Đề xuất đăng kiểm xe máy, Hà Nội có giảm được ô nhiễm không khí?

Ô nhiễm không khí tại Hà Nội đã đến mức báo động, trong đó xe máy được coi là một trong nhưng thủ phạm chính. Ảnh: PV

Một số nước đã áp dụng

Mới đây, hội thảo về "ô nhiễm không khí tại Hà Nội – giải pháp nào từ phía chính quyền và người dân" do Sở TN&MT Hà Nội tổ chức vừa qua đã nhận được sự quan tâm đặc biệt từ dư luận. Tại đây, TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam nêu quan điểm: Một trong những nguyên nhân dẫn đến ô nhiễm không khí trên địa bàn TP Hà Nội là khí thải từ phương tiện cá nhân, đặc biệt trong đó là gần 5,7 triệu xe máy.

Theo TS Hoàng Dương Tùng, thời gian qua TP Hà Nội cùng các sở ngành liên quan đưa ra nhiều giải pháp để hạn chế nguồn thải ô nhiễm không khí, trong đó có giải pháp giảm số lượng xe máy, hạn chế phương tiện cá nhân và tăng cường phương tiện giao thông công cộng.

Đóng góp ý kiến về giải pháp, TS Hoàng Dương Tùng đề nghị thành phố nên phối hợp với các nhà sản xuất thiết lập hệ thống kiểm tra chất lượng khí thải xe máy - giải pháp đã được nhiều thành phố lớn trên thế giới áp dụng và mang lại hiệu quả cao. Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam đề nghị, quá trình kiểm tra, nếu phát hiện nguồn khí thải vượt ngưỡng cho phép thì chủ xe đó phải bỏ tiền ra sửa chữa. Khi nào xe máy đạt tiêu chuẩn thì mới được lưu thông trong nội thành.

Ngoài ra, TS Hoàng Dương Tùng cũng đề xuất TP Hà Nội nên lập một số vùng, trong đó quy định nếu xe máy đạt tiêu chuẩn khí thải, đáp ứng được tiêu chuẩn kỹ thuật mới được đi vào. "Đó không phải kinh nghiệm do tôi nghĩ ra mà một số nước họ đã làm và việc này hoàn toàn có thể áp dụng ở thành phố Hà Nội", ông Tùng chia sẻ.

Đồng tình với ý kiến của Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam, ông Mai Trọng Thái, Chi Cục trưởng Chi cục bảo vệ môi trường Hà Nội (Sở TN&MT) đề xuất, quá trình sửa chữa, bảo hành, bảo trì, các hãng dùng máy đo khí thải xe máy, sau đó mới dán tem công nhận chiếc xe đó đảm bảo quy chuẩn, không gây ô nhiễm mới cho tham gia giao thông.

Theo ông Thái, chính việc kiểm tra, dán tem xe máy đạt quy chuẩn tham gia giao thông như vậy là hành động bảo vệ môi trường của người dân. Ông Thái cho rằng, việc bảo vệ môi trường xuất phát từ những việc làm rất nhỏ từ mỗi cá nhân, nhưng có ý nghĩa lớn với xã hội.

"Quan trọng là người dân phải làm gì"

TS Hoàng Dương Tùng đề nghị Hà Nội nên phối hợp với các nhà sản xuất thiết lập hệ thống kiểm tra chất lượng khí thải xe máy.

Liên quan đến trách nhiệm của người dân, phát biểu tại hội thảo, TS Nguyễn Văn Khải, nguyên Trưởng phòng Sensor của Viện Kỹ thuật quân sự Việt Nam cho rằng: "Quan trọng là người dân phải làm gì".

"Trồng cây xanh, tại sao không phát động toàn dân mà chỉ mỗi nhà nước làm?. Ví dụ như phát động tất cả các trường trồng phượng vĩ, mùa hè thì che nắng, mùa đông rụng lá để có ánh nắng cho các cháu ngồi chào cờ buổi sáng", ông Khải nói.

