Chế độ dinh dưỡng cho người tăng huyết áp nguyên phát
GĐXH - Hơn 1 tỷ người trên thế giới đang sống chung với bệnh cao huyết áp. Việc thay đổi chế độ ăn có thể làm giảm đáng kể tình trạng tăng huyết áp. Một số nghiên cứu đã chỉ ra các loại thực phẩm nên và không nên dành cho người bị huyết áp cao.
1. Vai trò của chế độ dinh dưỡng đối với người tăng huyết áp nguyên phát
Tăng huyết áp nguyên phát là loại tăng huyết áp phổ biến nhất với 95% trường hợp mắc bệnh và các trường hợp này có biến chứng dần theo thời gian.
Tăng huyết áp nguyên phát thường không thể xác định được nguyên nhân tăng huyết áp một cách cụ thể, chính vì vậy nó còn được gọi là tăng huyết áp vô căn.
Tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu đều được xem là nguyên nhân chính của các bệnh mạn tính như suy tim, xơ vữa động mạch, suy thận, đái tháo đường... Tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu không điều trị dẫn tới các biến chứng nguy hiểm: đột quỵ, tai biến mạch máu não,….
Ăn uống hợp lý là một biện pháp không thể thiếu để phòng bệnh tăng huyết áp. Một chế độ ăn hạn chế muối, giảm năng lượng và rượu có thể đủ để làm giảm huyết áp ở phần lớn bệnh nhân tăng huyết áp.
2. Người bị tăng huyết áp nguyên phát cần bổ sung các loại dưỡng chất nào? Hạn chế những thực phẩm nào?
2.1. Người bị tăng huyết áp nguyên phát nên ăn gì?
ThS.BS Ngô Quỳnh Trang, Trung tâm Dinh dưỡng lâm sàng - Bệnh viện Bạch Mai cho biết, người bị tăng huyết áp nguyên phát cần bổ sung những loại dinh dưỡng như:
- Các loại gạo, mỳ, ngô, khoai củ, sắn, bún, phở. Ưu tiên ngũ cốc nguyên cám như gạo lứt, yến mạch, bánh mỳ đen hoặc ngũ cốc xay xát dối
- Ăn đa dạng các loại thịt, cá, tôm, cua, đậu phụ… (đặc biệt là cá: ăn cá ít nhất 3 - 4 lần/tuần).
- Dầu thực vật (dầu đậu nành, dầu hướng dương, dầu hạt cải, dầu vừng,…)
- Ăn đa dạng rau, quả trái cây, trung bình khoảng 300-400g rau hoặc trái cây/ngày
- Các loại hạt: đậu đỗ, hạt lạc, hạt bí, hạt hướng dương, hạt điều, óc chó, hạnh nhân,…
- Thực phẩm giàu Kali: rau giền, rau khoai lang, rau ngót, rau bí, khoai tây, khoai sọ, hạt điều, chuối, bơ, ổi, kiwi,...
2.2. Người bị tăng huyết áp nguyên phát nên kiêng ăn gì?
- Thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh chứa nhiều muối: thịt muối, cá muối, giò, chả, pate, dưa muối, cà muối, xúc xích, lạp xưởng,…
- Thực phẩm chứa nhiều Cholesterol: Phủ tạng động vật (tim, lòng, óc…), tủy xương, lòng đỏ trứng
- Thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa: dầu dừa, dầu cọ, mỡ động vật, bơ động vật, sữa toàn phần
- Thực phẩm chứa nhiều đường: đường kính, nước ngọt, bánh kẹo, kem, chè…
- Các chất kích thích: rượu, bia, thuốc lá…. giới hạn dưới 2 đơn vị cồn/ngày với nam và 1 đơn vị cồn/ngày với nữ; 1 đơn vị cồn tương đương 1 cốc bia hơi 330ml, 1 ly rượu vang 100 ml hoặc 1 chén rượu mạnh 30ml.
3. Gợi ý một số những món ăn cho những người bị tăng huyết áp nguyên phát
Chế độ ăn uống để ngăn chặn tăng huyết áp (DASH) có thể làm giảm huyết áp tâm thu khoảng 6 đến 11 mmHg ở cả người tăng huyết áp cũng như người bình thường. DASH nhấn mạnh vào ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau, sữa ít béo, các loại hạt, cá, thịt nạc và chất béo không bão hòa. Chế độ này chứa nhiều canxi, chất xơ, kali và magiê, đồng thời ít chất béo toàn phần, chất béo bão hòa, cholesterol và natri.

