Ăn lại bát nước mắm thừa sau bữa cơm: Thói quen nhiều gia đình Việt duy trì nhưng có thể tiềm ẩn rủi ro sức khỏe
GĐXH - Sau mỗi bữa ăn, nhiều gia đình có thói quen cất phần nước mắm còn thừa để dùng tiếp cho bữa sau nhằm tránh lãng phí. Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, đây không phải là thói quen nên duy trì. Dù bát nước mắm chưa có dấu hiệu hư hỏng, việc sử dụng lại nhiều lần vẫn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm vi sinh vật và ảnh hưởng đến sức khỏe nếu bảo quản không đúng cách.
Vì sao nhiều người vẫn giữ thói quen dùng lại nước mắm thừa?
Trong không ít gia đình Việt, nước mắm gần như xuất hiện trong hầu hết các bữa cơm. Sau khi ăn xong, nếu bát nước chấm còn nhiều, nhiều người thường đậy lại rồi cất vào tủ lạnh hoặc để trên bàn ăn với suy nghĩ nước mắm có độ mặn cao nên không dễ hỏng.
Thậm chí, một số người còn cho rằng nước mắm có tính kháng khuẩn tự nhiên nên có thể sử dụng lại nhiều lần mà không ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết quan niệm này chưa hoàn toàn chính xác.

Nhiều gia đình có thói quen sử dụng lại bát nước mắm thừa sau bữa ăn mà không biết việc bảo quản không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Bát nước mắm thừa có thể bị nhiễm vi khuẩn từ chính bữa ăn
Theo TS. Lê Thị Hương Giang ( Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 Bộ Công an) cho biết, bản thân nước mắm nguyên chất có hàm lượng muối cao, giúp hạn chế sự phát triển của nhiều loại vi sinh vật. Tuy nhiên, khi đã được dùng trong bữa ăn, thành phần của bát nước chấm không còn giống ban đầu.
Trong quá trình ăn uống, đũa, thìa hoặc thực phẩm đã đưa vào miệng có thể tiếp xúc trực tiếp với bát nước chấm. Điều này khiến nước mắm dễ lẫn nước bọt, vụn thức ăn, dầu mỡ hoặc các vi sinh vật từ thực phẩm sống và chín.
Nếu tiếp tục sử dụng vào bữa sau, đặc biệt khi bảo quản không đúng cách hoặc để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, các vi sinh vật có thể phát triển mạnh hơn, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.
Nước mắm pha sẵn càng khó bảo quản lâu
Không chỉ nước mắm nguyên chất, nhiều gia đình còn pha thêm nước, đường, chanh, tỏi, ớt để tăng hương vị.
Theo TS Giang, chính những nguyên liệu này khiến nước chấm dễ bị biến đổi hơn so với nước mắm nguyên chất. Hàm lượng muối bị pha loãng, trong khi tỏi, ớt, đường hoặc nước cốt chanh lại tạo điều kiện thuận lợi hơn cho vi sinh vật phát triển nếu bảo quản không đúng.
Ngoài nguy cơ nhiễm khuẩn, nước mắm pha để lâu cũng có thể thay đổi mùi vị, giảm chất lượng và không còn giữ được hương vị ban đầu.
Thói quen ăn mặn mới là yếu tố đáng lưu ý hơn
Bên cạnh câu chuyện sử dụng lại nước mắm thừa, các chuyên gia cho rằng điều cần quan tâm hơn là lượng nước mắm tiêu thụ mỗi ngày. Nước mắm là nguồn cung cấp natri khá cao. Nếu thường xuyên ăn mặn hoặc sử dụng nhiều nước chấm trong mỗi bữa ăn, cơ thể có thể nạp lượng muối vượt quá nhu cầu khuyến nghị.
Việc tiêu thụ quá nhiều natri trong thời gian dài đã được chứng minh có liên quan đến tăng huyết áp, làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đột quỵ và có thể ảnh hưởng đến chức năng thận ở một số đối tượng.
Vì vậy, thay vì chỉ quan tâm đến việc có nên dùng lại bát nước mắm hay không, mỗi người cũng cần chú ý điều chỉnh lượng muối trong khẩu phần hằng ngày.
Làm thế nào để sử dụng nước mắm an toàn?
Theo TS Giang, để đảm bảo an toàn thực phẩm, người dân nên pha lượng nước chấm vừa đủ cho mỗi bữa ăn nhằm hạn chế tình trạng dư thừa. Nếu nước mắm đã được dùng trong bữa ăn, đặc biệt là nước mắm pha, không nên tiếp tục sử dụng nhiều lần.
Trong trường hợp cần bảo quản, nước mắm nên được đậy kín, bảo quản lạnh và sử dụng trong thời gian ngắn. Nếu nước chấm có dấu hiệu đổi màu, có mùi lạ hoặc xuất hiện cặn bất thường thì nên bỏ đi. Bên cạnh đó, người dân cũng nên duy trì chế độ ăn cân đối, hạn chế ăn quá mặn, tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm tươi để bảo vệ sức khỏe lâu dài.
TS Giang nhấn mạnh, bản thân nước mắm không phải thực phẩm có hại nếu được sử dụng đúng cách và với lượng phù hợp. Tuy nhiên, việc dùng lại bát nước mắm đã qua bữa ăn hoặc duy trì thói quen ăn quá mặn trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Thay đổi những thói quen nhỏ trong bữa cơm hằng ngày như pha nước chấm vừa đủ, hạn chế sử dụng lại nước mắm thừa và kiểm soát lượng muối tiêu thụ là những biện pháp đơn giản nhưng góp phần bảo vệ hệ tiêu hóa, tim mạch và sức khỏe tổng thể.
