Chuyện “cô giáo” 14 năm theo đuổi nghiệp điều tra

Nhà báo Thu Hương (đeo kính đứng giữa) và ông Phạm Văn Bảy, Viện trưởng VKND huyện Thăng Bình (Quảng Nam) tặng quà tri ân Tết Đinh Dậu 2017 cho các gia đình CM khó khăn của huyện Thăng Bình

Hành trình công lý

Tiếp tôi tại trụ sở Báo Bảo vệ Pháp luật, nhìn dáng người nhỏ nhắn, dịu dàng của chị ít ai nghĩ rằng nữ nhà báo Thu Hương lại là một phóng viên chuyên viết về mảng điều tra. Chị luôn thích chọn những vấn đề gai góc, tiêu cực, phức tạp để thực hiện.

Thu Hương xuất thân là trường sư phạm. Ra trường đi dạy một thời gian nhưng rồi chị tập tành viết lách. Trong những lần đi tác nghiệp, tìm kiếm sự công bằng cho những giáo viên vùng sâu vùng xa, chị mới biết đây là công việc mình muốn. Vì thế chị đeo đuổi mảng điều tra đến giờ.

Ngày mới vào nghề, để hiểu hơn về lĩnh vực mình làm, chị đọc nhiều cuốn sách, bài báo về điều tra để học hỏi cách viết. Sau đó, chị quyết định đi học thêm Trường Đại học Luật Hà Nội giúp mình đánh giá vấn đề một cách sâu sắc, chính xác nhất trước mỗi vụ việc.

Không phụ thuộc vào những đơn thư của bạn đọc gửi đến, chị dành nhiều thời gian đi thực tế tự tìm hiểu và phát hiện đề tài hay. Từ đó, chị bắt đầu phân tích những gì thu thập được cộng với vốn am hiểu về Luật để tìm hiểu sâu hơn. Các bài điều tra sắc sảo trên các trang báo của chị đã nhận được sự quan tâm, ủng hộ mạnh mẽ của dư luận.

Theo chị Thu Hương, viết điều tra ngoài am hiểu pháp luật, người phóng viên cần có khả năng nhập vai, hóa thân, ứng biến linh hoạt và quan trọng là bản lĩnh, sự kiên trì, tỉnh táo… Bản thân chị mỗi đề tài khi đã quyết làm là đeo bám đến cùng. Nhiều vụ việc mất công điều tra hàng tháng trời, có khi hàng năm. Sau khi bài đăng tải, chị lại bỏ công sức theo đuổi khi cơ quan chức năng vào cuộc xử lý.

Chẳng hạn như loạt bài 10 kỳ về nạn biến đất công thành đất tư ở một huyện ngoại thành Hà Nội, chị mất gần một năm trời đi lại, ăn ở với dân, đến nhiều cơ quan chức năng để tìm hiểu, xác minh tư liệu. Trong quá trình đó, không ít lần chị bị đe dọa, ngăn cản từ nhiều phía, nhưng chị vẫn chấp nhận đi tới cùng vụ việc. Sự kiên trì của chị đã có kết quả. Sau khi loạt bài đăng tải, Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình đã ký văn bản yêu cầu xử lý. Loạt bài này đã đạt giải 3 trong cuộc thi viết “Gương sáng trong đấu tranh, phòng chống tham nhũng” do Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Tư pháp tổ chức năm 2016.

Những vụ việc như vậy rất nhiều. Có những vụ chị phải theo đến hai năm ròng rã. Khi bài đang đăng tải, doanh nghiệp bị nói đến gửi văn bản cho rằng chị viết sai sự thật, yêu cầu tòa soạn “xử lý”. Tuy nhiên, cuối cùng, sự thật vẫn là sự thật...

45 tuổi vẫn “lẻ bóng”

Nhà báo Thu Hương phỏng vấn ông Phạm Anh Tuấn, Phó ban Nội chính Trung ương xung quanh Chỉ thị 50/CT-TU của Trung ương về phát hiện và xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng.

