Chuyên gia chỉ ra các biểu hiện bộ phận cơ thể bị khói bụi làm gây bệnh và cách bảo vệ
GiadinhNet - Trước những nguy hiểm của khói bụi (rơm rác, bụi mịn...) trong những ngày qua làm nhiều người dân lo lắng, Giáo sư – TS. BS Phạm Thị Bích Đào hướng dẫn người dân cách tự bảo vệ mình.
Khói bụi có thể ảnh hưởng đến những bộ phận nào của cơ thể?
Thời gian gần đây, không chỉ Việt Nam (đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh) mà nhiều nước trên thế giới "nóng" về tình trạng ô nhiễm không khí do bụi mịn như Trung Quốc, Singapore, Malaysia, Ấn Độ, Anh, Pháp....

Giáo sư - TS. BS Phạm Thị Bích Đào
Vậy khói bụi có thể ảnh hưởng đến những bộ phận nào của cơ thể?
Đầu tiên phải kể đến là đường hô hấp. Bình thường, với lượng bụi trong giới hạn cho phép, biểu mô đường hô hấp là biểu mô hình trụ, có lông chuyển và các tuyến chế tiết đồng thời có hệ thống thảm nhầy trên bề mặt chứa các tế bào đại thực bào - có nhiệm vụ bắt giữ bụi bẩn và tạo thành gỉ mũi.
Khi bụi vượt quá ngưỡng cho phép, cơ chế bào vệ không còn đủ khả năng làm sạch không khí nữa, lúc này, các tác nhân trong khói bụi hít vào đường thở sẽ kích thích và gây bệnh.
Tai mũi họng
• Những người có cơ địa dị ứng sẵn có rất dễ xuất hiện viêm mũi họng dị ứng: Khi xuất hiện sẽ hắt hơi từng tràng, chảy nước mũi trong và ngạt tắc mũi thường xuyên.
• Ngứa họng ho thường xuyên kèm theo đờm trong hoặc đặc.
• Khàn tiếng, nói khó.
• Đau rát họng nhất là khi đi ra nơi nhiều bụi.
Khói rơm rạ rất độc hại. Ảnh minh họa.
Đường hô hấp dưới
Khí, phế quản, phế nang, nhất là những người sẵn có bệnh lý hô hấp mạn tính (tâm phế mạn, hen phế quản, viêm phế quản mạn…) sẽ có cảm giác ngực mình nặng hơn, xuất hiện ho nhiều về đêm giai đoạn đầu, sau đó ho liên tục cả ngày kèm theo khạc đờm vàng xanh.
Da: là cơ quan có bề mặt lớn nhất trong cơ thể, đây cũng chính là bộ phận có khả năng tự đào thải độc tố hiệu quả. Cơ chế đào thải độc tố của cơ quan này là thông qua việc "đổ mồ hôi" khi lỗ chân lông mở và thoát những "giọt" lấm tấm trên da mang theo những chất độc trong cơ thể ra bên ngoài.
Khi quá nhiều bụi, lớp biểu bì phủ trên cùng của da không đủ thời gian tạo mới sau khi bị bụi bít lấp toàn bộ các lỗ chân lông, không còn khả năng cho các tuyến mồ hôi thực hiện chức năng thải độc.
Ngoài ra, bụi bám trên da cũng có thể gây tình trạng dị ứng da ở những người có cơ địa dị ứng, có thể biểu hiện dưới dạng ban đỏ từng nốt hoặc từng mảng da bị bong tróc.
Tim mạch
Theo nhiều nghiên cứu, bụi là yếu tố gián tiếp gây ra các bệnh lý về tim mạch như tăng huyết áp, viêm thành mạch dị ứng...
Giáo sư - TS.BS Phạm Thị Bích Đào hướng dẫn cách tự bảo vệ mình.
Vậy bảo vệ mình như thế nào?
Giải pháp cho cá nhân
Để phòng chống khói bụi,
• Sử dụng khẩu trang đúng cách khi đi ở nơi có ô nhiễm
• Tăng cường uống nước, khoảng 2,5 lít/ ngày.
• Tăng cường khả năng giải độc của da bằng cách:
Tích cực vận động, tập thể dục để làm thoát mồ hôi nhiều hơn.
Tắm hơi, tắm với nước muối magie sunphat loãng cũng là những cách hữu hiệu để có thể kích thích tuyến mồ hôi hoạt động hiệu quả và bài tiết chất thải cơ thể ra bên ngoài (tư vấn bác sĩ nếu có bệnh lý về thận hay tim khi thực hiện phương pháp này).
Làm sạch da bằng cách tắm nước ấm và hạn chế sử dụng xà phòng tắm để tránh làm bít kín các lỗ chân lông.
Ngoài ra trong gia đình cần chú ý: Hạn chế hút thuốc đặc biệt hút trong nhà, đóng cửa khi nhiều khói bụi.
Khi có bất kỳ biểu hiện bất thường nào về tai mũi họng, da, phổi... cần gặp bác sĩ để được ngay.
