Bất ngờ trước đổi thay ở “điểm nóng” Mường Mô

Căn nhà sàn kiên cố của gia đình bà Mào Thị Phía vẫn còn thơm mùi gỗ. Ảnh: Cao Tuân

Những ngôi nhà mới mọc tên từ “bản ma túy”

Dẫn chúng tôi đi thăm bản Mường Mô, trên những con đường được đổ bê tông dầy dặn, sạch đẹp, bà Lù Thị Sen, Bí thư Đảng ủy xã Mường Mô vui vẻ cho biết: “Năm nay là năm thứ hai người dân ở 8/9 bản thuộc khu tái định cư được đón một cái Tết no đủ. Có được điều này cũng là nhờ sự quan tâm, giúp đỡ của Đảng và Nhà nước. Nếu không cứ như trước thì vất vả và khó quản lý lắm nhà báo ạ!”.

Là người từng giữ cương vị Chủ tịch UBND xã đồng thời là người dân tộc Thái nên vị cán bộ này hiểu rõ về cuộc sống của người dân Mường Mô. “Trước đây, xã Mường Mô là điểm nóng về ma túy, tình hình tội phạm diễn biến phức tạp. Ngay sau khi bà con chuyển đến nơi ở tái định cư, Đảng ủy và chính quyền địa phương đã thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân tránh xa tệ nạn ma túy. Cũng chính vì thế mà cho đến nay tệ nạn ma túy đã giảm hẳn, đời sống nhân dân trong xã được nâng cao”.

Đưa chúng tôi vào hộ của gia đình bà Mào Thị Phía (60 tuổi) ở bản Mường Mô, vị Bí thư xã này hoan hỉ giới thiệu: “Trước đây nhà bà Phía khổ lắm, thiếu đói liên miên, nhà thì chắp vá rách rưới. Nay thì khác rồi. Nếu muốn hiểu cặn kẽ thì nhà báo hỏi chuyện bà ấy thì sẽ rõ cả thôi”.

Là một trong những hộ chuyển đến bản mới sớm nhất, ngôi nhà sàn  khang trang của gia đình bà Phía vẫn còn thơm mùi gỗ. Trong trang phục truyền thống của dân tộc Thái, bà Phía dường như trẻ hơn so với cái tuổi của mình. Rót chén nước trà đặc quánh, người phụ nữ này hồi tưởng lại những ngày gia đình mình vẫn còn ở nơi ở cũ. Theo lời kể của bà Phía, trước đây gia đình bà chưa bao giờ nghĩ đến cách xây dựng chuồng nuôi nhốt gia súc, gia cầm tách biệt khỏi khu ăn nghỉ của gia đình. Toàn bộ khu vực dưới sàn nhà (người Thái thường ở nhà sàn) được tận dụng làm nơi nuôi nhốt trâu bò, lợn gà. Chính vì thế mùi hôi thối, xú uế cứ bốc lên nồng nặc. Không chỉ có thế, tất cả những hộ thuộc bản cũ đều không có nhà vệ sinh riêng, nên cứ tối đến là cả bản lại kéo nhau ra bờ suối…

“Giờ thì khác rồi, về đây đường bê tông vào thẳng tận nhà. Nhà ai cũng khang trang sạch sẽ, mát mẻ. Nhưng quan trọng hơn là có điện lưới và trường học cho các cháu. Không chỉ thế, chúng tôi còn có cơ hội áp dụng khoa học kĩ thuật vào chăn nuôi để trang trải thêm kinh tế gia đình. Nói thật chứ, cứ nghĩ đến thủa trước mà lạnh cả người”- bà Phía lộ rõ niềm phấn chấn khi chia sẻ với PV.

Cũng theo lời bà Phía, ngôi nhà này gia đình bà làm hết gần 100 triệu đồng, tất cả được làm bằng tiền nhà nước hỗ trợ. Đó là niềm mơ ước lớn lao mà trước đây gia đình bà chẳng dám nghĩ tới. Hoan hỉ hơn, sau khi làm nhà xong, gia đình bà vẫn còn gần vài chục triệu đồng để tiếp tục đầu tư làm ăn.

Giống như hộ bà Phía, hộ nhà ông Mào Văn Chủ (SN 1962) cũng chuyển về khu tái định cư Mường Mô khá sớm. Được phân mảnh đất 360m2, ngoài dựng căn nhà sàn khá khang trang thì gia đình ông cũng bố trí nơi chăn nuôi, khu trồng trọt khá qui củ. Vị chủ nhà này hào hứng chia sẻ: “Nói thật khi mới chuyển về đây, gia đình tôi cũng lo lắm, đặc biệt về cuộc sống liệu có ổn hay không khi về nơi ở mới? Nhờ sự quan tâm của các cấp, các ngành nên đời sống của bà con khá lên trông thấy. Mọi người trong bản sống với nhau nghĩa tình và gần gụi hơn. Không khí cũng thoáng mát, ngõ xóm sạch đẹp chứ không bẩn thỉu như trước. Không chỉ có vậy, chúng tôi còn được sử dụng nước sạch thay vì dùng nước suối”.

