Đừng chỉ nghĩ đau lưng mới là bệnh thận, 4 dấu hiệu này cho thấy thận đang tổn thương

Khi cảm thấy đau mỏi vùng thắt lưng, không ít người lập tức lo lắng rằng thận đang gặp vấn đề. Ngược lại, nếu không đau, họ lại cho rằng thận vẫn hoàn toàn khỏe mạnh.

Theo các bác sĩ chuyên khoa, đây là một trong những hiểu lầm phổ biến nhất.

Đau lưng có phải dấu hiệu sớm của bệnh thận?

Thực tế, phần lớn các trường hợp đau lưng trong cuộc sống hàng ngày không bắt nguồn từ bệnh thận. Nguyên nhân thường gặp hơn là căng cơ vùng lưng, thoái hóa cột sống, thoát vị đĩa đệm, ngồi quá lâu, mang vác nặng hoặc ảnh hưởng của tuổi tác.

Trong khi đó, thận lại được xem là một trong những cơ quan "im lặng" của cơ thể. Ở giai đoạn đầu, nhiều bệnh lý như viêm cầu thận, suy giảm chức năng thận hay bệnh thận mạn gần như không gây triệu chứng đau rõ rệt.

Chỉ khi xuất hiện các tình trạng như sỏi gây tắc nghẽn đường tiết niệu, thận ứ nước hoặc nhiễm trùng nặng, người bệnh mới có thể xuất hiện cơn đau dữ dội vùng hông lưng. Chính vì diễn tiến âm thầm này nên nhiều trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển khá nặng.

Các chuyên gia cho biết, chức năng chính của thận là lọc máu, tạo nước tiểu, đào thải chất cặn bã và duy trì cân bằng nước - điện giải. Khi chức năng này suy giảm, cơ thể thường biểu hiện qua nước tiểu, tình trạng giữ nước hoặc cảm giác mệt mỏi nhiều hơn là đau lưng.

Dữ liệu lâm sàng từ Hội Thận học Trung Quốc cho thấy tỷ lệ nhận thức về bệnh thận mãn tính ở người dân dưới 13%. Hầu hết bệnh nhân không cảm thấy đau rõ rệt ở giai đoạn đầu và chỉ đánh giá sức khỏe thận của mình dựa trên cơn đau lưng dưới. Đây là quan niệm sai lầm phổ biến nhất về sức khỏe ở người trung niên và người cao tuổi, và là yếu tố chính dẫn đến việc chậm trễ chẩn đoán.

Chia sẻ tại hội thảo tăng cường phòng chống và quản lý bệnh thận mạn tính tại Việt Nam (tháng 1/2026, tại Hà Nội), GS.TS Võ Tam, Phó Chủ tịch Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam cho biết: "Bệnh thận mạn là bệnh lý phổ biến ở cả thế giới và Việt Nam với tỷ suất mắc mới, tử vong cao và ngày càng trẻ hóa, tạo gánh nặng y tế lớn". 

Theo số liệu từ Bộ Y tế, khoảng 10 triệu người đang sống chung với bệnh thận mạn tính; số ca tử vong do bệnh thận mạn đang đứng thứ 8 trong số 10 nguyên nhân hàng đầu gây tử vong. Mỗi năm, khoảng 8.000 ca được tầm soát. Nhiều bệnh nhân được chẩn đoán khi đã ở giai đoạn 3-5 và mắc hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tim mạch, thiếu máu, rối loạn điện giải.

4 dấu hiệu cảnh báo thận đang tổn thương dễ bị bỏ qua

1. Nước tiểu có nhiều bọt và bọt lâu tan

Đây là dấu hiệu được các bác sĩ khuyến cáo nên lưu ý.

Thông thường, nước tiểu vẫn có thể xuất hiện một ít bọt do dòng tiểu mạnh. Tuy nhiên, nếu bọt nhỏ, dày, tồn tại nhiều phút sau khi đi tiểu và tình trạng này lặp đi lặp lại, người bệnh nên đi khám.

