Chuyên gia chỉ ra các biểu hiện bộ phận cơ thể bị khói bụi làm gây bệnh và cách bảo vệ
GiadinhNet - Trước những nguy hiểm của khói bụi (rơm rác, bụi mịn...) trong những ngày qua làm nhiều người dân lo lắng, Giáo sư – TS. BS Phạm Thị Bích Đào hướng dẫn người dân cách tự bảo vệ mình.
Khói bụi có thể ảnh hưởng đến những bộ phận nào của cơ thể?
Thời gian gần đây, không chỉ Việt Nam (đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh) mà nhiều nước trên thế giới "nóng" về tình trạng ô nhiễm không khí do bụi mịn như Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Ấn Độ, Anh, Pháp....

Giáo sư - TS. BS Phạm Thị Bích Đào
Vậy khói bụi có thể ảnh hưởng đến những bộ phận nào của cơ thể?
Đầu tiên phải kể đến là đường hô hấp. Bình thường, với lượng bụi trong giới hạn cho phép, biểu mô đường hô hấp là biểu mô hình trụ, có lông chuyển và các tuyến chế tiết đồng thời có hệ thống thảm nhầy trên bề mặt chứa các tế bào đại thực bào - có nhiệm vụ bắt giữ bụi bẩn và tạo thành gỉ mũi.
Khi bụi vượt quá ngưỡng cho phép, cơ chế bào vệ không còn đủ khả năng làm sạch không khí nữa, lúc này, các tác nhân trong khói bụi hít vào đường thở sẽ kích thích và gây bệnh.
Tai mũi họng
• Những người có cơ địa dị ứng sẵn có rất dễ xuất hiện viêm mũi họng dị ứng: Khi xuất hiện sẽ hắt hơi từng tràng, chảy nước mũi trong và ngạt tắc mũi thường xuyên.
• Ngứa họng ho thường xuyên kèm theo đờm trong hoặc đặc.
• Khàn tiếng, nói khó.
• Đau rát họng nhất là khi đi ra nơi nhiều bụi.
Khói rơm rạ rất độc hại. Ảnh minh họa.
Đường hô hấp dưới
Khí, phế quản, phế nang, nhất là những người sẵn có bệnh lý hô hấp mạn tính (tâm phế mạn, hen phế quản, viêm phế quản mạn…) sẽ có cảm giác ngực mình nặng hơn, xuất hiện ho nhiều về đêm giai đoạn đầu, sau đó ho liên tục cả ngày kèm theo khạc đờm vàng xanh.
Da: là cơ quan có bề mặt lớn nhất trong cơ thể, đây cũng chính là bộ phận có khả năng tự đào thải độc tố hiệu quả. Cơ chế đào thải độc tố của cơ quan này là thông qua việc "đổ mồ hôi" khi lỗ chân lông mở và thoát những "giọt" lấm tấm trên da mang theo những chất độc trong cơ thể ra bên ngoài.
Khi quá nhiều bụi, lớp biểu bì phủ trên cùng của da không đủ thời gian tạo mới sau khi bị bụi bít lấp toàn bộ các lỗ chân lông, không còn khả năng cho các tuyến mồ hôi thực hiện chức năng thải độc.
Ngoài ra, bụi bám trên da cũng có thể gây tình trạng dị ứng da ở những người có cơ địa dị ứng, có thể biểu hiện dưới dạng ban đỏ từng nốt hoặc từng mảng da bị bong tróc.
Tim mạch
Theo nhiều nghiên cứu, bụi là yếu tố gián tiếp gây ra các bệnh lý về tim mạch như tăng huyết áp, viêm thành mạch dị ứng...
Giáo sư - TS.BS Phạm Thị Bích Đào hướng dẫn cách tự bảo vệ mình.
Vậy bảo vệ mình như thế nào?
Giải pháp cho cá nhân
Để phòng chống khói bụi,
• Sử dụng khẩu trang đúng cách khi đi ở nơi có ô nhiễm
• Tăng cường uống nước, khoảng 2,5 lít/ ngày.
• Tăng cường khả năng giải độc của da bằng cách:
Tích cực vận động, tập thể dục để làm thoát mồ hôi nhiều hơn.
Tắm hơi, tắm với nước muối magie sunphat loãng cũng là những cách hữu hiệu để có thể kích thích tuyến mồ hôi hoạt động hiệu quả và bài tiết chất thải cơ thể ra bên ngoài (tư vấn bác sĩ nếu có bệnh lý về thận hay tim khi thực hiện phương pháp này).
Làm sạch da bằng cách tắm nước ấm và hạn chế sử dụng xà phòng tắm để tránh làm bít kín các lỗ chân lông.
Ngoài ra trong gia đình cần chú ý: Hạn chế hút thuốc đặc biệt hút trong nhà, đóng cửa khi nhiều khói bụi.
Khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào về tai mũi họng, da, phổi... cần gặp bác sĩ để được ngay.
Các thành phố đang bị ô nhiễm khói bụi. Ảnh minh họa
Giải pháp cho cộng đồng
Bên cạnh những giải pháp cho cá nhân và gia đình, cần có các giải pháp cho cộng đồng như sau:
• Sử dụng phương tiện giao thông công cộng, sử dụng xe cá nhân bằng xăng sinh học…
• Tăng diện tích trồng cây xanh;
• Sử dụng máy lọc không khí ở những nơi nồng độ bụi cao;
• Thiệt lập hệ thống mưa nhân tạo.
