Đà Nẵng có “vượt rào” nghị định của Chính phủ?

Một số thanh thiếu niên sử dụng ma túy trong một nhà nghỉ ở quận Liên Chiểu, Đà Nẵng bị lực lượng Công an bắt vào tháng 9/2014. Ảnh: Đ.H

“Gỡ” bế tắc

Thượng tá Nguyễn Văn Hoa cho biết: Trước đây, tại Đà Nẵng, mỗi năm cơ quan chức năng đưa vào trung tâm cai nghiện (TTCN) 600-700 đối tượng, nhưng từ khi Nghị định 221/2013/NĐ-CP về Quy định chế độ áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc (gọi tắt là NĐ221, có hiệu lực từ ngày 15/2/2014) thì (việc này) dường như bế tắc. Từ đầu năm đến nay, nhiều địa phương trong cả nước hầu như chưa đưa đối tượng nào vào TTCN vì lí do sau khi NĐ 221 có hiệu lực chưa có thông tư, hướng dẫn kịp thời cho việc thực hiện, khiến “vướng” rất nhiều khâu, gây khó khăn rất lớn trong việc thực thi theo luật định.

Trong khi đó tình hình tội phạm ma túy tại Đà Nẵng cũng hết sức phức tạp. Trước đây, các đường dây ma túy thường nhỏ lẻ, thì nay các đường dây này có quy mô lớn hơn, nhằm giải quyết nhu cầu ma túy tăng lên trong xã hội.

“Trước đây, khi phát hiện đối tượng nghiện, test dương tính với ma túy thì đưa vào TTCN, nay theo NĐ 221 thì thời gian từ khi Công an lập hồ sơ đến khi đưa vào TTCN phải mất từ 30 đến 37 ngày, đó là chưa kể một số trường hợp gặp trở ngại phải gửi hồ sơ ngược trở lại thì phải kéo dài hơn nữa…”, ông Hoa nói.

Theo phân tích của ông Hoa, trước đây, khi Công an (hoặc Bộ đội biên phòng) thử test dương tính với ma túy thì đưa vào TTCN, nhưng NĐ 221 lại giao cho ngành Y tế thẩm định. Trong khi đó, khi phía công an (hoặc BĐBP) đã thử test rồi, qua bên y tế cũng thử lại để xác định, tốn thêm que thử test với giá hiện tại 750 ngàn đồng, lại mất thêm nhiều thời gian. Trong khi đó, người thẩm định phải là y, bác sĩ, ngoài chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh thì còn phải có thêm chứng chỉ đã qua tập huấn về cai nghiện, nhưng trước đến nay thì chưa có y bác sĩ nào được tập huấn điều này.

“Đối tượng có hộ khẩu thì giao cho Chủ tịch UBND xã, phường ra quyết định đưa đi cai nghiện đã đành, giờ các đối tượng không có nơi cư trú ổn định cũng giao như thế thì gây rất nhiều trở ngại. Nếu như thực hiện theo NĐ 221, đối với đối tượng không có nơi cư trú ổn định thì giao cho tổ chức xã hội quản lý nhưng chưa có hướng dẫn cụ thể tổ chức xã hội là tổ chức nào?, trong khi đó, cơ sở quản lý phải có bác sĩ, bảo vệ, phòng cách li…thì tốn kém rất nhiều kinh phí, và liệu các cơ sở như thế có đảm bảo an toàn, trong khi đối tượng nghiện thường manh động? Hiện trong TTCN của Đà Nẵng chỉ còn khoảng 60 đối tượng còn thời hạn cai nghiện theo quy định trước đây”, ông Hoa chỉ ra những điểm “vướng” của NĐ 221.

Rút ngắn thời gian, tiết kiệm kinh phí

Với quyết tâm bảo vệ cho thành phố bình yên, tạo môi trường sống an toàn, bên cạnh việc kiến nghị cơ quan Trung ương sớm ban hành các thông tư hướng dẫn, thì trong cuộc họp sơ kết 6 tháng đầu năm 2014 về công tác phòng chống ma túy, Đà Nẵng đã bàn cách tháo gỡ khó khăn. Sau khi xin ý kiến của Chính phủ và các bộ ngành liên quan, Đà Nẵng đã ra một quy chế việc thực thi công tác cai nghiện sát, đúng với tình hình thực tế nhằm rút ngắn thời gian, kiết kiệm kinh phí, con người…

Theo đó, khi Công an lập hồ sơ đề nghị cai nghiện, sẽ mời ngay cán bộ y tế cùng tham gia chứng kiến, thử test; khi có kết quả dương tính với ma túy sẽ mời đối tượng, hoặc người thân đến đọc hồ sơ, rồi chuyển hồ sơ qua phòng Tư pháp quận/huyện, phòng này sẽ lập một hội đồng gồm Công an, Y tế, Tư pháp, LĐ-TB&XH… cùng họp thẩm định. Khi có đầy đủ kết quả, chuyển hồ sơ qua Tòa án quận/huyện để xét xử, đưa ra mức xử phạt hành chính và thời gian cai nghiện. Sau đó, Chủ tịch phường/xã nơi đối tượng có hộ khẩu thường trú và nơi phát hiện đối với đối tượng nghiện mà không có nơi cư trú ổn định sẽ ra quyết định đưa đối tượng đi cai nghiện bắt buộc.

Với cách làm này, thời gian từ khi lập hồ sơ đối tượng đến khi chuyển đến tòa án chỉ mất chưa đến 7 ngày. Khi hồ sơ đến tòa các quận huyện, đã có hệ thống thẩm phán đầy đủ, khi có hồ sơ, sớm đưa ra xét xử trong vòng vài hôm chứ không để ách tắc.

Thành phố cũng đã chỉ đạo Sở Y tế đồng loạt triển khai tập huấn, cấp chứng chỉ trong công tác cai nghiện cho tất cả đội ngũ y bác sĩ cơ sở. Công an TP Đà Nẵng cũng mở lớp bồi dưỡng cho hơn 200 cán bộ chiến sĩ Công an phường, xã về những văn bản hành chính liên quan.

Được biết, hiện TPHCM và một số địa phương cũng đang quan tâm, rút kinh nghiệm từ cách làm của Đà Nẵng.

“Vướng mắc nữa mà khi thực hiện NĐ 211 chúng tôi thấy cần phải gỡ, đó là, đối với đối tượng không có nơi cư trú, khi ra quyết định bắt buộc cai nghiện lại giao cho chủ tịch phường/xã ra quyết định. Nên chăng, người ra quyết định này giao cho Trưởng phòng Cảnh sát ma túy hay Trưởng công an quận/huyện thì hợp lí hơn, nó vừa đúng chuyên môn, dễ quản lý đối tượng bởi ngành Công an có nhiều biện pháp để quản lý đối tượng nghiện, thường rất dễ manh động, chứ chính vị Chủ tịch phường/ xã ký quyết định thế nhưng cũng rất lo, vì không đủ phương tiện, con người để thực thi, quản lý...”, Thượng tá Nguyễn Văn Hoa đề nghị.

 Đức Hoàng