Đất đai sẽ “hâm nóng” nghị trường

Các đại biểu sẽ quyết định sự thay đổi của Luật Đất đai 2003. Ảnh: V.Nguyễn

 

Vấn đề này liệu có đủ nhiệt “hâm nóng” phiên thảo luận về dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) trước khi dự kiến được biểu quyết thông qua vào 21/6 tới?

 

Ngay từ kỳ họp 4, đại biểu tỉnh Bến Tre, ông Đặng Thuần Phong - Ủy viên thường trực Ủy ban về Các vấn đề xã hội của Quốc hội khi thảo luận về Luật Đất đai (sửa đổi) đã cho rằng, phạm vi quyền định đoạt của Nhà nước với đất đai là quá lớn, các quyết định hành chính được thi hành sẽ rất nhiều, có thể làm méo mó thị trường bất động sản, khó ngăn chặn đầu cơ, tham nhũng trong quản lý và lạm dụng trong quy hoạch định giá giao đất và thu hồi đất. Tuy nhiên, cơ chế giám sát việc thực thi các quyền này của Nhà nước thì lại chưa có quy định cụ thể trong luật với nội dung tương thích.

 

Và trong tài liệu tổng hợp ý kiến cử tri tại kỳ họp thứ 5 dài gần 300 trang cũng có nhiều quan điểm tán đồng với đại biểu Đặng Thuần Phong. Phần tóm lược ý kiến cử tri TPHCM nêu rõ: “Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) quy định quyền của Nhà nước quá rộng, bao gồm quyền thu hồi, định giá đất và giải quyết tranh chấp, khiếu nại tố cáo trong đất đai. Do đó, cần thiết lập cơ chế giám sát thích hợp, hiệu quả, tăng cường vai trò giám sát của cơ quan dân cử, sự tham gia giám sát của nhân dân để tránh lạm quyền. Về nguyên tắc lập quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất (Điều 34), cử tri đề nghị Luật Đất đai cần quy định cụ thể việc quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải đảm bảo ưu tiên cho mục đích giáo dục và y tế. Đây là hai lĩnh vực rất quan trọng cần phải tạo điều kiện thuận lợi để phát triển”.

Đánh giá 10 năm thực hiện Luật Đất đai 2003, GS-TSKH Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT cũng cho rằng: “Quá trình chuyển dịch đất đai chưa hiệu quả. Cơ chế tự nguyện trên cơ sở thỏa thuận giữa nhà đầu tư và người sử dụng đất không thành công vì nhiều người sử dụng đất bất hợp tác với nhà đầu tư bằng cách nói giá đất quá cao mà pháp luật chưa có giải pháp giải quyết. Cơ chế bắt buộc trên cơ sở quyết định hành chính thu hồi đất gây nhiều bức xúc đối với người bị thu hồi đất. Quyền thu hồi đất của Nhà nước còn quá lớn và nhiều địa phương còn lạm quyền”.

 

Quyền định đoạt của Nhà nước, chênh lệch giá đền bù, sự minh bạch và công tâm trong thu hồi đất… là một số vấn đề nóng bỏng được cử tri quan tâm bên cạnh các nội dung về hạn mức giao đất, thời gian giao đất, loại quỹ đất, quy hoạch sử dụng. Nhưng thực tế cho thấy còn có nhiều quan điểm khác nhau liên quan đến dự thảo này. Theo báo cáo của Ban Dân nguyện (Ủy ban Thường vụ Quốc hội), nhiều cử tri Thái Bình, Hải Phòng, Nam Định đã đề nghị kỳ họp này chưa thông qua Dự thảo mà chờ khi sửa xong Hiến pháp thì mới tiến hành sửa đổi Luật Đất đai.

Ý kiến từ một số tỉnh như Bà Rịa Vũng Tàu, Cần Thơ, Đà Nẵng, Ninh Thuận, Nghệ An, Tây Ninh, Lào Cai cũng nêu rõ: “Pháp luật về đất đai có ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống của người dân, vì vậy đề nghị Quốc hội cân nhắc các nội dung của dự thảo luật trước khi thông qua”. Trong khi đó, cử tri Long An lại cho rằng phải sớm thông qua dự thảo luật này để giúp địa phương giải quyết cơ bản những khó khăn, vướng mắc, các bất cập trong áp dụng Luật Đất đai 2003 và các văn bản hướng dẫn thi hành.

Cử tri Cần Thơ, Hà Nội nhận định: “Hiến pháp là đạo luật gốc, để đảm bảo sự đồng bộ trong hệ thống pháp luật, đề nghị Quốc hội thông qua sửa đổi Hiến pháp năm 1992 trước khi thông qua Luật Đất đai sửa đổi”. Trong khi đó, cử tri TPHCM hoan nghênh dự thảo được soạn rất công phu, chất lượng với nhiều điểm mới, khắc phục nhiều hạn chế, tuy nhiên cũng đề nghị bổ sung các quy định cụ thể để phòng, chống tình trạng tham nhũng về đất đai.

 

Đại biểu có hài lòng với phiên chất vấn? Đại biểu Lê Như Tiến (Quảng Trị): “Các bộ trưởng chưa thể hiện rõ trách nhiệm cá nhân với tư cách là người đứng đầu ngành. Chúng tôi không mong chờ lời hứa chung chung, mà phải có giải pháp cụ thể”. Đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM): “Tôi muốn Bộ trưởng Bộ NN&PTNT phải có giải pháp quyết liệt như ngành xây dựng. Sao nông dân không được vay vốn ưu đãi 6%/năm như xây dựng?”. Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (Lâm Đồng): “Các bộ trưởng chưa chuẩn bị kỹ lắm, nên đôi lúc chưa khiến đại biểu thỏa mãn mà phải tiếp tục truy đến cùng”. Đại biểu Nguyễn Thị Khá (Trà Vinh): “Bộ trưởng Bộ VH,TT&DL còn hơi vòng vo khiến người nghe không hiểu. Khi chất vấn, cả người hỏi và các bộ trưởng cần đi thẳng vào vấn đề”. Đại biểu Nguyễn Tấn Tuân (Khánh Hòa): “Bộ trưởng Bộ LĐ,TB&XH trả lời rất có trách nhiệm. Tuy nhiên cũng đề nghị phải có lộ trình và quan điểm cụ thể trong chương trình cụ thể về cải cách tiền lương”.