Huyện Hữu Lũng (Lạng Sơn): Dân bị sống chung với bụi và những tiếng nổ

Xe quá tải chở đá “hoành hành”, từng cuộn bụi mù mịt lùa vào người đi đường, tràn vào nhà dân đến nghẹt thở.

Sống trong sợ hãi

Chúng tôi vừa bước vào con đường liên xã Đồng Tân (huyện Hữu Lũng) đã bị giật mình bởi những tiếng nổ đinh tai nhức óc. Từ phía tiếng nổ phát ra, bụi bay mù mịt. Người dân ở đây gần như ai khi ra đường cũng phải mang kính, khẩu trang. Nhiều nhà cửa đóng suốt cả ngày để tránh bụi. Chị Phạm Thị Hải (ở địa phương) cho biết, gần chục năm nay người dân sống gần mỏ đá Đồng Tân (xã Đồng Tân, huyện Hữu Lũng) luôn bị tra tấn bởi tiếng nổ khai thác đá và bụi đá. Do không khí quá ô nhiễm nên nhiều gia đình có con nhỏ phải đi ở nhờ để tránh bụi bặm.

“Mỗi khi nổ mìn phá đá là toàn bộ khu vực xung quanh mỏ đá bị rung chấn mạnh, nhà cửa rung lên bần bật. Tường bị nứt, nhà cửa chìm trong khói bụi. Cả tháng, cả năm cuộc sống của chúng tôi ngập tràn khói bụi, dọn cơm ra phải ăn vội không bụi bám đầy thức ăn. Ngồi trong nhà nhưng vẫn đeo khẩu trang, trẻ con thì phải di tản đi chỗ khác tránh bụi… Chúng tôi kêu mãi mà tình hình vẫn không được cải thiện”, một người dân bức xúc.

Theo quan sát của phóng viên, tại khu vực này đang có hàng chục doanh nghiệp khai thác đá, người dân địa phương phải mờ mắt, ù tai sống chung với bụi, với tiếng nổ mìn, tiếng máy gầm rú. Mỗi lần nổ mìn đất đá bắn tứ tung vào vườn tược, nhà dân khiến ai cũng hoang mang. Được biết, tình trạng này xảy ra ở gần chục xã của huyện Hữu Lũng, đó là các xã: Cai Kinh, Đồng Tân, Minh Tiến, Đồng Tiến, Yên Vượng, Thanh Sơn.

“Nhiều nhà bị hòn đá nặng mấy kilôgam bay vào tận sân khiến chúng tôi thót tim. Có nhà đã phải chuyển đi sinh sống ở nơi khác vì lo sợ tính mạng bị đe dọa từ hoạt động nổ mìn khai thác đá”, một người dân xã Đồng Tân cho biết.

Người dân địa phương cho rằng, chính vì môi trường không khí bị ô nhiễm trầm trọng nên tình trạng người già và trẻ em bị mắc các bệnh về hô hấp khá cao. Để giảm thiểu tình trạng này, những đối tượng này đều được ưu tiên ở trong nhà. Nếu buộc phải ra ngoài đường, họ đều được bảo hộ kín mít từ đầu đến chân.

Được biết, hoạt động vận chuyển đá khai thác diễn ra suốt ngày đêm trên các tuyến tỉnh lộ 244, 242, 243 tại huyện Hữu Lũng. Các đoàn xe quá khổ, quá tải gồng trên mình hàng chục tấn đá ngày đêm băm nát những cung đường này. Tại mặt đường tỉnh lộ 243 thuộc địa phận các xã:  Yên Vượng, Yên Thịnh nối với đường Quốc lộ 1A theo quan sát của phóng viên thì tình trạng xe quá tải chở đá “hoành hành” khiến mặt đường bị hư hỏng nặng, nhiều chỗ tạo thành những hõm lớn và nó là bẫy đối với các phương tiện giao thông khác.

