Lũ lên, hàng lậu... “xuống”

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Phú Hữu kiểm đếm tang vật vụ buôn lậu vừa bắt giữ. Ảnh: Bộ đội Biên Phòng An Giang

Thả trôi hàng lậu theo dòng nước lũ

Chiều 23/10, tổ chức tuần tra, kiểm soát địa bàn, tổ công tác chống buôn lậu của Đồn Biên phòng Phú Hữu (Bộ đội Biên Phòng An Giang) phát hiện nhiều bao tải được tập kết ở khu vực bãi bồi thuộc ấp Thạnh Phú, xã Khánh An, huyện An Phú. Qua kiểm tra, bên trong các bao tải chứa 1 tấn quần áo, 340 cái mũ, 500 đôi giày dép (đã qua sử dụng); 150kg lưới cước Thái Lan.

Theo thống kê từ đầu tháng 10 đến nay, Bộ đội Biên Phòng An Giang đã bắt giữ 14 vụ buôn lậu, hàng hóa chủ yếu là mỹ phẩm, thuốc lá điếu, đường cát, hàng điện tử đã qua sử dụng... Điều đáng chú ý là thủ đoạn thả trôi hàng lậu theo dòng nước lũ được các đối tượng lợi dụng để qua mặt lực lượng chức năng. Do nước lũ đang dâng cao, lượng mưa lớn nên công tác chống buôn lậu của đơn vị gặp rất nhiều khó khăn.

Khi chuyển hàng hoá lên bờ, cánh đầu nậu thuê người sử dụng xe máy chở số lượng lớn hàng lậu thuốc lá vẫn còn nguyên nhãn mác. Cung đường vận chuyển hàng lậu ở đây khá đặc biệt vì các xe phải chạy trên bờ ruộng chưa đầy nửa mét. Những người vận chuyển thuê như làm xiếc trên cánh đồng, họ đánh võng liên hồi ở những đoạn đê quanh co, khúc khuỷu. Nhưng khi vừa tiếp cận được con đường nhựa nhỏ phẳng lì trong nội địa, những kẻ vận chuyển này lập tức tăng tốc và sẵn sàng đe dọa bất cứ ai lạ mặt xuất hiện.

Còn tại địa bàn phía Bắc đảo Phú Quốc (Kiên Giang), với điều kiện địa hình tự nhiên của tỉnh có nhiều kênh rạch, khu vực biển liền kề giáp biên giới giữa Việt Nam và Campuchia, các đối tượng đã vận chuyển hàng cấm, hàng lậu qua biên giới tuồn vào nội địa bằng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi. Mặt khác, ở đảo Phú Quốc, các đối tượng lợi dụng chính sách thông thoáng, thuận lợi về thủ tục quản lý xuất, nhập cảnh để trà trộn hàng cấm chung với hành lý. Để tránh bị phát hiện, các đối tượng buôn lậu luôn cử người theo dõi hoạt động của lực lượng chống buôn lậu ngay tại đồn, trạm biên phòng để thông báo cho nhau đối phó, né tránh và thay đổi địa điểm. Khi bị bắt giữ, các đối tượng thường lôi kéo người thân, phụ nữ, thanh niên để ngăn cản, giành giật lại hàng...

Thông tin về tình hình buôn lậu ở biên giới Tây Nam, ông Vũ Hùng Sơn, Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia cho biết: Tại các vùng tiếp giáp biên giới Campuchia, các đối tượng đầu nậu thường dùng kho tàng, bến bãi, tập kết hàng hóa sát hai bên biên giới để vận chuyển trái phép hàng hóa; sử dụng xe gắn máy hoặc xuồng máy có công suất lớn chạy tốc độ cao để giấu hàng, nên việc bắt giữ không dễ.

"Hàng hóa nhập lậu thường được các đối tượng buôn lậu vận chuyển vào chiều tối, nửa đêm, sáng sớm, bằng cách chia nhỏ hàng hóa; thuê người canh dò đường; theo dõi di chuyển của các lực lượng chức năng 24/24 giờ. Các đối tượng có sự cấu kết, thỏa thuận, tổ chức chặt chẽ, từ đối tượng đầu nậu, canh đường, theo dõi đến người tham gia vận chuyển, tạo thành đường dây xuyên suốt, có tổ chức. Phần lớn hàng hóa buôn lậu là: Thuốc lá ngoại, hàng điện tử, điện lạnh đã qua sử dụng, xăng dầu, rượu bia, nước ngọt, phân bón, mỹ phầm, thực phẩm chức năng… Đặc biệt, mặt hàng lợn thịt, lợn giống có chiều hướng gia tăng phức tạp với nhiều phương thức thủ đoạn tinh vi, khó kiểm soát", ông Vũ Hùng Sơn cho hay.

