Giáo viên “gồng mình” trước áp lực thành tích và phụ huynh

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ phát biểu tại Tọa đàm “Áp lực của giáo viên: Nguyên nhân và giải pháp” tổ chức tại Trường ĐH Sư phạm Hà Nội ngày 14/12. Ảnh: Q.A

Quá nhiều áp lực khi đứng lớp

Chỉ ra những nhược điểm, khó khăn của giáo viên hiện nay, TS Nguyễn Văn Hòa - Chủ tịch HĐQT Trường THPT Dân lập Nguyễn Bỉnh Khiêm (Hà Nội) cho rằng, giáo viên hiện nay có tới 70% được đào tạo theo cách cũ nên bộc lộ những nhược điểm, đó là dạy học theo tính rập khuôn, học để chỉ dạy những điều trong sách giáo khoa. Ngoài ra, giáo viên theo hệ tư tưởng cũ nên rất bảo thủ, không chịu thay đổi mình và rất khó tiếp thu đóng góp từ người khác. Ngoài ra, giáo viên cũng dạy theo phương thức cũ “đóng đinh”, học sinh là phải ngoan ngoãn, nghe lời. Trường hợp không nghe lời dễ bị phạt, thậm chí vì sức ép mà đánh học sinh là như thế.

Cũng theo thầy Hòa: “Giáo viên hiện nay không chấp nhận học sinh hư, học sinh không nghe lời, nên vì áp lực mà giáo viên trở nên mất kiểm soát dẫn đến đánh phạt thô bạo học sinh. Bên cạnh đó, nhà trường cũng chưa làm chỗ dựa vững chắc cho giáo viên, hơi chút là phạt, là kỷ luật giáo viên vi phạm, trong khi có những giáo viên có năng lực, tâm huyết với nghề không may vi phạm dễ dẫn đến nản chí, không cống hiến với nghề nữa. Công tác đánh giá học sinh cũng đã tạo áp lực lên giáo viên, học sinh đòi hỏi phải là tốt, ngoan, không chấp nhận những học sinh hư, học kém. Nếu cứ chạy theo thành tích, thi cử như hiện nay, đội ngũ giáo viên khó có thể đáp ứng sự kỳ vọng của xã hội”.

Từng chứng kiến cảnh học sinh bị phụ huynh đánh, mắng, thậm chí xé bài con ngay ở cổng trường, trước đông người, chị Phan Hồ Điệp – Giảng viên Trường ĐH Sư phạm Hà Nội chia sẻ: “Với một số phụ huynh, luôn có ý nghĩ là bỏ tiền ra nên con cái phải học giỏi, giáo viên phải có trách nhiệm dạy con cái họ trở thành người tài giỏi. Thậm chí, không ít trường hợp còn “can thiệp sâu” vào công tác dạy học của giáo viên như thành lập tổ kiểm tra “đột xuất” vào bữa ăn, giờ học của con để đánh giá chất lượng giáo viên… Như vậy, giáo viên luôn áp lực, lo lắng chẳng may có sơ suất nào đó sẽ rất mệt mỏi khi đối diện”.

Là một giáo viên trực tiếp đứng lớp, cô Hoàng Phương Ngọc, giáo viên Trường THCS Cầu Giấy, quận Cầu Giấy, Hà Nội cho biết, giáo viên thậm chí còn chịu áp lực từ chính học sinh, bởi học sinh của mình có những em rất giỏi và điều đó đòi hỏi giáo viên phải luôn luôn tìm tòi để nâng cao tri thức để có thể giải đáp được các câu hỏi khó của trò. “Nhưng cũng có những em chỉ học lực trung bình, nếu giáo viên dạy ở mức quá cao các em lại không hiểu, lại có em cá biệt về tính cách, hoàn cảnh… Trong một lớp học đa dạng như vậy, giáo viên chịu nhiều áp lực khi phải đáp ứng nhu cầu riêng của từng đối tượng, vừa phải có kiến thức, vừa phải tâm lý và phải đối mặt với nhiều tình huống sư phạm”, cô Ngọc tâm sự.

Làm gì để giáo viên bớt “cô đơn”?

Theo TS Nguyễn Thị Thu Anh. Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Nguyễn Tất Thành (ĐH Sư phạm Hà Nội), một trong những áp lực của giáo viên hiện nay đó là áp lực từ phía… bên ngoài. Ví dụ như thiếu hỗ trợ từ phía phụ huynh trong việc giáo dục học sinh cũng là một khó khăn rất lớn đối với nhà trường. Nhiều cha mẹ thay vì cộng tác với giáo viên trong quá trình giáo dục con em mình thì lại tập trung vào việc bắt lỗi và lên án giáo viên mỗi khi không hài lòng. Do đó, muốn nâng cao chất lượng giáo dục, cần giảm bớt áp lực cho chính đội ngũ giáo viên, xây dựng văn hóa tổ chức trong nhà trường.

“Một trong những giải pháp để giảm áp lực cho giáo viên đó là xây dựng văn hóa tổ chức trong nhà trường. Theo đó, tất cả các thành viên trong nhà trường cùng nhau tạo nên các các giá trị vật chất và tinh thần, được thể hiện qua hình ảnh của giáo viên, nhân viên, học sinh và bầu không khí đặc trưng của nhà trường. Đặc biệt là tinh thần làm việc hết lòng vì sự tiến bộ của học sinh. Ban Giám hiệu thấu hiểu điểm mạnh, điểm yếu của từng giáo viên để tạo động lực cho giáo viên phấn đấu, giao nhiệm vụ đúng người, đúng việc trên cơ sở phát huy tối đa năng lực của mỗi cá nhân giáo viên”, TS Nguyễn Thị Thu Anh chia sẻ.

Tại buổi tọa đàm “Áp lực của giáo viên: Nguyên nhân và giải pháp” do Trường ĐH Sư phạm Hà Nội tổ chức ngày 14/12 tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết, vị thế của các thầy cô giáo với nghề được cả xã hội kỳ vọng. Nghề dạy học là nghề cao quý. Tuy nhiên, chính sự kỳ vọng này đôi khi tạo ra những áp lực cho thầy cô. Áp lực của người thầy đến từ chính bản thân họ, môi trường, cơ chế chính sách cho đến vị trí việc làm, thu nhập, đãi ngộ phụ cấp... rồi đến môi trường xã hội, phụ huynh và thậm chí là học sinh.

Cũng theo Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ, sắp tới đây, Bộ sẽ tập trung vào chính sách tuyển sinh các trường sư phạm để nhà trường tuyển sinh được các giáo sinh phù hợp, giáo viên phải có phẩm chất kiên nhẫn, yêu nghề, mến trẻ. Nếu không có mà cứ so sánh tiền lương hay những điều khác thì rất dễ xảy ra những vi phạm. Tuy nhiên, một số giáo viên vi phạm nghiêm trọng đạo đức nhà giáo trong thời gian vừa qua là không thể chấp nhận được, không thể đổ cho áp lực được. Trách nhiệm của chúng ta là chưa đúng thì sửa sai, không sửa được thì phải loại ra khỏi ngành. Những thầy cô làm tốt cần được động viên, khích lệ.

Quang Anh