Bảo hiểm y tế: 74% người cận nghèo chưa tham gia

Sau 3 năm triển khai, vẫn còn khoảng 74% người cận nghèo chưa tham gia BHYT, vì vậy họ chưa được tiếp cận với dịch vụ y tế chất lượng.

 

Vì sao?

 

Theo TS Tống Thị Song Hương, Vụ trưởng Vụ BHYT (Bộ Y tế), tính đến tháng 12/2011, tổng số người tham gia bảo hiểm y tế là 55,9 triệu người, đạt tỷ lệ bao phủ gần 63,7% dân số, tăng 11 triệu người so với năm 2009 - thời điểm Luật BHYT chưa có hiệu lực. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện Luật BHYT còn không ít vướng mắc và hạn chế; trong đó đáng chú ý là việc mở rộng đối tượng tham gia BHYT còn chậm. Đặc biệt, năm 2011, mới chỉ có khoảng 26% trong tổng số khoảng 6 triệu người thuộc hộ cận nghèo tham gia BHYT, còn lại 74% người cận nghèo chưa được tiếp cận và thụ hưởng các dịch vụ từ bảo hiểm y tế. Đây là nhóm đối tượng đã được Nhà nước hỗ trợ từ 50 - 70% phí tham gia BHYT; thậm chí một số địa phương ở khu vực Tây Bắc, Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long… với sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế và ngân sách địa phương còn được hỗ trợ tới 90% phí tham gia BHYT, nhưng tỷ lệ người cận nghèo tham gia BHYT vẫn rất thấp.

 

Nguyên nhân của thực trạng trên là do sự phối hợp liên ngành ở các tỉnh, thành phố chưa chặt chẽ, công tác tham mưu xây dựng các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện chính sách chưa kịp thời; đặc biệt việc xác định đối tượng lập danh sách cấp thẻ bảo hiểm y tế chưa kịp thời; nhiều địa phương không lập được danh sách hộ cận nghèo mà chỉ tập trung bình xét và lập danh sách hộ nghèo. Bên cạnh đó, thông tin chính sách về việc hỗ trợ BHYT cho hộ cận nghèo vẫn chưa đến được đối tượng một cách đầy đủ, khiến nhiều người không biết mình được hỗ trợ những gì, địa điểm nơi mua thẻ BHYT ở đâu... Đặc biệt, nhóm đối tượng này đa số là người có thu nhập thấp, đời sống còn gặp nhiều khó khăn cho nên không có khả năng tham gia BHYT mặc dù đã được Nhà nước hỗ trợ về mức đóng bảo hiểm.

 

Tạo sự công bằng

 

Một trong những mục tiêu quan trọng mà chính sách BHYT cho người nghèo, cận nghèo là tạo sự công bằng trong chăm sóc y tế. Khi có thẻ BHYT, các đối tượng này được chăm sóc bình đẳng như những đối tượng có thẻ BHYT khác. Chính vì vậy, Bộ Y tế tiếp tục đánh giá các quy định của Luật BHYT để có những đề xuất sửa đổi bổ sung Luật và các văn bản hướng dẫn khác cho phù hợp; đồng thời xem xét lại mức cùng chi trả chi phí khám chữa bệnh của những người cận nghèo, nhất là đối với các trường hợp điều trị bệnh mãn tính dài ngày, bệnh nặng, chi phí lớn (chạy thận nhân tạo, ung thư, tiểu đường...) để có đề xuất điều chỉnh phù hợp khuyến khích nhóm đối tượng này tham gia BHYT. Ngoài việc thực hiện tốt các quy định, chế độ của Nhà nước, cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp cũng cần có những chính sách cụ thể hỗ trợ những người cận nghèo phù hợp điều kiện địa phương như chính sách hỗ trợ người cận nghèo mua thẻ BHYT, hỗ trợ người nghèo, cận nghèo có thẻ BHYT thanh toán các khoản chi phí khi phải sử dụng dịch vụ y tế kỹ thuật cao vượt khả năng chi trả...

 

Bên cạnh đó, các ngành liên quan nghiên cứu, khắc phục những bất cập, vướng mắc, bảo đảm quyền lợi cho những người có thẻ BHYT. Mặt khác, từng bước nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ở tuyến dưới, khắc phục quá tải ở bệnh viện tuyến trên để đáp ứng nhu cầu của người có thẻ BHYT. Đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức của mọi người dân, nhất là những người cận nghèo tự giác tham gia BHYT theo quy định của Luật BHYT với các nội dung như: Mua thẻ bảo hiểm ở đâu, nghĩa vụ và quyền lợi của người dân khi tham gia BHYT, trong việc thực hiện cùng chi trả chi phí khám chữa bệnh...; đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra việc thực hiện BHYT; cải cách thủ tục hành chính, giảm thời gian chờ đợi của người bệnh nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu khám chữa bệnh của nhân dân...

 

T.Phương