Người bị tăng huyết áp cần lưu ý chế độ ăn uống hàng ngày. (Ảnh minh họa)
| Nhóm thực phẩm | Số đơn vị | Kích thước 1 đơn vị | Thực phẩm nên dùng | Lợi ích |
| Ngũ cốc | 6-8 đơn vị/ngày | 1 lát bánh mì gối ½ bát cơm | Gạo lứt, yến mạch, bánh mì đen | Cung cấp năng lượng và chất xơ |
| Rau | 4-5 đơn vị/ngày | 75 gram phần rau ăn được | Ăn đa dạng: cải xanh, rau muống, rau ngót,… | Cung cấp chất xơ, kali, magie |
| Hoa quả | 4-5 đơn vị/ngày | 75 gram quả | Ăn đa dạng: táo, chuối, cam, quýt, bưởi, xoài,… | Cung cấp chất xơ, kali, magie |
| Thịt, cá | Dưới 6 đơn vị/ngày | 30g thịt, cá bỏ xương hoặc 1 quả trứng | Thịt nạc, gia cầm bỏ da, cá, hải sản | Cung cấp protein, magie, canxi |
| Dầu ăn | 2-3 đơn vị/ngày | 5ml dầu ăn/ bơ | Dầu thực vật, sốt mayonnaise ít béo | Cung cấp năng lượng |
| Sữa | 2-3 đơn vị/ngày | 100 ml sữa/ sữa chua 15g phô mai | Sữa/ sữa chua/ phô mai ít béo hoặc tách béo | Cung cấp canxi và protein |
| Hạt | 4-5 đơn vị/ tuần | 40-50g hạt 10 gram bơ lạc
| Hạt lạc, Hạnh nhân, hạt điều, óc chó, hạt hướng dương, đậu Hà Lan, đậu thận | Cung cấp năng lượng, protein, magie, chất xơ |
| Đường | Dưới 5 đơn vị/ tuần | 1 thìa cà phê đường, mật ong (5g) | Hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, thực phẩm thêm đường. |
Người đàn ông 42 tuổi phát hiện tổn thương gan vì thói quen ăn rau nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 8 giờ trướcGĐXH - Một người đàn ông 42 tuổi đã phát hiện tổn thương gan do sán lá gan lớn từ thói quen ăn rau sống hàng ngày.
Những ai đang dùng chỉ nha khoa cần đặc biệt lưu ý điều này
Sống khỏe - 9 giờ trướcGĐXH - Nhiều người đánh răng đều đặn 2-3 lần mỗi ngày nhưng vẫn gặp tình trạng hơi thở có mùi, thức ăn mắc ở kẽ răng, nướu dễ chảy máu hoặc sâu răng tái đi tái lại. Theo các chuyên gia nha khoa, nguyên nhân đôi khi không nằm ở việc đánh răng chưa đủ kỹ mà ở một bước rất nhiều người bỏ quên: làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa.
10 thực phẩm nên ăn thường xuyên giúp chống lão hóa, tăng tuổi thọ
Sống khỏe - 12 giờ trướcChế độ ăn uống hàng ngày có vai trò bảo vệ cơ thể khỏi sự lão hóa tự nhiên. Bổ sung đúng nhóm thực phẩm sẽ giúp chống lão hóa từ bên trong và duy trì sức khỏe bền bỉ.
Phát hiện chất gây ung thư cực độc trong dạ dày người phụ nữ vì một thói quen nhiều gia đình Việt mắc phải
Sống khỏe - 17 giờ trướcGĐXH - Một người phụ nữ khoảng 60 tuổi ở Trịnh Châu vừa trải qua cú sốc sức khỏe nghiêm trọng chỉ vì thói quen tưởng như vô hại.
Điều gì xảy ra với cơ thể khi thường xuyên uống chanh leo mùa hè?
Sống khỏe - 18 giờ trướcKhông chỉ giúp giải nhiệt, chanh leo (chanh dây) còn là loại trái cây giàu dưỡng chất tốt cho sức khỏe trong mùa hè.
Phòng bệnh đái tháo đường: 4 điều cần điều chỉnh để kiểm soát đường huyết hiệu quả
Sống khỏe - 20 giờ trướcGĐXH - Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng chính là “chìa khóa vàng” giúp phòng ngừa đái tháo đường và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Nếu có đủ 4 thứ trên bàn chân thì xin chúc mừng! Thận của bạn khả năng cao vẫn còn rất khỏe
Sống khỏe - 1 ngày trướcBàn chân được xem là "gương phản chiếu" tình trạng của thận. Vậy chân của người thận khỏe so với người thận yếu, đang mắc bệnh có gì khác biệt?
Người đàn ông 49 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Suy thận âm thầm tiến triển, nhiều người chỉ phát hiện khi đã ở giai đoạn cuối vì những thói quen tưởng chừng vô hại.
Lời khuyên cho những ai ăn sữa chua hàng ngày
Sống khỏe - 1 ngày trướcĐây là loại thực phẩm lành mạnh được nhiều người sử dụng thường xuyên vì những tác động tích cực đối với sức khỏe.
Các bác sĩ cảnh báo: Không cần chờ đến khi tức ngực, thấy 3 thứ này ở đầu và mặt tức là tim mạch đang "báo động"
Sống khỏe - 1 ngày trướcThay vì chờ đợi những cơn tức ngực trở nên rõ ràng, bạn có thể đã ở giai đoạn bệnh tim mạch nặng, suy tim hoặc nhồi máu cơ tim bất cứ lúc nào.
Nếu có đủ 4 thứ trên bàn chân thì xin chúc mừng! Thận của bạn khả năng cao vẫn còn rất khỏe
Sống khỏeBàn chân được xem là "gương phản chiếu" tình trạng của thận. Vậy chân của người thận khỏe so với người thận yếu, đang mắc bệnh có gì khác biệt?