Cứ 200 cụ bà mới có 100 cụ ông

Cùng đó, chưa đầy 20 năm nữa, Việt Nam chuyển từ cơ cấu dân số già hóa sang dân số già. Những thông tin trên được đưa ra tại cuộc Gặp gỡ báo chí về Già hóa dân số ở Việt Nam, do Tổng cục DS-KHHGĐ phối hợp Quỹ Dân số LHQ (UNFPA) tại Việt Nam, ngày 12/5.

Tốc độ chưa từng có trong lịch sử

TS Dương Quốc Trọng, Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ tại buổi họp báo (ngồi giữa).

Các số liệu cho thấy, già hóa của dân số Việt Nam đang ở tốc độ “phi mã”. Số lượng người cao tuổi đang tăng nhanh hơn bất kỳ nhóm dân số nào khác. Theo phân tích của UNFPA, thời gian để Việt Nam chuyển đổi từ cơ cấu dân số “già hóa” sang cơ cấu dân số “già” sẽ ngắn hơn nhiều so với các quốc gia có trình độ phát triển cao hơn.

Nếu như Thụy Điển phải mất tới 85 năm, Nhật Bản 26 năm, Thái Lan là 22 năm để chuyển từ “già hóa” sang “già” thì dự báo ở Việt Nam, thời gian này là khoảng 20 năm. Điều này có ảnh hưởng lớn đối với tăng trưởng kinh tế cũng như các chương trình an sinh xã hội cần thiết nhằm đáp ứng nhu cầu của nhóm dân số cao tuổi được coi là nhóm thiệt thòi và dễ bị tổn thương nhất.

Một vấn đề quan trọng cần lưu ý là số lượng phụ nữ cao tuổi chiếm ưu thế so với nam giới cao tuổi. Cụ thể, xét theo nhóm tuổi, số liệu Tổng điều tra Dân số và Nhà ở năm 2009 cho thấy, tương ứng với 100 nam giới cao tuổi ở độ tuổi 60 - 69 thì có 131 nữ giới cao tuổi cùng ở nhóm tuổi này; tương tự, ở nhóm tuổi 70 - 79 có 149 nữ giới cao tuổi và từ 80 tuổi trở lên có 200 nữ giới cao tuổi.

Đây chính là biểu hiện của hiện tượng “nữ hóa dân số cao tuổi” ở Việt Nam. Phụ nữ cao tuổi thường phải đối mặt với nhiều rủi ro hơn so với nam giới cao tuổi xét về thu nhập, tình trạng khuyết tật và khả năng tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và bảo hiểm y tế.

Phát biểu tại phiên họp, Bà Nobuko Horibe - Giám đốc khu vực Châu Á và Thái Bình Dương - của UNFPA đã nhấn mạnh: "Già hóa dân số là một hiện tượng toàn cầu ảnh hưởng đến tất cả mọi người, từ nam giới tới phụ nữ và trẻ em. Đối với mỗi quốc gia, sự gia tăng nhanh chóng cả về số lượng cũng như tỷ lệ của nhóm dân số cao tuổi so với nhóm dân số trong độ tuổi lao động sẽ có những ảnh hưởng trực tiếp đến tính công bằng và sự kết nối trong một thế hệ và giữa các thế hệ, điều này chính là nền tảng của xã hội”.

Chăm sóc người cao tuổi là một chính sách quan trọng mà Chính phủ Việt Nam luôn nhấn mạnh trong tất cả các giai đoạn phát triển của đất nước.

Kể từ khi Hiến pháp đầu tiên được ban hành năm 1946, vấn đề người cao tuổi đã trở thành một bộ phận quan trọng trong chính sách và các chương trình kinh tế và xã hội của Việt Nam.

Tại cuộc họp này, các diễn giả cũng cho thấy, các chính sách và chương trình cho người cao tuổi vẫn còn chưa được thực hiện một cách đầy đủ, dẫn tới các dịch vụ chăm sóc người cao tuổi chưa thực sự phát triển; khả năng tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng dành cho người cao tuổi còn thấp; quỹ hưu trí dành cho lực lượng lao động cao tuổi chưa thực sự ổn định và còn có nhiều bất cập liên quan tới bất bình đẳng giới và bất bình đẳng giữa các thế hệ; vẫn còn có nhiều bất cập liên quan tới việc thụ hưởng các chương trình an sinh xã hội khác.

Theo Trưởng đại diện UNFPA tại Việt Nam, nếu già hóa dân số chưa được coi là một vấn đề phát triển kinh tế - xã hội thì các nghiên cứu, chính sách và chương trình thích hợp để đáp ứng vấn đề già hóa dân số sẽ không được xúc tiến.

“Chúng ta đang ở thời khắc duy nhất trong lịch sử, các bài học kinh nghiệm dựa trên các nghiên cứu chính sách được xây dựng một cách cẩn trọng từ các quốc gia khác sẽ gợi ý cho chúng ta một số chính sách và can thiệp giúp tạo ra tác động tích cực và sâu rộng tới cuộc sống và sức khỏe của nhóm dân số cao tuổi đang ngày càng gia tăng ở Việt Nam” –  Ông Bruce Cambell nhấn mạnh.

Hà Anh