Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con

Thứ tư, 15:21 15/07/2026 | Dân số và phát triển

GĐXH - Từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng như trao quyền cho các cặp vợ chồng tự quyết thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh; đồng thời mở rộng hàng loạt chính sách hỗ trợ về thai sản, tài chính, nhà ở xã hội và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Người dân kỳ vọng từ những chính sách mới

Trong buổi tiêm chủng định kỳ dành cho phụ nữ mang thai và trẻ em tại Trạm Y tế xã Nga My, tỉnh Nghệ An đầu tháng 7, bên cạnh hoạt động khám, tư vấn và tiêm chủng, cán bộ y tế dành nhiều thời gian giới thiệu những điểm mới của Luật Dân số vừa có hiệu lực.

Điều thu hút sự quan tâm của nhiều người dân là quy định hỗ trợ đối với phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người khi sinh con.

Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con - Ảnh 1.

Tuyên truyền về chính sách dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Theo chị Vy Thị Khế, viên chức phụ trách công tác dân số xã Nga My, địa phương có đông đồng bào dân tộc Ơ Đu sinh sống, một trong những dân tộc có quy mô dân số ít nhất cả nước. Vì vậy, những chính sách mới không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ an sinh mà còn góp phần gìn giữ và phát triển cộng đồng dân tộc rất ít người.

"Chúng tôi tuyên truyền để người dân hiểu Luật không khuyến khích sinh nhiều con bằng mọi giá mà hướng tới sinh con an toàn, trẻ em được chăm sóc tốt ngay từ trước và sau sinh. Với đồng bào dân tộc rất ít người, đây còn là chính sách có ý nghĩa bảo tồn và phát triển giống nòi", chị Khế chia sẻ.

Hiện bản Văng Môn (xã Nga My) có 105 hộ với 347 nhân khẩu là người Ơ Đu. Những năm gần đây, đời sống người dân từng bước cải thiện, nhận thức về công tác dân số cũng thay đổi rõ rệt.

Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con - Ảnh 2.

Những em nhỏ ở bản Văng Môn, xã Nga My.

Ông Nguyễn Trọng Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Nga My, cho biết mỗi năm địa phương chỉ ghi nhận khoảng 2-3 trường hợp sinh thêm con trong độ tuổi sinh đẻ. "Chính sách hỗ trợ là sự động viên của Nhà nước nhưng người dân vẫn cân nhắc điều kiện kinh tế và khả năng nuôi dạy con trước khi quyết định sinh con. Điều quan trọng nhất vẫn là nâng cao chất lượng dân số", ông Hưng nói.

Không chỉ người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều gia đình trẻ cũng quan tâm đến các chính sách mới. Chuẩn bị sinh con thứ hai vào cuối năm nay, chị Nguyễn Thuỳ Dung (phường Thành Vinh) cho biết, vợ chồng đã tìm hiểu khá kỹ Luật Dân số. "Chi phí sinh và nuôi con hiện nay rất lớn. Dù mức hỗ trợ chưa thể bù đắp toàn bộ nhưng việc Nhà nước có thêm chính sách đồng hành giúp chúng tôi yên tâm hơn khi quyết định sinh đủ hai con theo mong muốn", chị Dung chia sẻ.

Trao quyền quyết định sinh con, mở rộng nhiều chính sách hỗ trợ

Sau nhiều năm thực hiện chính sách dân số theo hướng kế hoạch hóa gia đình, Luật Dân số đánh dấu bước chuyển sang cách tiếp cận mới, lấy quyền của người dân và chất lượng dân số làm trung tâm.

Theo luật, các cặp vợ chồng được quyền quyết định thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với điều kiện của mỗi gia đình. Bên cạnh đó, luật bổ sung nhiều chính sách nhằm giảm áp lực cho các gia đình trẻ và duy trì mức sinh hợp lý.

Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con - Ảnh 3.

Tư vấn về việc sử dụng các biện pháp tránh thai cho người dân.

