Dịch Harry Potter phần 7: Cơn sốt trên toàn thế giới!

Trung Quốc: 12 bản dịch

Tại Trung Quốc, một nhóm độc giả thuộc website “Liên minh phù thủy quốc tế” đã nhanh chóng bắt tay vào dịch Tử thần tích ra tiếng Trung Quốc và tung lên mạng năm chương đầu tiên chỉ vài ngày sau khi nguyên bản tiếng Anh ra mắt. Thông tin từ website khẳng định chỉ có các thành viên đăng ký mới có thể đọc bản dịch này. Tuy nhiên, nhiều người vẫn có thể đọc ít nhất hai chương trên website này mà không cần đăng ký.

Ngay lập tức, Nhà xuất bản Văn Học Nhân Dân, công ty nắm bản quyền truyện Harry Potter tại Trung Quốc, đã phản đối mạnh mẽ hành động này lên chính quyền Trung Quốc. Vài ngày sau đó, từ sức ép của chính quyền địa phương, trên website “Liên minh phù thủy quốc tế” xuất hiện thông báo các thành viên nhóm dịch thuật đã bị giải tán, và “mọi hoạt động dịch thuật đều ngưng lại vì nhiều lý do”.

Người đứng đầu nhóm dịch thuật, một cậu bé 15 tuổi có biệt danh trên mạng là “Phù thủy Harry”, khẳng định nhóm quyết định dịch tập truyện chỉ với mục đích là chia sẻ niềm vui thưởng thức truyện Harry Potter với các độc giả Trung Quốc, chứ không hề có ý định gây phương hại gì cho NXB Văn Học Nhân Dân.

Đó chỉ là một trong số ít nhất 12 bản dịch không chính thức cuốn Harry Potter và tử thần tích được tung lên mạng Internet tại Trung Quốc. Bản dịch xuất hiện sớm nhất là của một học sinh trung học tại tỉnh Quảng Đông. Một bản dịch khác khá nổi tiếng là của tới 60 thành viên nhóm Học viện dịch thuật Hogwarts (tên ngôi trường phù thủy Harry Potter học trong truyện). Người tổ chức nhóm này là một sinh viên năm 1 có biệt danh trên mạng là Ziyang Xiami.

Ngay từ ngày 2-7 năm nay Ziyang Xiami cùng một vài thành viên đầu tiên đã tổ chức tuyển các tình nguyện viên dịch Harry Potter và nhận được tới 300 đơn xin gia nhập. Ziyang Xiami cho biết đội ngũ 60 người này được chia thành các nhóm nhỏ gồm 5-6 thành viên. Các nhóm cùng dịch, biên tập sau đó duyệt, với qui trình y hệt như một công ty dịch thuật chuyên nghiệp. Phần lớn các “dịch giả” trong nhóm đều là sinh viên năm thứ 2, 3 và chỉ có vài người đang theo học ĐH ngành tiếng Anh.

Mới đây, tờ El Mercurio (Chile) đưa tin hàng loạt độc giả trẻ Chile đang cùng nhau dịch Tử thần tích sang tiếng Tây Ban Nha (ngôn ngữ chính thức của Chile). Những người tò mò có thể đọc bản dịch này trên blog các thành viên nhóm dịch thuật hoặc tải về máy vi tính cá nhân. Tờ El Mercurio bình luận bản dịch này “không phải là hoàn hảo” do có một số lỗi ngữ pháp và đánh máy, tuy nhiên vẫn “rất ấn tượng”.

Trong khi đó, tại Iran, một nhóm “độc giả ưu tú rất giỏi tiếng Anh” đang lao vào dịch gấp rút cuốn sách sang tiếng địa phương Farsi để phục vụ nhu cầu bạn đọc. Iran không phải là quốc gia thành viên của Công ước bản quyền quốc tế. Do đó các nhà xuất bản và dịch giả Iran đã tự do dịch và xuất bản sách nước ngoài mà không cần để ý đến bản quyền và chi phí quyền tác giả. Năm 2003, khi cuốn Harry Potter và Hội Phượng hoàng ra mắt, tại Iran có hàng loạt bản dịch khác nhau được tung ra thị trường.

Trên thực tế, ngay từ tập đầu Harry Potter và hòn đá phù thủy, vô số người hâm mộ đã tự mình dịch sách ra ngôn ngữ địa phương trước bản dịch chính thức hàng tháng trời. Ví dụ như vào năm 2003, bản dịch tiếng Tây Ban Nha không chính thức của Harry Potter và Hội Phượng hoàng đã xuất hiện tại Venezuela tới năm tháng trước khi bản dịch chính thức được ra mắt. Điều hài hước là chất lượng bản dịch kém đến nỗi ở nhiều chương tác giả đã để lại nhiều lời nhắn như: “Đây là đoạn mà tôi không thể dịch nổi, xin lỗi”, hoặc: “Tôi chẳng hiểu gì đoạn này cả”. Chính quyền Venezuela đã bắt giữ hai người có liên quan đến bản dịch này.

Trước những bản dịch không chính thức này, người đại diện tác giả J.K.Rowling đã nhiều lần tuyên bố họ không thể và không có ý định ngăn cản bạn đọc dịch truyện Harry Potter vì động cơ thưởng thức riêng tư, nếu như các bản dịch không được công bố rộng rãi cho công chúng.

Theo Hiếu Trung
Tuổi Trẻ