Ngày Dân số Thế giới 2026: Đầu tư cho thanh niên để tận dụng 'cửa sổ dân số vàng' và phát triển bền vững
GĐXH - Sáng 10/7, tại Hưng Yên, Bộ Y tế phối hợp UBND tỉnh Hưng Yên và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) tại Việt Nam tổ chức Lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Dân số Thế giới 2026 với chủ đề "Chung tay hiện thực hóa khát vọng của thanh niên cho một tương lai tươi sáng". Sự kiện không chỉ lan tỏa thông điệp về công tác dân số trong giai đoạn mới mà còn khẳng định vai trò trung tâm của thế hệ trẻ trong sự phát triển bền vững của đất nước.
Thanh niên là động lực cho sự phát triển trong kỷ nguyên mới
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên khẳng định, Đảng và Nhà nước luôn xác định dân số là yếu tố có ý nghĩa chiến lược đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Quan điểm này đã được thể chế hóa trong Nghị quyết số 21-NQ/TW về công tác dân số trong tình hình mới và tiếp tục được cụ thể hóa bằng Luật Dân số năm 2025.
Theo Thứ trưởng, công tác dân số hiện nay không chỉ dừng ở việc điều chỉnh quy mô dân số mà còn hướng tới nâng cao chất lượng dân số, thích ứng với những biến đổi nhân khẩu học và tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong nhiều thập kỷ tới.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên phát biểu tại buổi lễ.
Đại diện Liên Hợp Quốc và Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cũng nhấn mạnh con người, đặc biệt là thanh niên, luôn là trung tâm của mọi chính sách phát triển. Việt Nam hiện đang bước vào giai đoạn cơ cấu dân số vàng với gần 70 triệu người trong độ tuổi lao động từ 15 đến 64 tuổi. Đây được xem là cơ hội quý giá để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Dân số thế giới đang thay đổi nhanh chóng
Theo Báo cáo Thanh niên thế giới năm 2026 của Liên Hợp Quốc, thế giới hiện có hơn 8,2 tỷ người, trong đó khoảng 1,3 tỷ người ở độ tuổi từ 15 đến 24 - lực lượng thanh niên lớn nhất trong lịch sử nhân loại. Tuy nhiên, tỷ trọng thanh niên trong cơ cấu dân số toàn cầu đang có xu hướng giảm và dự báo sẽ tiếp tục giảm mạnh vào năm 2050, đặc biệt tại nhiều quốc gia châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc.
Các vị đại biểu tham dự tai buổi lễ
Bên cạnh sự thay đổi về cơ cấu dân số, thế giới cũng đang đối mặt với nhiều vấn đề xã hội đáng lo ngại. Tình trạng kết hôn sớm, mang thai ở tuổi vị thành niên, tử vong mẹ và trẻ sơ sinh tại các quốc gia thu nhập thấp vẫn ở mức cao. Mỗi ngày trên toàn cầu ghi nhận hơn một triệu ca mắc mới các bệnh lây truyền qua đường tình dục, trong đó thanh thiếu niên là nhóm chịu ảnh hưởng lớn.
Những thách thức này cho thấy đầu tư cho thanh niên không chỉ là đầu tư cho hiện tại mà còn quyết định chất lượng nguồn nhân lực và sự phát triển của mỗi quốc gia trong tương lai.
Việt Nam đạt nhiều thành tựu nhưng vẫn đối mặt không ít thách thức
Trong hơn ba thập kỷ qua, Việt Nam đã đạt nhiều kết quả tích cực trong công tác dân số và phát triển. Khoảng cách phát triển giữa các vùng miền từng bước được thu hẹp, chỉ số phát triển con người không ngừng được cải thiện, tỷ lệ suy dinh dưỡng, tử vong mẹ và trẻ em giảm mạnh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.
Những thành tựu này đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, thúc đẩy bình đẳng giới, bảo vệ môi trường và thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững của quốc gia.
Bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam phát biểu.
