Chuyên gia chỉ ra các biểu hiện bộ phận cơ thể bị khói bụi làm gây bệnh và cách bảo vệ
GiadinhNet - Trước những nguy hiểm của khói bụi (rơm rác, bụi mịn...) trong những ngày qua làm nhiều người dân lo lắng, Giáo sư – TS. BS Phạm Thị Bích Đào hướng dẫn người dân cách tự bảo vệ mình.
Khói bụi có thể ảnh hưởng đến những bộ phận nào của cơ thể?
Thời gian gần đây, không chỉ Việt Nam (đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh) mà nhiều nước trên thế giới "nóng" về tình trạng ô nhiễm không khí do bụi mịn như Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Ấn Độ, Anh, Pháp....

Giáo sư - TS. BS Phạm Thị Bích Đào
Vậy khói bụi có thể ảnh hưởng đến những bộ phận nào của cơ thể?
Đầu tiên phải kể đến là đường hô hấp. Bình thường, với lượng bụi trong giới hạn cho phép, biểu mô đường hô hấp là biểu mô hình trụ, có lông chuyển và các tuyến chế tiết đồng thời có hệ thống thảm nhầy trên bề mặt chứa các tế bào đại thực bào - có nhiệm vụ bắt giữ bụi bẩn và tạo thành gỉ mũi.
Khi bụi vượt quá ngưỡng cho phép, cơ chế bào vệ không còn đủ khả năng làm sạch không khí nữa, lúc này, các tác nhân trong khói bụi hít vào đường thở sẽ kích thích và gây bệnh.
Tai mũi họng
• Những người có cơ địa dị ứng sẵn có rất dễ xuất hiện viêm mũi họng dị ứng: Khi xuất hiện sẽ hắt hơi từng tràng, chảy nước mũi trong và ngạt tắc mũi thường xuyên.
• Ngứa họng ho thường xuyên kèm theo đờm trong hoặc đặc.
• Khàn tiếng, nói khó.
• Đau rát họng nhất là khi đi ra nơi nhiều bụi.
Khói rơm rạ rất độc hại. Ảnh minh họa.
Đường hô hấp dưới
Khí, phế quản, phế nang, nhất là những người sẵn có bệnh lý hô hấp mạn tính (tâm phế mạn, hen phế quản, viêm phế quản mạn…) sẽ có cảm giác ngực mình nặng hơn, xuất hiện ho nhiều về đêm giai đoạn đầu, sau đó ho liên tục cả ngày kèm theo khạc đờm vàng xanh.
Da: là cơ quan có bề mặt lớn nhất trong cơ thể, đây cũng chính là bộ phận có khả năng tự đào thải độc tố hiệu quả. Cơ chế đào thải độc tố của cơ quan này là thông qua việc "đổ mồ hôi" khi lỗ chân lông mở và thoát những "giọt" lấm tấm trên da mang theo những chất độc trong cơ thể ra bên ngoài.
Khi quá nhiều bụi, lớp biểu bì phủ trên cùng của da không đủ thời gian tạo mới sau khi bị bụi bít lấp toàn bộ các lỗ chân lông, không còn khả năng cho các tuyến mồ hôi thực hiện chức năng thải độc.
Ngoài ra, bụi bám trên da cũng có thể gây tình trạng dị ứng da ở những người có cơ địa dị ứng, có thể biểu hiện dưới dạng ban đỏ từng nốt hoặc từng mảng da bị bong tróc.
Tim mạch
Theo nhiều nghiên cứu, bụi là yếu tố gián tiếp gây ra các bệnh lý về tim mạch như tăng huyết áp, viêm thành mạch dị ứng...
Giáo sư - TS.BS Phạm Thị Bích Đào hướng dẫn cách tự bảo vệ mình.
Vậy bảo vệ mình như thế nào?
Giải pháp cho cá nhân
Để phòng chống khói bụi,
• Sử dụng khẩu trang đúng cách khi đi ở nơi có ô nhiễm
• Tăng cường uống nước, khoảng 2,5 lít/ ngày.
• Tăng cường khả năng giải độc của da bằng cách:
Tích cực vận động, tập thể dục để làm thoát mồ hôi nhiều hơn.
Tắm hơi, tắm với nước muối magie sunphat loãng cũng là những cách hữu hiệu để có thể kích thích tuyến mồ hôi hoạt động hiệu quả và bài tiết chất thải cơ thể ra bên ngoài (tư vấn bác sĩ nếu có bệnh lý về thận hay tim khi thực hiện phương pháp này).
Làm sạch da bằng cách tắm nước ấm và hạn chế sử dụng xà phòng tắm để tránh làm bít kín các lỗ chân lông.
Ngoài ra trong gia đình cần chú ý: Hạn chế hút thuốc đặc biệt hút trong nhà, đóng cửa khi nhiều khói bụi.
Khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào về tai mũi họng, da, phổi... cần gặp bác sĩ để được ngay.
