Lợi ích, sao dân chưa mặn mà?

Ngày 26/3, công ty TNHH thu phí tự động VETC, một nhà cung ứng dịch vụ thu phí cho biết, về số tiền mà các chủ xe phải đóng trước không có mức tối đa, tối thiểu. Nhà cung ứng này khuyến cáo tùy vào lộ trình dự kiến thì chủ xe nên đóng tối thiểu đủ tiền theo lượt sử dụng. Nếu chủ xe đóng thiếu thì sẽ không thanh toán được bằng thẻ thu giá tự động và phải áp dụng các phương thức thu giá khác. Tiền sẽ được nạp qua tài khoản trung gian là tài khoản của đơn vị cung ứng dịch vụ. Về câu hỏi, nếu chủ doanh nghiệp, chủ xe chủ động chấm dứt việc hoạt động và không sử dụng đường bộ thì VETC sẽ hoàn tiền nếu chủ xe đã ứng trước. Vậy trong trường hợp VETC phá sản thì tiền của doanh nghiệp, cá nhân có xe đã ứng sẽ xử lý như thế nào? VETC cho biết chưa bao giờ tính đến phương án này và sẽ…trả lời sau.

Tuy nhiên, trên góc độ quản lý nhà nước, trả lời câu hỏi về việc nhà cung cấp dịch vụ thu phí đang giữ tiền đóng trước của chủ phương tiện mà phá sản, Vụ KHCN - Môi trường và hợp tác quốc tế (Tổng cục Đường bộ Việt Nam) cho biết, chủ phương tiện mở tài khoản, dán thẻ, sau đó nạp tiền vào tài khoản để sử dụng dịch vụ. Tài khoản của chủ phương tiện được mở tại nhà cung cấp dịch vụ ETC. Theo quy định nhà cung cấp dịch vụ phải mở tài khoản chuyên thu tại ngân hàng và ngân hàng sẽ đảm bảo cho tài khoản chuyên thu này. Dù nhà cung cấp dịch vụ có phá sản, ngân hàng sẽ thay mặt thanh toán cho người sử dụng. Về băn khoăn tại sao chủ xe phải chuyển tiền vào tài khoản trung gian là đơn vị cung ứng dịch vụ ETC mà không áp dụng thẻ đã có của chủ xe đã có ở ngân hàng, đại diện Vụ KHCN - Môi trường và hợp tác quốc tế cho biết, do tốc độ xử lý của hệ thống ngân hàng thấp nên chưa thể áp dụng. Cụ thể, hệ thống chuyển mạng của ngân hàng xử lý một giao dịch mất khoảng 2-10 giây, trong khi hệ thống ETC yêu cầu xử lý 0,2 giây.

Thực ra, việc thu phí không dừng mang lại nhiều lợi ích không cần phải bàn cãi. Những lợi ích có thể thấy ngay như: tiết kiệm chi phí in vé, tiết kiệm nhiên liệu, tiết kiệm thời gian cho lái xe và hành khách, rút ngắn thời gian di chuyển...Đặc biệt, với cơ quan quản lý Nhà nước, họ sẽ quản lý được các phương tiện tham gia giao thông trên cả nước, chẳng hạn công tác đăng kiểm, đăng ký xe, xử phạt nguội giao thông, theo dõi điều tra các xe bị mất trộm…

Nhưng dù vậy, cũng phải nói rằng, đây là một vấn đề còn mới mẻ ở Việt Nam. Nhiều chuyên gia còn cho rằng, cần làm rõ tính pháp lý của vấn đề trước khi thực hiện. Tại các cuộc họp gần đây của những cơ quan liên quan về vấn đề này, nhiều câu hỏi, nhiều nỗi băn khoăn đã được nêu ra.

Một luật sư thuộc Đoàn luật sư TP. Hà Nội cho rằng, cơ quan quản lý cần nghiêm túc nhìn nhận lại các quyết định của mình, dựa trên khía cạnh pháp lý và việc minh bạch trong thu phí phải nhìn nhận từ các nhà đầu tư BOT, vì chủ phương tiện vốn dĩ chỉ là những người thụ động, không thể tự do qua các trạm thu phí được.

Có chuyên gia thì đặt câu hỏi: Tại sao một chủ trương đúng, khi thực thi sẽ mang lại hiệu quả, sự tiện dụng cho rất nhiều phía, vậy mà người dân vẫn chưa mấy mặn mà? Theo người này, cả Tổng cục ĐBVN lẫn đơn vị cung cấp hệ thống thu phí tự động không dừng cần phân tích để tìm câu trả lời. Khi có câu trả thỏa đáng, chắc chắn người dân sẽ ủng hộ, bởi không có ai lại đi ngược lại với lợi ích của chính mình – một khi điều đó thực sự là lợi ích.

Minh Anh