Tuy nhiên, Việt Nam cũng đang phải đối diện với nhiều thách thức mới. Mức sinh có xu hướng giảm thấp kéo dài, nguy cơ già hóa dân số diễn ra nhanh hơn dự báo, trong khi lực lượng lao động trong tương lai có thể bị thu hẹp.
Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, ông Lê Quang Hòa - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên và bà Pauline Tamesis - Điều phối viên thường trú Liên Hợp Quốc tại Việt Nam và các đại biểu.
Một vấn đề đáng quan tâm khác là tỷ số giới tính khi sinh vẫn duy trì ở mức cao trong nhiều năm liên tiếp, vượt ngưỡng cân bằng tự nhiên. Nếu không được kiểm soát hiệu quả, tình trạng này có thể kéo theo nhiều hệ lụy về hôn nhân, gia đình và an sinh xã hội trong những thập kỷ tới.
Bên cạnh đó, tình trạng mang thai ở tuổi vị thành niên, tảo hôn tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chất lượng dân số và tầm vóc thanh niên vẫn là những vấn đề cần tiếp tục được quan tâm để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực quốc gia.
Theo Bộ Y tế, công tác dân số thời gian qua tiếp tục có nhiều bước tiến quan trọng về thể chế. Quốc hội đã thông qua Luật Dân số và phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035.
Cùng với đó, hệ thống nghị định, thông tư và các chương trình, đề án hướng dẫn thi hành Luật Dân số đang được triển khai đồng bộ nhằm tạo hành lang pháp lý đầy đủ, giúp công tác dân số thích ứng với những biến động mới của xã hội.
Ông Matt Jackson - Trưởng Đại diện UNPFA tại Việt Nam phát biểu.
Khơi dậy khát vọng của thế hệ trẻ
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, thanh niên chính là lực lượng nòng cốt thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế xanh và xây dựng xã hội văn minh.
Thứ trưởng cũng dẫn lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà. Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh, một phần lớn là do thanh niên".
Để hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước, mỗi người trẻ cần không ngừng học tập, rèn luyện, nâng cao chất lượng cuộc sống của bản thân, xây dựng gia đình hạnh phúc và chuẩn bị tốt cho việc sinh con, nuôi dạy con khỏe mạnh, góp phần nâng cao chất lượng dân số Việt Nam.
Tiếp tục chung tay vì mục tiêu phát triển bền vững
Năm 2026 cũng đánh dấu 65 năm hình thành và phát triển của công tác dân số Việt Nam. Đây là cột mốc quan trọng ghi nhận những nỗ lực bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ dân số trong việc góp phần nâng cao chất lượng dân số và phát triển đất nước.
Tại lễ mít tinh, lãnh đạo Bộ Y tế đề nghị Cục Dân số tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương triển khai hiệu quả Luật Dân số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, nâng cao chất lượng dự báo và xây dựng chính sách phù hợp với xu hướng biến động dân số.
Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương cần tiếp tục ưu tiên nguồn lực cho công tác dân số; tăng cường tuyên truyền để Luật Dân số nhanh chóng đi vào cuộc sống. Bộ Y tế cũng mong muốn Liên Hợp Quốc, Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc cùng các tổ chức quốc tế tiếp tục đồng hành, hỗ trợ Việt Nam về kỹ thuật, tài chính và chia sẻ kinh nghiệm nhằm ứng phó hiệu quả với những thách thức dân số trong giai đoạn mới.
Thông điệp được gửi gắm tại Ngày Dân số Thế giới năm nay là mỗi thanh niên không chỉ là chủ nhân tương lai của đất nước mà còn là nhân tố quyết định chất lượng dân số và sự phát triển bền vững của Việt Nam. Việc xây dựng gia đình hạnh phúc, sinh con và nuôi dạy con tốt không chỉ là trách nhiệm với bản thân mà còn là đóng góp thiết thực cho một đất nước hùng cường, thịnh vượng trong tương lai.
Tin liên quan