Theo chị Thu Hương, để có những loạt bài để lại dấu ấn như thế, ngoài niềm đam mê tâm huyết, phóng viên phải có bản lĩnh, nghiệp vụ. Chống tiêu cực nghĩa là động chạm đến lợi ích, những người bị thiệt hại sẵn sàng dùng mọi thủ đoạn, từ dùng “quan hệ” để gây sức ép đến mua chuộc, đe dọa…Nếu không “vững tay chèo” thì rất dễ đánh mất chính mình.

Nhà báo Thu Hương chia sẻ, nhiều lần chị đã phải đối mặt với sự đe dọa. Có lần đang đi trên đường chạy xe, chị bị đối tượng “lạ” vụt côn khiến chị ngã quỵ phải nằm viện và điều trị cả tháng trời. Một lần khác, sau khi tìm hiểu một vụ việc ở Hà Đông, trên đường về, chị bị 3 đối tượng bám đuổi gần 20km ép sát để hành hung. Cũng may lần ấy, nhờ sự chuẩn bị trước mà chị thoát hiểm. “Bản thân mình bị đe dọa cũng chưa lo bằng khi họ đe dọa người thân và nhân chứng của mình”, chị Thu Hương tâm sự.

14 năm theo đuổi với những vụ việc điều tra, ở tuổi 45 chị Thu Hương vẫn lẻ bóng. “Một phần vì đam mê với công việc, cuốn theo những án điều tra mà lúc còn trẻ mình không nghĩ đến chuyện gia đình. Khi có tuổi lại càng ngại…”, Thu Hương tâm sự.

Trăn trở với việc thiện nguyện

Không chỉ đam mê với nghề báo, nhà báo Thu Hương còn rất đam mê với công tác thiện nguyện. Vốn sinh ra trong gia đình có truyền thống cách mạng và được thừa hưởng lý tưởng sống từ người cha (một chiến sỹ), chị càng đồng cảm hơn về những mất mát của những người trở về từ chiến trường. Vì vậy, những lúc rảnh chị lại xách balo vào những vùng đất còn chịu nhiều đau thương của chiến tranh. “Trong những chuyến đi đó, mình gặp rất nhiều những mẹ Việt Nam Anh hùng lưng đã còng, mắt đã mờ hay những nữ chiến sỹ tù đày mang trong mình đầy thương tật chiến tranh, thậm chí có người cả đời không thể đi lại…Chứng kiến những cảnh này mình lại muốn chia sẻ nỗi đau và động viên tinh thần họ”, chị chia sẻ.

Xuất phát từ đồng cảm ấy, năm 2016, chị nhận phụng dưỡng suốt đời một mẹ VNAH tỉnh Quảng Nam, tặng quà tri ân trị giá 200 triệu đồng cho các mẹ VNAH, các chiến sĩ bị tù đày và gia đình cách mạnh. Năm 2017, chị đang tích cực thực hiện nhiều chương trình ý nghĩa cho mảnh đất này như: đồng hành cùng với doanh nghiệp làm 30 nhà tình nghĩa cho các mẹ VNAH, gia đình chính sách có nhà bị xuống cấp, tặng sổ tiết kiệm cho một số nữ chiến sĩ bị tù đày và nữ thương binh có nhiều cống hiến...

Hiện Quảng Nam có khoảng trên 900 chiến sĩ tù đày đang còn sống. Trong những lần đi viết bài, chị biết được ước nguyện của họ là được gặp đồng đội cũ, dù chỉ một lần trước khi nhắm mắt. Chị đã kêu gọi một số đơn vị chung tay thực hiện. Chương trình này dự kiến tổ chức vào cuối năm nay. Bằng việc làm của mình, nhà báo Thu Hương coi đó như một lời tri ân với những người đã hy sinh cho thế hệ mình được sống trong hòa bình.

Phương Thuận