Theo TS Nguyễn Văn Khải, không thể có giải pháp xử lý đồng loạt như nhau. Ô nhiễm ở nhà máy A khác, nhà máy B khác, chỗ rửa xe khác, chỗ khách sạn khác... nên phải có giải pháp cho từng khu dân cư, từng cơ sở sản xuất, từng cơ sở dịch vụ... Cần xác định nguồn gây ô nhiễm là cái gì để đưa ra giải pháp cụ thể với từng đối tượng.

TS Nguyễn Văn Khải cũng nhấn mạnh, dù các thiết bị đo có khác nhau, nhưng tất cả đều thể hiện rằng trời mưa thì nồng độ bụi ô nhiễm giảm hơn, do vậy, Hà Nội nên tăng cường trở lại hoạt động rửa đường để giảm thiểu bụi.

Liên quan đến tình hình ô nhiễm không khí vượt ngưỡng cho phép, có thể tác động xấu đến sức khỏe con người, trong đó có nguồn phát thải chính từ phương tiện giao thông, đa số ý kiến các chuyên gia, nhà quản lý đều cho rằng, xu hướng tất yếu là chuyển dịch sang xe chạy điện. Việc sử dụng xe điện không chỉ thể hiện sự văn minh mà đã đến lúc xem là việc sống còn để bảo vệ môi trường sống của chính mình và cộng đồng.

Theo PGS.TS Tạ Cao Minh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và sáng tạo công nghệ (ĐH Bách khoa Hà Nội), xe điện tại Việt Nam trong tương lai sẽ là xu hướng tất yếu: "Việt Nam là xã hội phụ thuộc rất nhiều vào xe máy nên việc bỏ xe máy là điều khó khăn. Ví dụ như các ngõ ngách không thuận tiện cho việc đi ô tô thì xe máy lại làm được điều này và nhiều người thích sự cơ động của xe máy. Có chăng sẽ chỉ bỏ xe máy chạy xăng truyền thống và thay bằng xe máy điện. Vì thế, thị trường xe máy điện tại Việt Nam rất tiềm năng và khổng lồ".

Ông Nguyễn Đông Phong, quyền Giám đốc Trung tâm kiểm soát khí thải (Cục Đăng kiểm Việt Nam) cũng cho rằng, việc sử dụng xe dùng nhiên liệu sạch nói chung, xe điện nói riêng là điều nên khuyến khích. Xe điện không phát thải trực tiếp ra môi trường các khi độc hại (CO, HC, NOX…) ảnh hưởng đến sức khỏe cho con người như xe lắp động cơ đốt trong sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Ông Phong nói: "Trên toàn cầu đang có xu hướng rất lớn phát triển xe điện, xe tự lái, xe sử dụng năng lượng sạch. Đã có nhiều nước tuyên bố lộ trình không nghiên cứu phát triển tiếp các động cơ đốt trong truyền thống trên xe hơi nữa. Việc phát triển xe máy điện hay xe máy nói chung cũng cần cân nhắc xu hướng của thế giới. Tại các nước phát triển thường không khuyến khích phát triển xe máy chạy xăng/dầu vì vấn đề ô nhiễm môi trường".

Tuy nhiên theo ông Phong, khi xây dựng lộ trình sử dụng xe điện sẽ cần chú ý giải quyết hai vấn đề cơ bản là an toàn về cháy nổ và xử lý rác thải ắc quy, pin. "Theo kinh nghiệm ở một số nước, họ quản lý rất chặt chẽ đối với ắc-quy, pin thải đi. Nhà sản xuất phải có trách nhiệm thu hồi lại các ắc-quy, pin không còn sử dụng để xử lý tập trung theo quy định".

Cuối cùng theo ông Phong, cần có các chính sách khuyến khích sử dụng xe điện để đổi các xe sử dụng nhiên liệu truyền thống sang xe nhiên liệu sạch. Bên cạnh đó cần tăng cường truyền thông để thay đổi thói quen sử dụng phương tiện xăng dầu của người dân…

Hà Nội: Không tuỳ tiện cấm xe máy, hạn chế ô tô cá nhân

 Nhóm Phóng Viên