Lo ngại ép cung, nhục hình gây ra án oan

Ngày 23/9, trong phiên họp thứ 31, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) tiếp tục thảo luận về những vấn đề lớn còn ý kiến khác nhau của các dự thảo luật. Vụ ông Nguyễn Thanh Chấn đi tù oan 10 năm, vụ án Huỳnh Văn Nến đang được kháng nghị sau 14 năm là những ví dụ điển hình được các thành viên UBTVQH nêu ra khi bàn về dự thảo Luật tổ chức Tòa án Nhân dân (sửa đổi) và Luật tổ chức Viện Kiểm sát Nhân dân (sửa đổi).

Thường trực Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện thông tin, kết quả giám sát thời gian qua cho thấy đã xảy ra những trường hợp bức cung, dùng nhục hình dẫn đến chết người, oan, sai; việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm còn tiềm ẩn nguy cơ bỏ lọt tội phạm. Những hoạt động này được tiến hành trước khi khởi tố vụ án, vì vậy nếu chỉ quy định Viện Kiểm sát Nhân dân thực hành quyền công tố từ khi khởi tố vụ án hoặc từ khi khởi tố bị can thì không ràng buộc được trách nhiệm của Viện kiểm sát, không đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp, yêu cầu chống oan, sai, chống bỏ lọt tội phạm.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng. Ảnh: TTXVN

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng góp ý luật sửa đổi phải đảm bảo luật sư có mặt ngay từ đầu vụ án để tránh trường hợp “đánh chết người ta xong lại bảo tự tử”. Theo Chủ tịch Quốc hội, phải đảm bảo tranh tụng, có quyền tự bào chữa, có luật sư, đảm bảo như vậy mới mở phiên tòa. Nguyên tắc xét xử là phải có tranh tụng để tòa có căn cứ buộc tội. Nếu buộc tội sai thì phải chịu trách nhiệm.

Nêu ra vụ việc của ông Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang), lãnh đạo Quốc hội thẳng thắn: “Cũng đã trả đi trả lại hồ sơ mấy lẫn mà vẫn kết tội oan như thế. Tòa án phải có thẩm quyền cao nhất trong hoạt động tố tụng, xét xử, phải tự tham gia điều tra, kiểm tra án ngay từ đầu để có thể xác định được công tác điều tra, truy tố trước khi chuyển hồ sơ sang toà xem có đúng hay không chứ không phải nhận cáo trạng, thấy chưa ổn mới trả hồ sơ, yêu cầu điều tra lại”.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng dự thảo Luật tổ chức Tòa án Nhân dân (sửa đổi) cần quy định chặt chẽ, phản ánh đúng tinh thần của Hiến pháp: Tòa án là cơ quan thực hiện quyền tư pháp. Quyền này thể hiện trong việc, Tòa án có thể tiến hành điều tra, xác minh chứng cứ trong trường hợp cần thiết mà không trả hồ sơ điều tra bổ sung lại từ đầu; đảm bảo tính độc lập của Tòa án trong xét xử.

Anh Đài