Khó xử lý vì…mỏng lực lượng

Các ngọn núi bị “xẻ thịt” ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của người dân xung quanh. Ảnh: A.Bùi

Theo tìm hiểu, huyện Hữu Lũng đang có gần 40 doanh nghiệp vừa và nhỏ được cấp phép hoạt động khai thác mỏ, chế biến đá vôi, khai thác tận thu các loại quặng… Người dân nhiều lần bức xúc, kêu cứu với chính quyền địa phương. Còn chính quyền địa phương thì làm văn bản kêu cứu lên cấp trên… nhưng tình trạng đâu vẫn hoàn đấy.

Gần đây nhất, UBND huyện Hữu Lũng có văn bản Số 410/UBND - KT&HT gửi Sở GTVT tỉnh Lạng Sơn đề nghị tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm đối với xe ô tô chở hàng quá tải trên các tuyến đường tỉnh lộ địa bàn huyện Hữu Lũng. Tại văn bản này, UBND huyện Hữu Lũng kêu cứu vì có tới gần 40 doanh nghiệp hoạt động khai thác đá tại các mỏ đá trên địa bàn. Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, nhiều doanh nghiệp đã sử dụng xe ô tô hoặc bán hàng cho xe ô tô chở quá tải trọng quy định theo thiết kế kỹ thuật của các tuyến đường. Theo văn bản Số 410: “Một thời gian ngắn sau khi được đầu tư các tuyến đường tỉnh lộ trên địa bàn huyện Hữu Lũng  đã xuống cấp nghiêm trọng, cống thoát nước bị sập, mặt đường bị phá nát, gây ô nhiễm môi trường, vật liệu rơi vãi trên đường gây mất an toàn giao thông”.

UBND huyện Hữu Lũng cũng cho biết, mặc dù huyện đã nhiều lần triển khai lực lượng ngăn chặn tình trạng xe quá tải chở đá trên, nhưng lực lượng mỏng, không thể xử lý triệt để, gây bức xúc trong dân. Từ đó, chính quyền địa phương bất lực và cầu cứu, đề nghị Sở GTVT tỉnh Lạng Sơn vào cuộc quyết liệt để xử lý tình trạng chở quặng đá quá khổ, quá tải giết chết các con đường ở đây.

Theo ghi nhận của phóng viên, văn bản này của UBND huyện Hữu Lũng phát đi từ đầu tháng 8/2015, nhưng đến nay tình trạng xe quá khổ quá tải chở quặng đá vẫn ngang nhiên hoành hành. Quan sát nhiều ngày của phóng viên cho thấy, hoạt động này rầm rầm cả ngày trên các tuyến tỉnh lộ qua huyện Hữu Lũng, nhưng vắng bóng lực lượng chức năng của tỉnh Lạng Sơn.

Liên quan đến vấn đề xe tải chở đá lộng hành ở địa bàn huyện Hữu Lũng, một cán bộ Thanh tra giao thông (Sở GTVT tỉnh Lạng Sơn) lý giải, Thanh tra giao thông đã xử phạt nhiều trường hợp, tiến hành cắt các thùng xe tải có chiều cao quá quy chuẩn quy định, tuy nhiên vẫn chưa giải quyết được triệt để tình trạng này. Mặt khác, Trụ sở Thanh tra giao thông tỉnh Lạng Sơn cách rất xa địa bàn huyện Hữu Lũng, trong khi lực lượng rất mỏng nên không thể thường xuyên duy trì trực chốt tại hiện trường được. Thêm vào đó, hoạt động của Thanh tra giao thông thường bị doanh nghiệp khai thác, vận chuyển đá theo dõi sát sao. Khi Đoàn công tác tiến hành kiểm tra, kiểm soát thì lập tức các doanh nghiệp vận tải thông báo cho nhau dừng mọi hoạt động vận chuyển đá đi tiêu thụ. Khi Đoàn công tác của Thanh tra giao thông đi thì các xe quá tải chở đá lại diễn ra bình thường.

A.Bùi - H.Châu/Báo Gia đình & Xã hội