Cô giáo trẻ mở cánh cửa cuộc đời cho những em bé “đặc biệt”

Cô giáo Nhị hướng dẫn cho học sinh. Ảnh: Gia Minh

Hành trình từ trái tim

Phải mất rất nhiều thời gian để hẹn hò, chúng tôi mới có cuộc trò chuyện với cô giáo trẻ Đỗ Thị Nhị (SN 1990) - chủ cơ sở Mầm non chuyên biệt Bình Minh ở xã Đồng Nguyên, huyện Từ Sơn, Bắc Ninh). Ngay từ giây phút đầu tiên gặp, chúng tôi đã vô cùng ấn tượng bởi ở người phụ nữ nhỏ nhắn ấy luôn toát ra đầy nội lực từ trong giọng nói và cả hành động. Nhị có đôi mắt thông minh với nụ cười rạng ngời luôn thường trực.

Nhị sớm mồ côi mẹ khi mới 3 tuổi. Sau ngày mẹ mất, bố đi bước nữa, cuộc sống của Nhị trải qua nhiều khó khăn. Cô đã phải làm nhiều việc để có tiền đi học, từ chăn trâu, cắt cỏ, đến đánh giấy ráp thuê tại làng nghề Đồng Kỵ. Không hiếm lần tưởng phải bỏ dở con đường học tập vì hoàn cảnh nhưng sự cưu mang của mọi người cùng nỗ lực phấn đấu đã giúp Nhị đi tới “đích”. Suốt những năm học phổ thông, Nhị luôn là học sinh giỏi.

Có lẽ chính bởi hoàn cảnh thiếu thốn từ nhỏ mà Nhị hiểu rằng, những yêu thương cần lắm sự sẻ chia. Cô luôn mong sau này có nhiều cơ hội để giúp đỡ những người còn thiệt thòi, nhất là các em bé mồ côi giống mình, hay trẻ khuyết tật.

Năm 2009, Nhị đăng ký thi vào ĐH Sư phạm Hà Nội chuyên ngành Giáo dục đặc biệt. Tốt nghiệp đại học với tấm bằng ưu, có thể ở lại Thủ đô làm việc với mức lương cao nhưng Nhị quyết định về quê hương cống hiến. Mỗi lần đến các cơ sở, trung tâm dành cho trẻ khuyết tật, Nhị cảm nhận rõ những thiệt thòi của các em và cả những mệt mỏi, tuyệt vọng của các ông bố bà mẹ trên hành trình tìm lại cuộc sống bình thường cho con. Tất cả cứ ám ảnh cô giáo trẻ. Nhị càng cảm thấy yêu hơn nghề mình đã chọn sau những lần được tiếp xúc với những mảnh đời thiệt thòi ấy.

Năm 2016, Nhị mạnh dạn thành lập cơ sở Mầm non chuyên biệt Bình Minh nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ khuyết tật, tự kỷ trong và ngoài tỉnh. Trước khi thành lập trường, cô đã mở lớp dạy ở nhà cho các bé. Ban đầu, Nhị gặp nhiều khó khăn do không có kinh phí, không mặt bằng, trang thiết bị thiếu thốn. Nhưng nhờ nỗ lực của cô cùng sự giúp đỡ của các bậc phụ huynh, những người thiện nguyện… rồi mọi thứ cũng qua.

Yêu thương làm lên những điều kỳ diệu

Những bức tranh đáng yêu của các em bé “đặc biệt”.

Trong kí ức của mình khi đến với nghề giáo đặc biệt này, Nhị kể, cô đã vô cùng xúc động thấy hình ảnh một phụ nữ dáng vẻ nhọc nhằn dắt tay cậu bé 8 tuổi đến nói với cô một câu: “Cô ơi, cứu lấy con em”. 39 tuổi, người phụ nữ đó mới xây dựng gia đình và có con lúc tuổi xế chiều. Con sinh ra không được lành lặn cũng để lại trong chị nhiều suy nghĩ.

“Cậu học sinh ấy mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ kèm tăng động. Khi đến với em, cậu bé 8 tuổi ấy không biết nói, đến việc đi vệ sinh tối thiểu cũng không thể tự làm, việc gì cũng cần mẹ chăm sóc. Ngày ngày, cậu có những hành vi không bình thường như đập đầu vào tường. Trán của cậu bé u lên những cục. Sau 4 tháng can thiệp, cậu bé bắt đầu có ngôn ngữ. Một năm sau, cả gia đình đã rất ngỡ ngàng về sự thay đổi của cậu bé. Cậu trở nên nhanh nhẹn, linh hoạt trong các hoạt động, nhận thức phát triển tốt, có sự chủ động giao tiếp, ngôn ngữ đi vào vùng ổn định, khả năng tương tác tốt. Giờ cậu ấy đã đi học hòa nhập cùng các bạn”, Nhị kể lại. Kết quả đó đã trở thành động lực để cô giáo Nhị tiếp tục hành trình của mình.

Mỗi đứa trẻ đến với ngôi trường của cô là một dạng khác nhau. Không chỉ đơn giản là rối loạn phổ tự kỷ mà có thể còn kèm theo khuyết tật ngôn ngữ. Đôi khi là những trẻ đa dị tật. Có những đứa trẻ 16 tuổi vẫn đang tập nói, 9 tuổi vẫn đang miệt mài cặm cụi với nét chữ đầu tiên là những câu chuyện diễn ra hàng ngày ở trường mầm non của Nhị.

