Luật Dân số có hiệu lực: Người dân được tự quyết số con, thêm nhiều chính sách hỗ trợ sinh con
GĐXH - Từ ngày 1/7/2026, Luật Dân số chính thức có hiệu lực với nhiều thay đổi quan trọng như trao quyền cho các cặp vợ chồng tự quyết thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh; đồng thời mở rộng hàng loạt chính sách hỗ trợ về thai sản, tài chính, nhà ở xã hội và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Người dân kỳ vọng từ những chính sách mới
Trong buổi tiêm chủng định kỳ dành cho phụ nữ mang thai và trẻ em tại Trạm Y tế xã Nga My, tỉnh Nghệ An đầu tháng 7, bên cạnh hoạt động khám, tư vấn và tiêm chủng, cán bộ y tế dành nhiều thời gian giới thiệu những điểm mới của Luật Dân số vừa có hiệu lực.
Điều thu hút sự quan tâm của nhiều người dân là quy định hỗ trợ đối với phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người khi sinh con.

Tuyên truyền về chính sách dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số.
Theo chị Vy Thị Khế, viên chức phụ trách công tác dân số xã Nga My, địa phương có đông đồng bào dân tộc Ơ Đu sinh sống, một trong những dân tộc có quy mô dân số ít nhất cả nước. Vì vậy, những chính sách mới không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ an sinh mà còn góp phần gìn giữ và phát triển cộng đồng dân tộc rất ít người.
"Chúng tôi tuyên truyền để người dân hiểu Luật không khuyến khích sinh nhiều con bằng mọi giá mà hướng tới sinh con an toàn, trẻ em được chăm sóc tốt ngay từ trước và sau sinh. Với đồng bào dân tộc rất ít người, đây còn là chính sách có ý nghĩa bảo tồn và phát triển giống nòi", chị Khế chia sẻ.
Hiện bản Văng Môn (xã Nga My) có 105 hộ với 347 nhân khẩu là người Ơ Đu. Những năm gần đây, đời sống người dân từng bước cải thiện, nhận thức về công tác dân số cũng thay đổi rõ rệt.

Những em nhỏ ở bản Văng Môn, xã Nga My.
Ông Nguyễn Trọng Hưng, Phó Chủ tịch UBND xã Nga My, cho biết mỗi năm địa phương chỉ ghi nhận khoảng 2-3 trường hợp sinh thêm con trong độ tuổi sinh đẻ. "Chính sách hỗ trợ là sự động viên của Nhà nước nhưng người dân vẫn cân nhắc điều kiện kinh tế và khả năng nuôi dạy con trước khi quyết định sinh con. Điều quan trọng nhất vẫn là nâng cao chất lượng dân số", ông Hưng nói.
Không chỉ người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nhiều gia đình trẻ cũng quan tâm đến các chính sách mới. Chuẩn bị sinh con thứ hai vào cuối năm nay, chị Nguyễn Thuỳ Dung (phường Thành Vinh) cho biết, vợ chồng đã tìm hiểu khá kỹ Luật Dân số. "Chi phí sinh và nuôi con hiện nay rất lớn. Dù mức hỗ trợ chưa thể bù đắp toàn bộ nhưng việc Nhà nước có thêm chính sách đồng hành giúp chúng tôi yên tâm hơn khi quyết định sinh đủ hai con theo mong muốn", chị Dung chia sẻ.
Trao quyền quyết định sinh con, mở rộng nhiều chính sách hỗ trợ
Sau nhiều năm thực hiện chính sách dân số theo hướng kế hoạch hóa gia đình, Luật Dân số đánh dấu bước chuyển sang cách tiếp cận mới, lấy quyền của người dân và chất lượng dân số làm trung tâm.
Theo luật, các cặp vợ chồng được quyền quyết định thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với điều kiện của mỗi gia đình. Bên cạnh đó, luật bổ sung nhiều chính sách nhằm giảm áp lực cho các gia đình trẻ và duy trì mức sinh hợp lý.