Cuối năm tình trạng buôn lậu lại "nóng" trở lại

Dịp cuối năm, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả đang dần “nóng” trở lại.

Thời gian qua, khi dịch COVID-19 bước đầu được kiểm soát, cuộc sống trở lại trạng thái "bình thường mới" thì tại các tuyến biên giới trên địa bàn các tỉnh Sơn La, Lạng Sơn, Cao Bằng Điện Biên… tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, vận chuyển hàng cấm lại có xu hướng tăng trở lại với chiều hướng thay đổi phương thức, mặt hàng, thủ đoạn ngày càng tinh vi hơn nhằm qua mặt lực lượng chức năng. Điển hình vụ Bộ đội Biên phòng và Hải quan Cao Bằng phát hiện và thu giữ gần 700.000 chiếc khẩu trang y tế không có hóa đơn chứng từ và vụ đối tượng buôn lậu manh động, chống trả lực lượng chức năng khiến một chiến sĩ Công an ở Bắc Giang hy sinh.

Tại cột mốc 1089 khu vực biên giới Việt Nam - Trung Quốc, điểm nóng mà các đối tượng vận chuyển hàng lậu thường xuyên đi qua, trước sự truy quét gắt gao của các lực lượng chức năng, như lập chốt kiểm soát tại đường biên, làm hàng rào đến nay không còn cảnh hàng đoàn người cheo leo vách đá mang vác hàng lậu. Giờ đây, các đầu nậu lớn đã chuyển sang hình thức tinh vi và khó xử lý hơn rất nhiều, thậm chí còn tổ chức buôn lậu qua đường "chính ngạch".

Theo Cục Quản lý thị trường tỉnh Lạng Sơn, với thủ đoạn tinh vi, hàng hóa sau khi đã thẩm lậu qua biên giới được các đầu nậu thu gom và hợp thức hóa bằng những hóa đơn mua bán với giá trị hàng hóa đã được khai giảm xuống hàng chục lần. Thời gian qua, cơ quan chức năng đã phát hiện nhiều vụ gian lận thương mại thông qua hình thức khai giảm giá trị hàng hóa nhưng không xử lý được vì các chủ hàng đều có hóa đơn hợp lệ. Như đã thành quy ước chung, tất cả các hàng hóa may mặc đều có giá chung ghi trên hóa đơn trị giá 10 nghìn đồng/sản phẩm. Điều này, không đúng với giá trị thật của sản phẩm gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong việc xử lý vi phạm đối với sản phẩm ghi sai giá. Cũng với thủ đoạn hợp thức hóa bằng hóa đơn chứng từ, hàng lậu khi bị cơ quan chức năng phát hiện và xác định là hàng lậu sản xuất tại nước ngoài cũng không thể thu giữ mà chỉ có thể xử lý theo quy định về hàng hóa không rõ nguồn gốc xuất xứ với mức xử phạt bằng đúng giá trị số hàng hóa đó, trong khi giá trị hàng hóa đã bị khai giảm xuống hàng chục lần.

Cùng với việc hợp thức hóa hàng lậu, hàng giả, việc vận chuyển hàng hóa vào sâu thị trường trong nước một cách bài bản, có tổ chức chặt chẽ thì tình trạng gian lận nguồn gốc xuất xứ hàng hóa cũng đang là vấn đề nóng hiện nay. Nhiều lô hàng, cơ sở nhập khẩu trong nước thuê các doanh nghiệp nước ngoài sản xuất với những nhãn mác "dán tạm" ghi rõ là sản xuất tại nước ngoài. Tuy nhiên, sau khi thông quan, hàng hóa được đưa về các kho bãi trong nước và dán nhãn hàng hóa sản xuất tại Việt Nam hoặc nước thứ ba, sau đó đưa đi tiêu thụ. Hành vi gian lận nhãn mác hàng hóa nêu trên chỉ có thể bị xử lý khi các lực lượng chức năng bắt quả tang nhưng điều này rất khó khăn. Còn khi việc thay đổi nhãn mác đã hoàn thành, những lô hàng này được phù phép bằng những hóa đơn mua bán hàng hóa thông thường và đưa đi tiêu thụ thì các cơ quan chức năng rất khó xử lý.

Nhóm Phóng Viên

Xâm nhập đường dây “đánh hàng” miền biên viễn Lạng Sơn: Giật mình khóa đào tạo “buôn lậu từ A đến Z”