Chế độ dinh dưỡng cho người tăng huyết áp nguyên phát
GĐXH - Hơn 1 tỷ người trên thế giới đang sống chung với bệnh cao huyết áp. Việc thay đổi chế độ ăn có thể làm giảm đáng kể tình trạng tăng huyết áp. Một số nghiên cứu đã chỉ ra các loại thực phẩm nên và không nên dành cho người bị huyết áp cao.
1. Vai trò của chế độ dinh dưỡng đối với người tăng huyết áp nguyên phát
Tăng huyết áp nguyên phát là loại tăng huyết áp phổ biến nhất với 95% trường hợp mắc bệnh và các trường hợp này có biến chứng dần theo thời gian.
Tăng huyết áp nguyên phát thường không thể xác định được nguyên nhân tăng huyết áp một cách cụ thể, chính vì vậy nó còn được gọi là tăng huyết áp vô căn.
Tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu đều được xem là nguyên nhân chính của các bệnh mạn tính như suy tim, xơ vữa động mạch, suy thận, đái tháo đường... Tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu không điều trị dẫn tới các biến chứng nguy hiểm: đột quỵ, tai biến mạch máu não,….
Ăn uống hợp lý là một biện pháp không thể thiếu để phòng bệnh tăng huyết áp. Một chế độ ăn hạn chế muối, giảm năng lượng và rượu có thể đủ để làm giảm huyết áp ở phần lớn bệnh nhân tăng huyết áp.
2. Người bị tăng huyết áp nguyên phát cần bổ sung các loại dưỡng chất nào? Hạn chế những thực phẩm nào?
2.1. Người bị tăng huyết áp nguyên phát nên ăn gì?
ThS.BS Ngô Quỳnh Trang, Trung tâm Dinh dưỡng lâm sàng - Bệnh viện Bạch Mai cho biết, người bị tăng huyết áp nguyên phát cần bổ sung những loại dinh dưỡng như:
- Các loại gạo, mỳ, ngô, khoai củ, sắn, bún, phở. Ưu tiên ngũ cốc nguyên cám như gạo lứt, yến mạch, bánh mỳ đen hoặc ngũ cốc xay xát dối
- Ăn đa dạng các loại thịt, cá, tôm, cua, đậu phụ… (đặc biệt là cá: ăn cá ít nhất 3 - 4 lần/tuần).
- Dầu thực vật (dầu đậu nành, dầu hướng dương, dầu hạt cải, dầu vừng,…)
- Ăn đa dạng rau, quả trái cây, trung bình khoảng 300-400g rau hoặc trái cây/ngày
- Các loại hạt: đậu đỗ, hạt lạc, hạt bí, hạt hướng dương, hạt điều, óc chó, hạnh nhân,…
- Thực phẩm giàu Kali: rau giền, rau khoai lang, rau ngót, rau bí, khoai tây, khoai sọ, hạt điều, chuối, bơ, ổi, kiwi,...
2.2. Người bị tăng huyết áp nguyên phát nên kiêng ăn gì?
- Thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh chứa nhiều muối: thịt muối, cá muối, giò, chả, pate, dưa muối, cà muối, xúc xích, lạp xưởng,…
- Thực phẩm chứa nhiều Cholesterol: Phủ tạng động vật (tim, lòng, óc…), tủy xương, lòng đỏ trứng
- Thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa: dầu dừa, dầu cọ, mỡ động vật, bơ động vật, sữa toàn phần
- Thực phẩm chứa nhiều đường: đường kính, nước ngọt, bánh kẹo, kem, chè…
- Các chất kích thích: rượu, bia, thuốc lá…. giới hạn dưới 2 đơn vị cồn/ngày với nam và 1 đơn vị cồn/ngày với nữ; 1 đơn vị cồn tương đương 1 cốc bia hơi 330ml, 1 ly rượu vang 100 ml hoặc 1 chén rượu mạnh 30ml.
3. Gợi ý một số những món ăn cho những người bị tăng huyết áp nguyên phát
Chế độ ăn uống để ngăn chặn tăng huyết áp (DASH) có thể làm giảm huyết áp tâm thu khoảng 6 đến 11 mmHg ở cả người tăng huyết áp cũng như người bình thường. DASH nhấn mạnh vào ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau, sữa ít béo, các loại hạt, cá, thịt nạc và chất béo không bão hòa. Chế độ này chứa nhiều canxi, chất xơ, kali và magiê, đồng thời ít chất béo toàn phần, chất béo bão hòa, cholesterol và natri.

Người bị tăng huyết áp cần lưu ý chế độ ăn uống hàng ngày. (Ảnh minh họa)
| Nhóm thực phẩm | Số đơn vị | Kích thước 1 đơn vị | Thực phẩm nên dùng | Lợi ích |
| Ngũ cốc | 6-8 đơn vị/ngày | 1 lát bánh mì gối ½ bát cơm | Gạo lứt, yến mạch, bánh mì đen | Cung cấp năng lượng và chất xơ |
| Rau | 4-5 đơn vị/ngày | 75 gram phần rau ăn được | Ăn đa dạng: cải xanh, rau muống, rau ngót,… | Cung cấp chất xơ, kali, magie |
| Hoa quả | 4-5 đơn vị/ngày | 75 gram quả | Ăn đa dạng: táo, chuối, cam, quýt, bưởi, xoài,… | Cung cấp chất xơ, kali, magie |
| Thịt, cá | Dưới 6 đơn vị/ngày | 30g thịt, cá bỏ xương hoặc 1 quả trứng | Thịt nạc, gia cầm bỏ da, cá, hải sản | Cung cấp protein, magie, canxi |
| Dầu ăn | 2-3 đơn vị/ngày | 5ml dầu ăn/ bơ | Dầu thực vật, sốt mayonnaise ít béo | Cung cấp năng lượng |
| Sữa | 2-3 đơn vị/ngày | 100 ml sữa/ sữa chua 15g phô mai | Sữa/ sữa chua/ phô mai ít béo hoặc tách béo | Cung cấp canxi và protein |
| Hạt | 4-5 đơn vị/ tuần | 40-50g hạt 10 gram bơ lạc
| Hạt lạc, Hạnh nhân, hạt điều, óc chó, hạt hướng dương, đậu Hà Lan, đậu thận | Cung cấp năng lượng, protein, magie, chất xơ |
| Đường | Dưới 5 đơn vị/ tuần | 1 thìa cà phê đường, mật ong (5g) | Hạn chế bánh kẹo, nước ngọt, thực phẩm thêm đường. |
10 thói quen 'đoản mệnh' và 10 thói quen 'trường thọ': Bạn chọn cắt ngắn hay kéo dài cuộc đời?