Đáng chú ý, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Một số nhóm đối tượng còn được hỗ trợ tài chính, ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội, đồng thời được mở rộng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sơ sinh.

Theo bà Nguyễn Thị Thắng, Phó Trưởng phòng Dân số, Sở Y tế Nghệ An, việc trao quyền quyết định sinh con không đồng nghĩa với khuyến khích sinh nhiều con. "Luật hướng tới bảo đảm quyền sinh sản của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, đồng thời yêu cầu các cặp vợ chồng có trách nhiệm trong việc chăm sóc, nuôi dạy con và nâng cao chất lượng dân số", bà Thắng cho biết.

Theo ngành y tế, Nghệ An là địa phương có đặc điểm dân số khá đa dạng khi một số khu vực vẫn duy trì mức sinh cao, trong khi nhiều địa bàn bắt đầu xuất hiện xu hướng giảm sinh. Tình trạng sinh con thứ ba và mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn tồn tại ở một số nơi.

Vì vậy, việc triển khai Luật Dân số được kỳ vọng sẽ giúp địa phương xây dựng các chính sách phù hợp với đặc điểm từng vùng, vừa bảo đảm quyền sinh sản của người dân, vừa hướng tới mục tiêu phát triển dân số bền vững. Để đưa luật sớm đi vào cuộc sống, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành kế hoạch triển khai thi hành trên địa bàn toàn tỉnh. Các ngành, địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền những điểm mới của luật, rà soát các quy định liên quan, đồng thời xây dựng các chính sách dân số đặc thù phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Theo Sở Y tế Nghệ An, các chính sách mới không chỉ góp phần giảm gánh nặng kinh tế cho các gia đình trẻ mà còn tạo điều kiện để trẻ em được chăm sóc tốt hơn ngay từ giai đoạn đầu đời, qua đó nâng cao chất lượng dân số và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Những điểm mới đáng chú ý của Luật Dân số

Các cặp vợ chồng được quyền quyết định thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh.

Phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng.

Lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.

Mở rộng chính sách hỗ trợ tài chính đối với một số nhóm đối tượng.

Ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội.

Tăng cường sàng lọc trước sinh, sơ sinh và chăm sóc sức khỏe sinh sản.

Bổ sung chính sách hỗ trợ phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người.

Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con - Ảnh 4.Xã Hương Phố đổi mới công tác dân số: Truyền thông sâu rộng, nâng cao chất lượng dân số ngay từ cơ sở

GĐXH - Sau chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7, xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, triển khai đồng bộ các giải pháp về dân số và phát triển, hướng tới nâng cao chất lượng dân số, thích ứng với già hóa dân số và xây dựng những gia đình hạnh phúc, bền vững.


Xã Hương Phố đổi mới công tác dân số: Truyền thông sâu rộng, nâng cao chất lượng dân số ngay từ cơ sở

Xã Hương Phố đổi mới công tác dân số: Truyền thông sâu rộng, nâng cao chất lượng dân số ngay từ cơ sở

Dân số và phát triển -

GĐXH - Sau chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 11/7, xã Hương Phố, tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, triển khai đồng bộ các giải pháp về dân số và phát triển, hướng tới nâng cao chất lượng dân số, thích ứng với già hóa dân số và xây dựng những gia đình hạnh phúc, bền vững.

Ngày Dân số Thế giới 2026: Đầu tư cho thanh niên để tận dụng 'cửa sổ dân số vàng' và phát triển bền vững

Ngày Dân số Thế giới 2026: Đầu tư cho thanh niên để tận dụng 'cửa sổ dân số vàng' và phát triển bền vững

Dân số và phát triển -

GĐXH - Sáng 10/7, tại Hưng Yên, Bộ Y tế phối hợp UBND tỉnh Hưng Yên và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 2026 với chủ đề "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng". Sự kiện không chỉ lan tỏa thông điệp về công tác dân số trong giai đoạn mới mà còn khẳng định vai trò trung tâm của thế hệ trẻ trong sự phát triển bền vững của đất nước.

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.