Các thành phố đang bị ô nhiễm khói bụi. Ảnh minh họa
Giải pháp cho cộng đồng
Bên cạnh những giải pháp cho cá nhân và gia đình, cần có các giải pháp cho cộng đồng như sau:
• Sử dụng phương tiện giao thông công cộng, sử dụng xe cá nhân bằng xăng sinh học…
• Tăng diện tích trồng cây xanh;
• Sử dụng máy lọc không khí ở những nơi nồng độ bụi cao;
• Thiệt lập hệ thống mưa nhân tạo.
Giáo sư - TS. BS Phạm Thị Bích Đào
Chuyên gia Tai-Mũi-Họng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội
Từ việc các cụ bà có những khối u khủng ngót 4 kg - bác sĩ hướng dẫn cách phòng và phát hiện sớm khối u ở phụ nữ
Thanh niên 20 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận một sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 5 giờ trướcGĐXH - Bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối thừa nhận do thiếu hiểu biết về bệnh lý, lơ là không tái khám khi phát hiện bệnh thận, mặc dù đã được bác sĩ cảnh báo.
Người đàn ông nhập viện vì bệnh lao phổi thừa nhận 2 sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Bệnh nhân mắc bệnh lao phổi thừa nhân có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm, trung bình khoảng một bao mỗi ngày, đồng thời sử dụng rượu bia thường xuyên từ khi còn trẻ.
Đừng chủ quan khi đau nhức xương khớp trong giai đoạn thay đổi thời tiết
Y tế - 7 giờ trướcGĐXH - Mỗi khi thời tiết thay đổi, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa hoặc trời chuyển lạnh, tình trạng đau nhức xương khớp lại có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của nhiều người, thậm chí là cả người trẻ.
Tế bào ung thư 'thích' nhất 5 vị trí này trên cơ thể, người Việt nên biết để phòng ngừa từ sớm
Sống khỏe - 10 giờ trướcGĐXH - Điều đáng lo ngại là các vị trí tế bào ung thư hình thành thường khó phát hiện sớm do ít triệu chứng rõ ràng, khiến người bệnh chỉ được chẩn đoán khi ung thư đã tiến triển.
6 'kháng sinh tự nhiên' có sẵn trong bếp, giúp đánh bay cảm cúm và viêm họng mà không cần thuốc
Sống khỏe - 11 giờ trướcGĐXH - Không phải lúc nào bị cảm cúm, viêm họng cũng cần dùng kháng sinh. Một số thực phẩm quen thuộc có khả năng kháng khuẩn, giảm viêm và tăng đề kháng tự nhiên, giúp cơ thể hồi phục an toàn hơn nếu dùng đúng cách.
Người đàn ông phát hiện mắc cùng lúc 2 bệnh ung thư từ dấu hiệu nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏe - 14 giờ trướcGĐXH - Bệnh nhân mắc ung thư dạ dày và ung thư đại tràng nhập viện trong tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài, gầy sút cân và mệt mỏi.
Người bị gout vẫn cần đạm: 4 thực phẩm ăn đúng không lo tăng axit uric
Sống khỏe - 14 giờ trướcGĐXH - Nhiều người bị gout sợ đạm đến mức “kiêng sạch”, nhưng đây lại là sai lầm dễ khiến cơ thể suy nhược. Thực tế, chọn đúng loại thực phẩm giàu đạm không chỉ an toàn mà còn giúp người bệnh duy trì sức khỏe và hạn chế tái phát cơn gout.
8 thực phẩm 'vàng' giúp giảm cholesterol rõ rệt, áp dụng sớm để thấy hiệu quả trong năm 2026
Sống khỏe - 17 giờ trướcGĐXH - Cholesterol cao không chỉ đến từ ăn uống nhiều dầu mỡ. Lựa chọn đúng thực phẩm hằng ngày có thể giúp hạ mỡ máu an toàn, cải thiện tim mạch rõ rệt nếu áp dụng sớm và đều đặn.
'Nửa thân dưới' có 4 dấu hiệu này, coi chừng tuổi thọ bị rút ngắn: Đàn ông tuổi 50 nhất định phải kiểm tra ngay!
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không chỉ phụ nữ, nam giới cũng có giai đoạn "mãn dục" đầy biến động. Hãy quan sát 4 dấu hiệu ở nửa thân dưới để biết sức khỏe của bạn đang ở cấp độ nào.
5 loại dầu 'vàng' cho sức khỏe: Dùng đúng cách vừa tốt tim mạch, vừa không lo đầy bụng
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không phải loại dầu ăn nào cũng giống nhau. Có những loại dầu nếu dùng đúng cách sẽ giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn, hỗ trợ tim mạch và giảm cảm giác đầy bụng sau ăn. Dưới đây là 5 loại dầu được chuyên gia khuyến nghị cùng cách chế biến đơn giản, dễ áp dụng trong bữa ăn hằng ngày.
Ăn cá rất tốt nhưng 4 loại cá người Việt nên hạn chế để ngăn ngừa tế bào ung thư
Sống khỏeGĐXH - Cá là thực phẩm tốt cho sức khỏe, nhưng cần tránh lạm dụng các loại cá giúp bảo vệ tế bào khỏe mạnh, giảm nguy cơ hình thành tế bào ung thư và duy trì sức khỏe lâu dài.