Điều cô cảm thấy hạnh phúc là mang lại được những tiếng cười cho các gia đình, sự tiến bộ hàng ngày của các em nhỏ. Có những em đến khi chưa biết nói giờ đã có thể giao tiếp, chưa biết đi giờ đã có thể tự bước cầu thang. Rồi có những em biết viết những nét đầu tiên của cuộc đời tại Bình Minh… Dạy trẻ bình thường đã khó, những cô giáo đặc biệt như Nhị thì khó có thể kể hết được những khó khăn mà các thầy cô gặp phải. Đang trực tiếp giảng dạy, việc học sinh phát vào mặt, cầm đồ quăng vào mặt cô là chuyện thường. Với những trẻ này không chỉ là kỹ năng mà còn là ở tấm lòng, chia sẻ và tôn trọng nhất định. Nếu thiếu đi tình nhân ái, khó có thể làm thay đổi trẻ.

“Sai lầm mà nhiều mô hình can thiệp hiện nay gặp phải là đưa khuôn khổ của người bình thường vào những đứa trẻ này. Nghĩ rằng dạy trẻ thì phải luôn nghĩ rằng mình là những người bạn của trẻ. Chúng mình đang chơi cùng với nhau để hiểu nhau, tôn trọng được cách chơi riêng của trẻ thì mới có thể dạy được”, cô Nhị chia sẻ. Sự gần gũi yêu thương, tôn trọng và sẵn sàng đón nhận với các trẻ khuyết tật chính là bí quyết để cô Nhị can thiệp thành công cho nhiều trẻ. Với cô, rào cản về ngôn ngữ không trở thành vấn đề khi yêu thương vượt mọi khoảng cách.

Ngôi trường nội trú và suất học miễn phí

Cơ sở chuyên biệt Bình Minh do cô Nhị thành lập hiện có hơn 60 trẻ theo học. 3 năm qua, trong số 200 trẻ đến với cơ sở Bình Minh đã có gần 50 trẻ “tốt nghiệp thành công” có thể hoà nhập tốt với cuộc sống, đang học trường mầm non, tiểu học. Ngày càng có nhiều phụ huynh tìm đến Bình Minh, mong tìm được cơ hội quý báu cho con. “Tiếng lành đồn xa”, không chỉ ở Bắc Ninh, cơ sở còn đón nhận nhiều trẻ ở những địa phương khác như từ Hà Nội, Bắc Giang, Hải Dương, Hưng Yên, Quảng Ninh và Sơn La…

Thấu hiểu được những khó khăn mà các gia đình có những trẻ khuyết tật gặp phải. Cơ sở Bình Minh sẵn sàng hỗ trợ từ 30 - 100% học phí với trẻ từ gia đình chính sách, mồ côi, phụ nữ đơn thân khó khăn, gia đình hộ nghèo diện đặc biệt, công nhân lao động nghèo. Mỗi năm, cơ sở dành 10 suất học bổng, mỗi suất trị giá 20 triệu đồng cho trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Nhiều gia đình ở xa lên cơ sở, cô giáo Nhị sắp xếp phụ huynh được ở lại trường cùng với con, chỉ mong tìm lại được tiếng nói, nụ cười cho những con khiếm khuyết của mình.

Các trung tâm phần lớn không cho cha mẹ tham gia cùng các hoạt động vì họ “giấu nghề” hoặc có cho tham gia cũng rất hạn chế như cho dự 1 - 2 giờ mỗi tháng, còn ở cơ sở Bình Minh, các con đi học, bố mẹ cũng được đi học theo 100% các giờ học, qua đó tích cực hỗ trợ phụ huynh các kỹ năng, kiến thức về chuyên môn để giáo dục con tại nhà. Và cơ sở cũng đã hỗ trợ cho hơn 300 bà mẹ, ông bố có con khuyết tật vượt qua hàng rào tâm lý, cú sốc tinh thần khi biết con mình không bình thường như những đứa trẻ khác.

Cuối buổi trò chuyện, cô giáo Nhị chia sẻ về những dự định tới đây của mình khi đang hoàn thiện phòng âm nhạc trị liệu, phòng tập vận động trị liệu phục hồi chức năng… đưa vào dạy trẻ. Trong thời gian gần nhất, cô mong muốn mở rộng cơ sở, xây dựng trường nội trú hòa nhập và can thiệp tích cực cho trẻ khuyết tật theo hướng ứng dụng những khoa học công nghệ trong dạy nghề và định hướng giáo dục phát triển bền vững. Cô giáo Nhị mong rằng, khi trường nội trú có nguồn hỗ trợ để duy trì hoạt động, trẻ đến đây sẽ được học miễn phí, có nhiều cơ hội sớm hòa nhập hơn, thời gian can thiệp rút ngắn khi có được một bầu khí tốt, được gần gũi với thiên nhiên.

Bị ung thư, cô giáo mầm non vẫn gắng gượng ươm mầm xanh cho đời

Dù bị ung thu tuyến giáp, cô Triệu Thị Nhung - giáo viên mầm non ở Ninh Bình vẫn gắng vượt qua số phận, ngày ngày đến trường, bám lớp dạy học, ươm những mầm xanh cho đời.

Gia Hân - Gia Minh