Tư vấn về việc sử dụng các biện pháp tránh thai cho người dân.
Đáng chú ý, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng; lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con. Một số nhóm đối tượng còn được hỗ trợ tài chính, ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội, đồng thời được mở rộng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sơ sinh.
Theo bà Nguyễn Thị Thắng, Phó Trưởng phòng Dân số, Sở Y tế Nghệ An, việc trao quyền quyết định sinh con không đồng nghĩa với khuyến khích sinh nhiều con. "Luật hướng tới bảo đảm quyền sinh sản của mỗi cá nhân, mỗi gia đình, đồng thời yêu cầu các cặp vợ chồng có trách nhiệm trong việc chăm sóc, nuôi dạy con và nâng cao chất lượng dân số", bà Thắng cho biết.
Theo ngành y tế, Nghệ An là địa phương có đặc điểm dân số khá đa dạng khi một số khu vực vẫn duy trì mức sinh cao, trong khi nhiều địa bàn bắt đầu xuất hiện xu hướng giảm sinh. Tình trạng sinh con thứ ba và mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn tồn tại ở một số nơi.
Vì vậy, việc triển khai Luật Dân số được kỳ vọng sẽ giúp địa phương xây dựng các chính sách phù hợp với đặc điểm từng vùng, vừa bảo đảm quyền sinh sản của người dân, vừa hướng tới mục tiêu phát triển dân số bền vững. Để đưa luật sớm đi vào cuộc sống, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành kế hoạch triển khai thi hành trên địa bàn toàn tỉnh. Các ngành, địa phương sẽ tăng cường tuyên truyền những điểm mới của luật, rà soát các quy định liên quan, đồng thời xây dựng các chính sách dân số đặc thù phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Theo Sở Y tế Nghệ An, các chính sách mới không chỉ góp phần giảm gánh nặng kinh tế cho các gia đình trẻ mà còn tạo điều kiện để trẻ em được chăm sóc tốt hơn ngay từ giai đoạn đầu đời, qua đó nâng cao chất lượng dân số và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Những điểm mới đáng chú ý của Luật Dân số
Các cặp vợ chồng được quyền quyết định thời điểm sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh.
Phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng.
Lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con.
Mở rộng chính sách hỗ trợ tài chính đối với một số nhóm đối tượng.
Ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội.
Tăng cường sàng lọc trước sinh, sơ sinh và chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Bổ sung chính sách hỗ trợ phụ nữ thuộc các dân tộc thiểu số rất ít người.
Trẻ sau sinh thường có đờm ở cổ, cha mẹ cần biết điều này để xử lý an toàn cho con
Dân số và phát triển -GĐXH - Nhiều cha mẹ lo lắng khi thấy trẻ sơ sinh có tiếng khò khè như có đờm ở cổ nhưng bé vẫn không ho. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ chăm sóc con đúng cách và biết khi nào cần đưa trẻ đi khám.
Già hóa dân số không chỉ là thách thức an sinh mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế bạc
Dân số và phát triển -GĐXH - Việt Nam dự kiến chính thức bước vào giai đoạn dân số già vào năm 2034, kéo theo nhu cầu ngày càng lớn về dịch vụ chăm sóc người cao tuổi. Theo các chuyên gia, nếu hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn nhân lực, già hóa dân số có thể trở thành động lực thúc đẩy kinh tế bạc thay vì chỉ tạo sức ép lên hệ thống an sinh.
Phấn đấu giảm tử vong do ung thư vú, tiến tới loại trừ ung thư cổ tử cung
Dân số và phát triển -GĐXH - Trước thực trạng hơn 60% ca ung thư vú tại Việt Nam được phát hiện ở giai đoạn muộn và tỷ lệ phụ nữ được sàng lọc ung thư cổ tử cung còn thấp, Bộ Y tế đang triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về phòng chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035 với mục tiêu hướng tới giảm tử vong do ung thư vú và tiến tới loại trừ ung thư cổ tử cung.
5 hiểu lầm khiến nhiều cặp vợ chồng chần chừ lựa chọn biện pháp tránh thai an toàn và hiệu quả
Dân số và phát triển -GĐXH - Nhiều người vẫn cho rằng triệt sản sẽ làm mất "bản lĩnh đàn ông", ảnh hưởng nội tiết hoặc có thể nối lại bất cứ lúc nào. Theo chuyên gia, đây đều là những quan niệm chưa đúng, khiến không ít cặp vợ chồng e ngại.
Càng mong có con càng sợ gần chồng, người phụ nữ 33 tuổi phát hiện hội chứng đau vùng kín ít người biết
Dân số và phát triển -GĐXH - Từng sinh con tự nhiên, chị My (33 tuổi) mong có thêm em bé nhưng không thành. Thăm khám, bác sĩ phát hiện nguyên nhân là do hội chứng tiền đình âm hộ.
CLB liên thế hệ tự giúp nhau ở Hải Phòng: Lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng
Dân số và phát triển -GĐXH - Không chỉ là nơi kết nối người cao tuổi, Câu lạc bộ (CLB) liên thế hệ tự giúp nhau phường Hải An (TP Hải Phòng) còn trở thành điểm tựa của nhiều hoàn cảnh khó khăn. Tại đây, những người đã bước sang tuổi xế chiều vẫn tiếp tục sống vui, sống khỏe, sẻ chia và lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho cộng đồng.
Bé gái 14 tuổi phát hiện mắc bệnh tiểu đường từ dấu hiệu nhiều trẻ em Việt mắc phải nhưng cha mẹ bỏ qua
Dân số và phát triển -GĐXH - Đặc điểm của bệnh nhi mắc cùng lúc 4 bệnh gồm: bệnh tiểu đường, rối loạn mỡ máu, gan nhiễm mỡ và hội chứng buồng trứng đa nang là có vùng da sẫm màu ở sau gáy.
Sau lần sảy thai, vợ chồng chờ con suốt 4 năm mới biết cả hai đều bị vô sinh
Dân số và phát triển -GĐXH - Sau lần mang thai tự nhiên nhưng sảy thai ở tuần thứ 12, vợ chồng chị Ly mong con suốt 4 năm nhưng không thành. Đi khám, cả hai đều được chẩn đoán mắc các bệnh lý gây vô sinh.
Tại sao kinh nguyệt đến sớm? 8 nguyên nhân phổ biến chị em cần lưu ý
Dân số và phát triển -Nhiều chị em băn khoăn, lo lắng khi thấy kinh nguyệt đến sớm hơn dự kiến. Hãy cùng tìm hiểu những nguyên nhân tiềm ẩn và thời điểm nào cần đi khám ngay lập tức.
Cô gái 27 tuổi phát hiện suy buồng trứng sớm, bác sĩ khuyến cáo chị em đừng bỏ qua dấu hiệu này
Dân số và phát triển -GĐXH - Khám sức khỏe tiền hôn nhân, cô gái 27 tuổi bất ngờ phát hiện suy buồng trứng sớm do mang gene bất thường.