Được biết, trong năm học 2015- 2016, xã Mường Mô đã huy động được 100% các cháu đúng độ tuổi đến lớp học, giữ vững tỉ lệ chuyên cần lên đến 98% với ba khối lớp mầm non, tiểu học và trung học cơ sở. Nói về điều này, bà Lù Thị Sen cho biết thêm: “Các bản tái định cư đều được Đảng và Nhà nước quan tâm rất lớn, đặc biệt là trường học cho các cháu đến tuổi tới trường. Kết hợp với đó, địa phương cũng tích cực vận động cha mẹ cho con em mình đến trường. Do vậy, năm nay số lượng trẻ đến trường tăng cao so với mọi năm”.

Rộn ràng đón Tết

Ông Mào Văn Chủ chia sẻ về cuộc sống mới sau khi tái định cư.

Theo tìm hiểu của PV, xã Mường Mô có 9 thôn bản với 7 dân tộc anh em cùng sinh sống. Trong đợt di dời vào giữa năm 2014 thì Mường Mô có 8 bản thuộc diện này và Tết Bính Thân 2016 cũng là năm thứ hai những hộ thuộc diện tái định cư được đón cái Tết thứ hai ở nơi ở mới. So với nơi ở cũ, các bản tái định cư của xã Mường Mô hôm nay rộng và đẹp hơn rất nhiều. Với những dãy nhà ngói, nhà sàn ngăn nắp và cơ bản đầy đủ các công trình thiết yếu như: đường, điện, nước sinh hoạt, nhà văn hóa… phục vụ đời sống của nhân dân. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương cũng đã xây dựng các mô hình kinh tế thử nghiệm, hỗ trợ cây con giống để phát triển sản xuất nên bà con rất phấn khởi.

Nói về cái Tết sắp tới, bà Phía cũng cho hay: “Mặc dù phần lớn diện tích đất trồng lúa của gia đình đã bị ngập. Nhưng nhờ các chính sách hỗ trợ của Nhà nước mà gia đình tôi cũng đủ ăn. Hơn nữa lại học được cách chăn nuôi nên thu nhập của gia đình tôi cũng khá lên trông thấy. Nhờ đó mà chúng tôi còn tích cóp được một số vốn không nhỏ cho cái Tết này”. Như để minh chứng cho lời mình nói, bà Phía dẫn chúng tôi ra khu vực chăn nuôi của gia đình rồi hồ hởi khoe: “Năm vừa rồi, tôi cũng bán được gần 10 triệu đồng tiền gà, cộng với vài triệu tiền cá. Như vậy Tết năm nay nhà tôi ăn to hơn năm ngoái rồi”.

Không riêng gì gia đình bà Phía, những hộ dân sống ở bản tái định cư Mường Mô cũng tích trữ được cho gia đình mình thịt, cá và rượu để đón Tết. Đang ném thức ăn cho đàn cá trê lai dưới ao, thấy PV hỏi về việc đón Tết, ông Lù Văn Tuân cười tươi rồi hóm hỉnh nói với chúng tôi: “Năm nay chắc phải ăn Tết to hơn năm ngoái rồi. Hay nhà báo ở lại ăn Tết cùng chúng tôi nhé. Tết ở Mường Mô là vui nhất đấy”.

Kể về cái Tết đầu tiên của các hộ thuộc diện di dời (năm 2015), bà Sen cho biết: “Là năm đầu tiên 8 thôn bản ăn Tết ở nơi ở mới nên chính quyền địa phương đã cố gắng huy động cũng như động viên bà con với mong muốn mọi người ăn Tết trong vui vẻ đầm ấm. Mỗi bản đều có một khu vui chơi, hoạt động văn hóa theo đúng phong tục của người dân địa phương. Nhưng năm nay, tôi tin chắc bà con sẽ ăn Tết to hơn, văn hóa hơn năm ngoái bởi hiện tại cơ sở vật chất ở các thôn bản thuộc diện di dời đã khá hoàn thiện, đời sống khấm khá lên trông thấy”….

Chúng tôi rời Mường Mô khi những nụ hoa đào đã chớm nở trên những cành cây gầy guộc bám rễ trên những sườn đá. Thế nhưng khi trên đường trở về Hà Nội, chúng tôi vẫn thấy văng vẳng lời tâm sự và cũng là lời hứa chắc nịch của vị Bí thư xã Mường Mô trước lúc chia tay: “Mường Mô vẫn còn khó khăn nhiều lắm. Nhưng bằng sự nỗ lực của bà con địa phương, cùng với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước thì chỉ vài năm nữa, nơi đây sẽ là một điểm sáng trong mọi hoạt động của tỉnh Lai Châu…”.

Cao Tuân/Báo Gia đình& Xã hội