Hà Nội nâng cao công tác tuyên truyền, giáo dục về dân số

Hà Nội là địa phương đông dân thứ hai của cả nước và có mật độ dân số cao thứ hai trong 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương với mật độ dân số là 2.398 người/km2, cao gấp 8,2 lần so với mật độ dân số cả nước. Hà Nội đã đạt mức sinh thay thế, tỉ lệ sinh con thứ 3 trở lên tuy có giảm so mỗi năm nhưng chưa bền vững; tỉ lệ tăng dân số hàng năm ở mức cao tạo ra áp lực lớn cho kinh tế - xã hội Thủ đô.

Hiện nay, chất lượng dân số đã từng bước được nâng cao, Thành phố phê duyệt và triển khai thực hiện đồng bộ các đề án, chương trình, kế hoạch, hoạt động mô hình về nâng cao chất lượng dân số ở 30/30 quận, huyện, thị xã; 579/579 xã, phường, thị trấn.

Theo báo cáo của Sở Y tế Hà Nội, 6 tháng đầu năm 2023, các chỉ tiêu cơ bản hoàn thành kế hoạch: Tỉ lệ sinh con thứ 3 trở lên đạt 7,0 % (giảm 0,04% so cùng kỳ 2022); tỉ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ đạt 68,2 % (tăng 4% so cùng kỳ 2022); tỉ lệ sàng lọc trước sinh đạt 85,0% (tăng 1,07% so cùng kỳ 2022); tỉ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 88,0 % (tăng 1,67% so cùng kỳ 2022); tỉ lệ cặp nam nữ thanh niên được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn đạt 45,0 % (tăng 17% so cùng kỳ 2022); tỉ số giới tính khi sinh ở mức 112,1 trẻ trai/100 trẻ gái.

Nhiều mô hình nhằm nâng cao chất lượng dân số được duy trì và nhân rộng tại các địa bàn trên toàn Thành phố. Tiêu biểu mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi áp dụng mô hình Tsuyama của Nhật Bản đang được triển khai thí điểm tại phường Bồ Đề (quận Long Biên) bước đầu tạo chuyển biến tích cực trong công tác chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.

Trong 6 tháng đầu năm, tại 11 điểm luyện tập đã tổ chức 210 buổi luyện tập bài thể dục tránh ngã với 4.250 lượt người tham gia. Trung tâm Y tế quận Long Biên trong thời gian tới phối hợp chặt chẽ với phường Bồ Đề tiếp tục triển khai mô hình có hiệu quả, nhân rộng đến các phường còn lại.

Mô hình chăm sóc sức khỏe người cao tuổi được triển khai tại 11/11 phường trên địa bàn quận Thanh Xuân với các hoạt động truyền thông, tư vấn về chăm sóc sức khỏe cho người cao tuổi tại gia đình và cộng đồng; tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho người cao tuổi và tổ chức sinh hoạt các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ, thể dục dưỡng sinh.... nhằm cải thiện, nâng cao sức khỏe, thể chất, tinh thần cho người cao tuổi trên địa bàn quận...

Mặc dù đã đạt những kết quả tích cực, tuy nhiên công tác dân số của Hà Nội vẫn đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức do cơ cấu dân số trẻ nên hàng năm số phụ nữ bước vào độ tuổi sinh đẻ vẫn ở mức cao, góp phần làm tăng số sinh của thành phố; tốc độ gia tăng dân số cơ học hàng năm ở mức cao, góp phần làm tăng quy mô dân số.

Bên cạnh đó, quy mô dân số lớn, địa bàn dân cư rộng, dân trí không đồng đều, nhận thức và tâm lý muốn có nhiều con và thích có con trai vẫn là nguyên nhân cơ bản dẫn đến tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở mức cao.

Thời gian tới, Hà Nội tiếp tục triển khai thực hiện tốt Nghị quyết số 21 của Ban chấp hành Trung ương khóa XII về công tác dân số trong tình hình mới và các đề án, chương trình, kế hoạch trọng tâm về công tác dân số của Thành phố theo từng giai đoạn từ nay đến năm 2030.

Trong đó, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền, sự tham gia của các ngành, đoàn thể, nâng cao hiệu quả Ban chỉ đạo công tác dân số các cấp, phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, nhân dân, tạo sự đồng thuận xã hội và tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển.

Đổi mới, đa dạng hóa hình thức, phương pháp truyền thông, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục, phổ biến pháp luật, chính sách về dân số; mở rộng toàn diện nội dung truyền thông về quy mô, cơ cấu, quản lý và phân bố dân số đặc biệt là nâng cao chất lượng dân số. Đẩy mạnh tuyên truyền các nội dung về sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên, tư vấn, khám sức khỏe trước hôn nhân; sàng lọc trước sinh và sơ sinh, quan tâm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đặc biệt là những người cao tuổi có hoàn cảnh khó khăn.