rau ăn lá như rau cải, rau muống, xà lách, rau bina... cũng có nguy cơ nhiễm vi nhựa cao. Ngược lại, các nhà nghiên cứu thuộc Mạng lưới Thực phẩm và Sức khỏe Phần Lan đã công bố phát hiện của họ về cách anthocyanin, một loại flavonoid có đặc tính chống oxy hóa, có thể chống lại tình trạng stress oxy hóa do các hạt vi nhựa gây ra. Theo đó, anthocyanin có mặt trong việt quất, mâm xôi và cà tím.

Cách giảm nguy cơ hạt vi nhựa thâm nhập vào cơ thể bạn

Mặc dù sự hiện diện của vi nhựa trong môi trường là điều đáng lo ngại, nhưng vẫn có những bước chủ động giúp chúng ta giảm thiểu sự tiếp xúc:

Tránh thực phẩm đóng gói bằng nhựa: Hãy chọn thực phẩm tươi, chưa đóng gói bất cứ khi nào có thể. Thận trọng với thực phẩm đóng hộp có lớp lót bằng nhựa.

Chuyển sang các lựa chọn thay thế: Ngừng uống nước đóng chai nhựa. Thay thế hộp nhựa bằng hộp thép không gỉ hoặc thủy tinh, đặc biệt là để đựng đồ uống nóng và thực phẩm. Đảm bảo các hộp đựng này có nắp không chứa BPA và bisphenol.

Thường xuyên vệ sinh nhà cửa: Sử dụng bộ lọc HEPA trong nhà để giữ lại các hạt vi nhựa trong không khí. Thường xuyên vệ sinh nhà cửa để giảm bụi tích tụ.

Hỗ trợ quá trình giải độc cơ thể: Thường xuyên tập thể dục hoặc xông hơi để giúp loại bỏ vi nhựa ra khỏi cơ thể thông qua hệ thống bạch huyết (tức là đổ mồ hôi theo cách thông thường).

Lọc nước: Lắp đặt hệ thống lọc nước chất lượng cao, chẳng hạn như thẩm thấu ngược, để giảm thiểu vi nhựa trong nước uống. Mặc dù bộ lọc thẩm thấu ngược có thể loại bỏ các khoáng chất thiết yếu, nhưng hiệu quả của chúng trong việc loại bỏ vi nhựa có thể khiến chúng trở thành một sự đánh đổi xứng đáng.

4 vật dụng chứa hạt vi nhựa xuất hiện nhiều trong gia đình người Việt, loại thứ nhất nhiều chị em hay dùng

GĐXH - Hạt vi nhựa có nhiều trong mĩ phẩm, trong một số thực phẩm, nước đóng chai và có trong không khí.