Giáo sư - TS. BS Phạm Thị Bích Đào
Chuyên gia Tai-Mũi-Họng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội
Từ việc các cụ bà có những khối u khủng ngót 4 kg - bác sĩ hướng dẫn cách phòng và phát hiện sớm khối u ở phụ nữ
Cây rau từng bị coi là cỏ dại, nay 'lên đời' thành 'đặc sản': Chuyên gia nói gì về loại rau này?
Sống khỏe - 4 giờ trướcGĐXH - Từ thứ rau dại ít ai để ý, rau tầm bóp bỗng 'lên đời' thành đặc sản được săn lùng vì tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, có một lưu ý người dùng nhất định phải cẩn trọng khi sử dụng.
5 vị trí tế bào ung thư dễ 'đột nhập', người Việt nên hiểu đúng để ngừa bệnh từ sớm
Sống khỏe - 7 giờ trướcGĐXH - Tế bào ung thư bị 'kích hoạt" thành bệnh khi cơ chế kiểm soát của cơ thể bị phá vỡ bởi lối sống, môi trường hoặc bệnh nền...
Mùa đông ai cũng mê món này, nhưng chuyên gia cảnh báo 6 nhóm người ăn vào lại 'rước họa' vào thân
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Dân gian thường truyền tai nhau quan niệm 'ăn gì bổ nấy', khiến nhiều người tin rằng ăn óc heo sẽ tăng cường trí nhớ và cải thiện giấc ngủ. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa hiện đại, món ăn này tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với một số nhóm đối tượng cụ thể.
Giảm mỡ 'thấy rõ' chỉ nhờ một thức uống, bí quyết nằm ở cách uống
Sống khỏe - 19 giờ trướcGĐXH - Mỡ nội tạng được xem là “kẻ thù thầm lặng” của sức khỏe, liên quan trực tiếp đến bệnh tim mạch, tiểu đường và béo phì. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, chỉ cần duy trì một loại thức uống đơn giản mỗi ngày, kết hợp lối sống lành mạnh, bạn có thể hỗ trợ giảm mỡ nội tạng hiệu quả và an toàn ngay tại nhà.
Hỏi - Đáp cùng ứng viên trong Top 12 'Tôi khỏe đẹp hơn' lần 4 trước giờ trao giải
Y tế - 21 giờ trướcTrước giờ vinh danh tại "Tôi khỏe đẹp hơn" lần 4, các ứng viên Top 12 đang mang trong mình những cảm xúc khó quên. Đây là thời khắc để những nỗ lực thay đổi vóc dáng và tinh thần bền bỉ của các thí sinh được lan tỏa đến cộng đồng.
Món ngon gây tranh cãi từng lọt top thế giới: Những ai tuyệt đối không nên ăn để tránh rủi ro sức khỏe?
Sống khỏe - 22 giờ trướcGĐXH - Chuyên trang ẩm thực quốc tế Taste Atlas đã đưa tiết canh vịt của Việt Nam vào danh sách 50 món ăn từ vịt ngon nhất thế giới dựa trên sự bình chọn của thực khách toàn cầu. Tuy nhiên, trái ngược với sự hấp dẫn về hương vị, dưới góc độ y khoa, đây lại là món ăn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.
Không khí cực sôi động tại nơi diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi Tôi khỏe đẹp hơn lần 4
Y tế - 23 giờ trướcNgay từ sáng nay, không khí tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt – Xô (Hà Nội), nơi sẽ diễn ra Lễ trao giải Cuộc thi Tôi khỏe đẹp hơn lần 4 đã vô cùng sôi động, hứa hẹn mang đến một đêm tôn vinh giàu cảm xúc và lan tỏa mạnh mẽ thông điệp sống khỏe.
Đánh thức hành trình sống khỏe: "Tôi khỏe đẹp hơn" lần 4 sẵn sàng khai màn vào 20h tối nay
Y tế - 1 ngày trướcTrước giờ lên sóng lúc 20h ngày 7/1/2026 tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt - Xô, ê-kíp lễ trao giải “Tôi khỏe đẹp hơn” lần 4 gấp rút tổng duyệt các tiết mục nghệ thuật, khuấy động sân khấu và lan tỏa thông điệp sống khỏe, sống chủ động.
Nam sinh 16 tuổi nhận kết quả suy thận, phải gắn liền với chạy thận từ dấu hiệu nhiều người Việt bỏ qua
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Bệnh nhân suy thận bắt đầu từ những dấu hiệu của hội chứng thận hư như nặng tức, đau vùng mắt sau khi ngủ dậy...
Thông tin mới nhất về tình trạng sức khỏe của 15 trường hợp vụ cháy rạng sáng nay ở ngõ 82 Trần Cung, Hà Nội
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Rạng sáng ngày 7/1/2026, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện E liên tiếp tiếp nhận 15 trường hợp từ vụ cháy nhà 3 tầng ở số 24, ngõ 82, phố Trần Cung, phường Nghĩa Đô, Hà Nội. Trong đó, có 5 trường hợp phải chuyển sang Khoa Hồi sức tích cực và chống độc điều trị, số còn lại tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến của bệnh…
Thanh niên 20 tuổi suy thận giai đoạn cuối thừa nhận một sai lầm nhiều người Việt mắc phải
Sống khỏeGĐXH - Bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối thừa nhận do thiếu hiểu biết về bệnh lý, lơ là không tái khám khi phát hiện bệnh thận, mặc dù đã được bác sĩ cảnh báo.