Các thành phố đang bị ô nhiễm khói bụi. Ảnh minh họa
Giải pháp cho cộng đồng
Bên cạnh những giải pháp cho cá nhân và gia đình, cần có các giải pháp cho cộng đồng như sau:
• Sử dụng phương tiện giao thông công cộng, sử dụng xe cá nhân bằng xăng sinh học…
• Tăng diện tích trồng cây xanh;
• Sử dụng máy lọc không khí ở những nơi nồng độ bụi cao;
• Thiệt lập hệ thống mưa nhân tạo.
Giáo sư - TS. BS Phạm Thị Bích Đào
Chuyên gia Tai-Mũi-Họng, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội
Từ việc các cụ bà có những khối u khủng ngót 4 kg - bác sĩ hướng dẫn cách phòng và phát hiện sớm khối u ở phụ nữ 4 rủi ro sức khỏe khi đi thể dục sáng sớm trong ngày rét đậm
Bệnh thường gặp - 8 giờ trướcNhiệt độ xuống thấp, nhiều người vẫn ra ngoài tập thể dục từ sáng sớm, nhưng bác sĩ cảnh báo thói quen này có thể âm thầm gây hại tim mạch, hô hấp, xương khớp.
Loại rau được mệnh danh 'hoàng đế', người Việt nên ăn để hỗ trợ ngăn ngừa tế bào ung thư
Sống khỏe - 12 giờ trướcGĐXH - Nhiều nghiên cứu cho thấy, việc bổ sung măng tây hợp lý trong chế độ ăn có thể góp phần hỗ trợ ngăn ngừa sự hình thành và phát triển của tế bào ung thư.
Số ca tiểu đường gia tăng, bác sĩ cảnh báo: Trời lạnh thà ăn cơm còn hơn đụng tới 4 món này
Sống khỏe - 13 giờ trướcThời tiết lạnh dễ khiến đường huyết biến động khó kiểm soát, làm tăng nguy cơ biến chứng ở người đái tháo đường. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo người bệnh cần đặc biệt thận trọng và tránh xa 4 loại thực phẩm sau.
5 'nguyên tắc vàng' giúp người bệnh hen sống khỏe trong mùa lạnh
Sống khỏe - 15 giờ trướcGĐXH - Mùa lạnh cũng là thời điểm các loại virus gây nhiễm khuẩn đường hô hấp phát triển mạnh, đây chính là "ngòi nổ" làm bùng phát các cơn hen cấp tính nguy hiểm.
3 mối nguy tiềm ẩn khi lỡ ăn pate chế biến từ thịt lợn bệnh
Sống khỏe - 19 giờ trướcĂn pate chế biến từ thịt lợn nhiễm bệnh tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe.
5 thói quen khi ăn cơm cần bỏ ngay nếu không muốn rước bệnh vào người
Sống khỏe - 21 giờ trướcBữa cơm gia đình không chỉ là lúc nạp năng lượng mà còn là thời điểm vàng để bảo vệ sức khỏe nếu chúng ta thực hiện đúng cách. Để bảo vệ dạ dày và tối ưu hóa sức khỏe, bạn cần ghi nhớ ngay "5 không" quan trọng trong và sau bữa ăn dưới đây.
Chị em đua nhau ăn thứ này để đẹp da đón Tết 2026, chuyên gia ngăn vội vì coi chừng 'hại thân'
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Những ngày chuẩn bị đón Tết 2026, nhiều chị em truyền tai nhau mua nước xương hầm ăn để bổ sung collagen, đẹp da 'cấp tốc'. Nhưng chuyên gia cảnh báo: coi chừng tiền mất, tật mang.
Bước tiến mới của y tế số: Bệnh viện 19-8 triển khai trí tuệ nhân tạo 'bắt mạch' bệnh lý tim mạch
Y tế - 1 ngày trướcGĐXH - Nằm trong chiến lược chuyển đổi số y tế, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) đã chính thức triển khai công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ đọc kết quả điện tim. Đây là giải pháp đột phá giúp nâng cao năng lực chẩn đoán lâm sàng, đồng thời hiện thực hóa mục tiêu xây dựng "bệnh viện không giấy tờ".
Loại quả ngọt thơm có công dụng hỗ trợ ngăn ngừa tế bào ung thư, người Việt nên ăn đúng cách để phòng bệnh
Sống khỏe - 1 ngày trướcGĐXH - Không chỉ có lợi trong phòng ngừa tế bào ung thư, táo còn được chứng minh tốt cho người mắc bệnh mạch vành...
Ngủ gật trên bàn làm việc 30 phút, người đàn ông 'tá hoả' khi phát hiện tay bị liệt
Bệnh thường gặp - 1 ngày trướcGĐXH - Chỉ sau một giấc ngủ gật ngắn tại văn phòng trong tư thế gối đầu lên tay, một người đàn ông 37 tuổi đã rơi vào tình trạng bàn tay 'rũ xuống', không thể duỗi cổ tay và các ngón tay. Đây là lời cảnh báo đắt giá cho dân văn phòng về những thói quen sinh hoạt tưởng chừng vô hại.
Loại quả ngọt thơm có công dụng hỗ trợ ngăn ngừa tế bào ung thư, người Việt nên ăn đúng cách để phòng bệnh
Sống khỏeGĐXH - Không chỉ có lợi trong phòng ngừa tế bào ung thư, táo còn được chứng minh tốt cho người mắc bệnh mạch vành...