
Theo dự kiến, dự luật sẽ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tiếp thu, chỉnh lý trước khi được thảo luận và thông qua vào ngày 18/6 tới.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, do ảnh hưởng của việc hút thuốc lá đến sức khỏe người dân nên các chính sách vĩ mô phải hướng đến việc ưu tiên bảo vệ sức khỏe cộng đồng, vì lợi ích chung của người dân.
Kinh nghiệm quốc tế và nghiên cứu đánh giá tác động của dự án Luật cho thấy; ban hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá là giải pháp mà các bên cùng có lợi, có nghĩa là vừa tăng thu ngân sách (do tăng thuế thuốc lá) vừa bảo vệ được sức khỏe người dân.
Dự thảo gồm có 5 chương, 30 điều. Trong đó chương I quy định về Những quy định chung; chương II quy định về Các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá; chương III quy định Các biện pháp kiểm soát nguồn cung cấp thuốc lá; chương IV quy định Các điều khoản bảo đảm để phòng, chống tác hại của thuốc lá; chương V là Điều khoản thi hành.
Nội dung của dự thảo Luật đã đưa ra quy định về các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá cũng như các điều kiện bảo đảm để công tác phòng, chống tác hại thuốc lá hiệu quả. Bên cạnh việc quy định chế tài pháp lý là các biện pháp phối hợp đa ngành trong quản lý trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong việc tham gia vận động, tuyên truyền về tác hại của việc hút thuốc lá để mỗi người dân tự hiểu về tác hại của việc hút thuốc để thay đổi hành vi nhằm có lợi cho sức khoẻ bản thân và người khác. Nội dung của dự án Luật cũng thể hiện theo hướng chỉ cấm hoặc hạn chế hút thuốc lá ở một số điểm.
Thuốc lá với những tác hại của nó không chỉ hủy hoại sức khỏe của con người mà còn gây nên những thiệt hại, những lãng phí cho nền kinh tế nước nhà. Như vậy, cung cấp và sử dụng thuốc lá không có kiểm soát là vi phạm, là đi ngược với hiến pháp của nhà nước. Nó tiềm ẩn những nguy cơ gây nhiễu loạn. Cần thiết phải có Luật PCTH thuốc lá ra đời để quản lý, điều chỉnh và bảo vệ xã hội.
Quyết định của Thủ tướng về việc cấm hút thuốc lá nơi công cộng ban hành từ ngày 1/1/2010 dường như chưa được thực thi hiệu quả. Người ta vẫn hút thuốc lá ở mọi chỗ, mọi nơi: bệnh viện, trường học, trên xe buýt... không ai ngăn cấm, không ai xử phạt.
Các phương tiện truyền thông hô hào, cảnh báo bằng các bài viết, phát thanh, truyền hình, biển báo, hình ảnh nhưng hiệu quả chưa thực sự cao và toàn diện. Nhìn thấy tác hại của thuốc lá rõ ràng, đầy đủ và chân thực, nhưng nhìn thấy tác hại là một chuyện và thực hiện cấm hút thuốc lá nơi công cộng và cai nghiện thuốc lá lại là chuyện khác.
Pháp luật ra đời có tính cưỡng chế và khi được thực thi, nó có khả năng điều chỉnh xã hội ở mức cao nhất. Ta nhận thấy rõ điều này khi luật về đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông ra đời và được đưa vào sử dụng mấy năm trước đây. Qua đó, chúng ta cũng có thể hình dung được một viễn cảnh tương tự khi luật phòng chống tác hại thuốc lá được ban hành.
Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá khi được Quốc hội thông qua sẽ là công cụ pháp lý rất quan trọng làm cơ sở cho việc thực thi các chính sách về phòng chống tác hại của thuốc lá. Tuy nhiên, để thực thi luật có hiệu quả còn rất nhiều việc phải làm nhưng nếu các cấp lãnh đạo có cam kết mạnh về vấn đề này cũng như dư luận xã hội đồng tình ủng hộ thì việc thực thi luật sẽ không quá khó khăn.
Phúc Minh