Hiện tượng này có thể liên quan đến protein niệu - tức có protein trong nước tiểu, một dấu hiệu cho thấy chức năng lọc của cầu thận có thể đang bị ảnh hưởng.

2. Mí mắt hoặc chân thường xuyên bị phù

Thận khỏe mạnh giúp cơ thể đào thải lượng nước dư thừa. Khi chức năng thận suy giảm, nước và muối có thể bị giữ lại nhiều hơn, gây phù.

Người bệnh có thể nhận thấy mí mắt sưng nhẹ sau khi thức dậy, hoặc mắt cá chân, cẳng chân phù hơn vào cuối ngày. Nếu tình trạng này tái diễn nhiều lần mà không rõ nguyên nhân, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

3. Nước tiểu thay đổi màu sắc hoặc thói quen đi tiểu khác thường

Nước tiểu bình thường có màu vàng nhạt và trong. Nếu nước tiểu liên tục có màu đỏ, nâu sẫm, đục hoặc xuất hiện máu mà không liên quan đến thực phẩm hay thuốc, cần được khám sớm.

Ngoài ra, việc số lần đi tiểu ban đêm tăng lên rõ rệt trong thời gian dài, đặc biệt khi kèm theo các dấu hiệu khác, cũng có thể phản ánh sự thay đổi chức năng của hệ tiết niệu hoặc thận.

4. Mệt mỏi kéo dài, da xanh xao

Nhiều người cho rằng mệt mỏi chỉ do thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức. Tuy nhiên, khi chức năng thận suy giảm, các chất thải có thể tích tụ trong cơ thể, đồng thời thận cũng giảm sản xuất erythropoietin - hormone kích thích tạo hồng cầu.

Điều này có thể khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi kéo dài, thiếu sức sống, giảm khả năng tập trung và xuất hiện tình trạng thiếu máu với biểu hiện da xanh hoặc nhợt nhạt.

Nếu nghỉ ngơi đầy đủ mà tình trạng vẫn không cải thiện, nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Muốn bảo vệ thận, hãy bắt đầu từ những thói quen đơn giản

Các chuyên gia cho biết, nhiều bệnh thận có thể tiến triển chậm nếu được phát hiện và kiểm soát sớm.

Để bảo vệ chức năng thận, mỗi người nên duy trì những thói quen sau:

Uống đủ nước và không nhịn tiểu

Lượng nước cần thiết phụ thuộc vào tuổi, mức độ vận động và tình trạng sức khỏe, nhưng nhìn chung người trưởng thành nên uống đủ nước theo nhu cầu của cơ thể.

Đồng thời, không nên nhịn tiểu thường xuyên vì có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn đường tiết niệu.

Ăn nhạt hơn

Giảm lượng muối trong khẩu phần ăn giúp giảm gánh nặng cho thận, đồng thời góp phần kiểm soát huyết áp - yếu tố nguy cơ hàng đầu của bệnh thận mạn.

Nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ muối, thịt xông khói và thức ăn quá mặn.

Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya kéo dài

Một lối sống điều độ với 7-8 giờ ngủ mỗi đêm không chỉ tốt cho tim mạch mà còn góp phần duy trì sức khỏe của thận.

Khám sức khỏe định kỳ

Người trên 45 tuổi hoặc có bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì hay tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên kiểm tra nước tiểu và xét nghiệm chức năng thận định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Phát hiện sớm vẫn là cách hiệu quả nhất để làm chậm tiến triển của nhiều bệnh lý về thận.

Sau tuổi 50, đứng dậy đi lại 5 phút mỗi giờ có thể mang lại khác biệt lớn cho sức khỏe

GĐXH - Ngồi làm việc liên tục nhiều giờ được xem là một trong những thói quen gây hại sức khỏe phổ biến nhất hiện nay. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới cho thấy chỉ cần đứng dậy đi bộ 5 phút mỗi giờ cũng có thể giúp giảm đáng kể tác động tiêu cực của việc ngồi lâu, đồng thời cải thiện tâm trạng và giảm mệt mỏi.