Sống khỏe - 16 phút trướcGĐXH - Theo "Công thức tuổi thọ", con người hoàn toàn có thể sống tới 120 tuổi trong điều kiện lý tưởng. Thế nhưng, tại sao tuổi thọ trung bình thực tế lại thấp hơn nhiều?
Bé 15 tháng tuổi ở Ninh Bình bị ô tô cán qua người và 4 ngày giành giật sự sống nghẹt thở
Y tế - 2 giờ trướcGĐXH - Một bé trai 15 tháng tuổi bị ô tô lùi cán qua người, rơi vào tình trạng đa chấn thương nguy kịch, suy hô hấp nặng. Nhờ sự can thiệp kịp thời và phối hợp hiệu quả của các chuyên khoa, các bác sĩ Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình đã giành lại sự sống cho bệnh nhi sau 4 ngày điều trị tích cực.
6 loại quả đang bán đầy chợ Việt, người bệnh suy thận nên ăn để kiểm soát bệnh, ngăn ngừa biến chứng
Sống khỏe - 3 giờ trướcGĐXH - Đối với người bệnh suy thận, việc lựa chọn đúng loại trái cây, đúng liều lượng giúp họ kiểm soát điện giải, hỗ trợ điều trị và hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Tại sao Ferrolip Kids được tin dùng cho trẻ lười ăn thịt cá?
Sống khỏe - 4 giờ trướcVới trẻ kén ăn, mẹ không chỉ lo con thiếu sắt, thấp bé, xanh xao mà còn luôn vất vả mỗi ngày để giúp con bổ sung sắt dự phòng. Đây cũng là lý do gần đây nhiều mẹ bỉm chia sẻ về Ferrolip Kids – dòng sản phẩm hỗ trợ bổ sung sắt được nhận xét là "vị thơm ngon, dùng nhàn tênh".
Người đàn ông 50 tuổi phát hiện ung thư dạ dày, tiền ung thư thực quản từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Đi khám vì hội miệng, người đàn ông đi khám bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày kèm tổn thương thực quản nguy hiểm.
Có phải bỏ cơm, mì sẽ giảm cân cực nhanh? Coi chừng sụt cân ảo nhưng độc hại thật!
Sống khỏe - 9 giờ trướcGĐXH - Nhiều người hăm hở cắt bỏ hoàn toàn cơm, mì, phở với hy vọng sở hữu thân hình thon gọn tức thì. Kết quả ban đầu thường rất mỹ mãn khi cân nặng giảm đi đáng kể chỉ sau vài ngày. Thế nhưng, bác sĩ cảnh báo rằng đây có thể chỉ là một "cú lừa" của cơ thể.
Người đàn ông 45 tuổi bất ngờ phát hiện bệnh tiểu đường từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Sụt 10kg chỉ trong 1 tháng, người đàn ông 45 tuổi bất ngờ ngất xỉu. Nhập viện cấp cứu, được chẩn đoán mắc tiểu đường type 2 kèm biến chứng nặng.
Loại rau quen thuộc giúp hỗ trợ tiêu hóa, ổn định huyết áp nhưng nhiều người ăn sai cách
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Ngọn bí ngô (rau bí) là món ăn quen thuộc trong bữa cơm Việt, giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất có lợi cho tiêu hóa, tim mạch. Tuy nhiên, nếu sử dụng không đúng cách hoặc lạm dụng, loại rau này cũng có thể gây tác dụng ngược, đặc biệt với một số nhóm người.
Vì sao người trẻ khỏe mạnh vẫn đột tử? Câu trả lời khiến nhiều người giật mình
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Các chuyên gia chỉ ra rằng đột tử ở người trẻ "hung hiểm" hơn so với người già do 3 đặc trưng: Không có tiền sử bệnh rõ ràng, triệu chứng báo trước không điển hình và diễn tiến cực nhanh.
Loại củ rẻ tiền bán đầy chợ Việt, người bệnh suy thận ăn đúng cách để phòng ngừa biến chứng
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Người bệnh suy thận ăn hành tây có nhiều lợi ích, nhưng cần được cá thể hóa theo từng giai đoạn bệnh.
Từ ca sinh con ở tuổi 60: Bác sĩ khuyến cáo vì sao nên sinh con trước tuổi 35?
Dân số và phát triểnGĐXH - Trường hợp sản phụ sinh con ở tuổi 60 đã gióng lên cảnh báo về những rủi ro khi mang thai ở tuổi lớn. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên sinh con trước 35 tuổi để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.